Küresel piyasalarda yaşanan jeopolitik gerilimler ve döviz kurundaki dalgalanmalar Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarını doğrudan tetiklemeye devam ediyor. Sektör kaynaklarından alınan son bilgilere göre motorin grubuna saatler içerisinde ikinci bir fiyat artışının yapılması gündemde yer alıyor. Gün içinde yaşanacak olası bir son dakika gelişmesi olmaması halinde pompalara yansıyacak bu yeni zamla birlikte iç piyasada tarihi bir eşik ilk kez geride bırakılmış olacak. Gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen artışla beraber motorinin litresi ülke genelindeki 45 farklı şehirde 100 TL sınırını resmen aşacak.
Söz konusu fiyat hamlesi, özellikle taşımacılık ve lojistik alanında faaliyet gösteren ticari araç sahiplerini son derece güç bir durumda bırakıyor. Şehirler arası yük taşıyan nakliyecilerden günlük işine kendi aracıyla giden vatandaşlara kadar geniş bir kesim, pompalardaki tabela değişimlerini yakından ve endişeyle takip ediyor. Fiyatların 100 TL bandının üzerine tırmanması, doğrudan ve dolaylı olarak tüm tüketim maddelerinin lojistik maliyetlerini artıracağı için piyasalarda genel bir fiyat artışı baskısı oluşturuyor. Araç sahipleri istasyonlara akın ederken, uzmanlar maliyetlerin sürdürülebilir seviyelerin üzerine çıktığına dikkat çekiyor.
Küresel Petrol Piyasasında Yükseliş Trendi
Uluslararası piyasalarda brent petrolün varil fiyatının 110 dolar seviyesine merdiven dayaması, yurt içindeki akaryakıt maliyetlerinin ana motoru olmaya devam ediyor. Dünya genelinde yaşanan enerji krizleri, jeopolitik kriz bölgelerindeki sıcak gelişmeler ve ham maddeye erişim zorlukları ham petrol fiyatlarını yukarı doğru itiyor. Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı rotasında seyreden ticaret gemilerine yönelik sürdürülen askeri ve korsan saldırıları, deniz yolu taşımacılığını sekteye uğratarak navlun ile sigorta giderlerini devasa boyutlara taşıyor. Bu durum küresel ölçekte işlenen işlenmiş akaryakıt ürünlerinin tedarik zincirinde aksamalara yol açıyor.
Bunun yanı sıra Orta Doğu merkezli Körfez ülkelerinin Umman bölgesinde yapmayı planladığı stratejik enerji zirvesinin belirsiz bir tarihe ertelenmesi piyasalardaki arz endişelerini iyice tırmandırdı. Petrol ihraç eden ülkelerin üretim kotaları ve sevkiyat rotaları konusundaki belirsizlikler spekülatif fiyat hareketlerini beraberinde getiriyor. İç piyasada döviz kurlarının yüksek seyri ile birleşen bu uluslararası faktörler, rafineri çıkış fiyatlarının sürekli güncellenmesine neden oluyor. Küresel piyasalardan gelen her olumsuz haber, Türkiye'deki akaryakıt pompalarına doğrudan zam olarak yansımayı sürdürüyor.
Vergi Takvimi Maliyetleri Doğrudan Etkiliyor
Akaryakıt üzerindeki fiyat baskısını artıran bir diğer önemli unsur ise kademeli olarak yürürlüğe giren Özel Tüketim Vergisi düzenlemeleri oluyor. Eşel mobil sisteminin motorin ürünü için devreden çıkarılmasının ardından, ağustos döneminde sıfırlanmış olan Özel Tüketim Vergisi tutarı 1 Eylül tarihi itibarıyla litre başında 3 TL olarak pompalara eklendi. Ekonomi yönetiminin belirlediği mevzuat takvimine göre motorindeki Özel Tüketim Vergisi yükü kademeli şekilde artış kaydetmeye devam edecek. Önümüzdeki ekim ayında litrede 6 TL seviyesine ulaşacak olan vergi miktarı, kasımda 9 TL ve aralık döneminde 12 TL seviyesine tırmanacak.
Açıklanan resmi vergi projeksiyonlarına göre 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren motorindeki Özel Tüketim Vergisi tutarı tam olarak 13,9006 TL seviyesine oturtulacak. Vergi oranlarındaki bu düzenli artışlar, pompadaki satış fiyatlarının taban seviyesini kalıcı olarak yukarıya çekiyor. Uluslararası petrol fiyatları düşse dahi içerideki vergi matrahının yükselmesi nedeniyle ucuzlama ihtimali oldukça zayıflıyor. Sektör temsilcileri, pompaya yansıyan maliyet artışlarının önemli bir kısmının doğrudan bu kamusal vergi takviminden kaynaklandığını vurguluyor.
Benzin Fiyatları Ve Şehirlerdeki Son Durum
Motorin tarafında rekor kırılması beklenirken benzin grubundaki mevcut fiyat seviyeleri de sürücülerin bütçesini zorlamayı sürdürüyor. Ülke genelindeki büyükşehirlerde benzin fiyatları 80 TL eşiğinin üstünde dengelenmiş durumda bulunuyor. Dağıtım şirketlerinin belirlediği serbest piyasa koşulları ve nakliye farkları nedeniyle şehirler arasında küçük çaplı fiyat farklılıkları gözlemleniyor. Sakarya genelindeki akaryakıt istasyonlarında benzinin litre fiyatı ortalama 81 TL seviyesinden alıcı buluyor. Anadolu genelindeki diğer illerde de benzer bir tablo hakimiyetini koruyor.
Metropol kentlerdeki son rakamlara bakıldığında, İstanbul genelindeki istasyonlarda benzinin litresi 80,26 TL seviyesinden satılırken, başkent Ankara sınırlarındaki pompalarda bu rakam 81,25 TL olarak tabelalara yansıyor. Ege'nin merkezi İzmir kentinde ise benzinin litresi 81,52 TL seviyelerinden araç sahiplerine sunuluyor. Motorine yapılacak yeni zammın ardından benzin ve motorin fiyatları arasındaki makas tarihi bir rekorla açılmış olacak. Tüketiciler, her iki akaryakıt türünde de yaşanan bu yüksek fiyat seviyelerinin genel enflasyon rakamları üzerindeki nihai etkilerinden endişe duyuyor.
