Fransız devlet kontrolündeki Groupe ADP'nin iştiraki olan TAV Havalimanları, Avrupa Birliği ve ABD'nin yaptırım uyguladığı Rus ve İran hava yolu şirketlerine hizmet verdiği iddiaları nedeniyle Avrupa basınının gündemine geldi. Financial Times tarafından yayımlanan haberde, özellikle Antalya Havalimanı'ndaki uçuşlar ve bu şirketlere sunulan yer hizmetleri ele alındı. TAV, Almanya merkezli Fraport ile oluşturduğu ortak girişim aracılığıyla Antalya Havalimanı'nı işletiyor. Haberde, 21 Eylül'den itibaren Volgograd ve Moskova gibi noktalara yönelik en az 54 Ural Airlines uçuşunun havalimanının çevrim içi uçuş panosunda yer aldığı belirtildi. Avrupa Birliği'nin Haziran 2024'te yaptırım listesine aldığı Ural Airlines'ın uçuşlarına hizmet verilmeye devam edilmesi de tartışma konusu oldu.
"Uçuş izinlerini havacılık makamları belirliyor"
TAV Havalimanları, Financial Times'a yaptığı açıklamada, Antalya Havalimanı'na hangi hava yollarının uçabileceğine Türk havacılık makamlarının karar verdiğini belirtti. Şirket, yaptırımları ihlal etmediğini ve bu konudaki yükümlülüklerine büyük önem verdiğini bildirdi. Havaş'ın da sahibi olan TAV, Antalya Havalimanı'nda Ural Airlines'ın yer hizmetleri sağlayıcısı olarak listeleniyor. Şirket, yaptırım kapsamındaki hava yollarının uçuş gerçekleştirmesi durumunda, yerel düzenlemeler, hükümetle yapılan sözleşmeler ve sivil havacılık makamlarının zorunlu tuttuğu asgari hizmetleri sunduğunu ifade etti. Bu hizmetlerin ABD ve AB yaptırım kurallarını ihlal etmediğini savundu. Groupe ADP, "yürürlükteki düzenlemelere ve yaptırımlara kesin uyum sağlandığını" açıklarken, Fraport da "yürürlükteki yasa ve düzenlemelere tam uyum içinde olduğunu" ve "işlerini geçerli yaptırım rejimlerine ve ilgili tüm yasal gerekliliklere uygun olarak yürütmeye kararlı olduğunu" duyurdu.
İranlı hava yollarının uçuşları da incelemede
ABD'nin 8 Eylül'de İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla 27 İranlı hava yolu şirketini yaptırım listesine almasının ardından, bu şirketlerin kullandığı havalimanları ve aldıkları hizmetler de incelemeye konu oldu. Haberde, ABD'nin yaptırım uyguladığı şirketlerden en az sekizinin geçmişte TAV tarafından işletilen Türkiye ve Gürcistan'daki havalimanlarını kullandığı, bazı uçuşların yaptırım kararından sonraki haftalarda da sürdüğü aktarıldı. Rotaların çoğunun kapandığı belirtilirken, Meraj Airlines'a ait bir uçağın 5 Ekim'de Tahran'dan TAV tarafından işletilen Ankara Havalimanı'na geldiği ve aynı gece İran'a döndüğü kaydedildi. TAV ise 8 Eylül'de ABD tarafından yaptırım uygulanan İranlı hava yolu şirketlerine ilişkin olarak,
"kontrolümüz dahilindeki kapsamda hizmet sunmayı durdurduk"
açıklamasını yaptı.
ABD'nin TAV'a yaptırım uygulaması bekleniyor mu?
Haberde, yaptırım kapsamındaki kuruluşlara maddi destek sağladığı değerlendirilen şirketlere ABD tarafından ikincil yaptırımlar uygulanabileceği, bunun Groupe ADP ve bağlı ortaklıkları açısından da risk oluşturabileceği belirtildi. Bununla birlikte, kıdemli bir ABD yaptırım avukatı, TAV'ın hedef alınmasının doğurabileceği diplomatik risklere dikkat çekerek Washington'ın bu yönde adım atmasını "son derece düşük birihtimal" olarak değerlendirdi. Fransa Ekonomi ve Finans Bakanlığı, L'Agence des participations de l'État ve Avrupa Komisyonu ise konuya ilişkin yorum yapmadı. TAV ve ortaklarının açıklamaları yaptırımlara uydukları yönünde olurken, hizmetlerin kapsamı ve olası yaptırım risklerine ilişkin değerlendirmeler Avrupa basınında gündemdeki yerini koruyor.
