Antalya Ticaret Borsası’nın mart ayı olağan meclis toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci’nin yönetiminde gerçekleştirildi. Toplantıda borsa yönetiminin son bir aylık faaliyetleri üyelerle paylaşılırken, Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır da küresel gelişmelerin Türkiye ve Antalya ekonomisine yansımalarına dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Savaşın etkileri geniş bir alana yayılıyor
Konuşmasında bölgedeki çatışmalara değinen Çandır, yaşanan sürecin yalnızca askeri ya da siyasi bir mesele olmadığını ifade etti.
“Ortadoğu'da başlatılan emperyalist fırsat savaşının ortaya çıkardığı insani ve çevresel yıkımı kaygıyla izliyoruz. Savaşın bir an önce sona ermesi ve sorunların diplomasiyle çözülmesi en büyük dileğimizdir. Çünkü savaşın bedeli, ekonomik tablolarla değil, insan hayatında ve doğada açtığı derin yaralarla ölçülmektedir. Bu savaş ne İran'ın nükleer güç olmasını engellemeye yöneliktir ne de güvenlik ve özgürlük kaygılarıyla ilgilidir. İran'ın nükleer güç olmaması yönündeki müzakereler anlaşma yoluna girmişken aniden başlatılan saldırılar, esas amacın ne olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Bir aya yaklaşan savaş, taraflara kaybettirmekle kalmamış aynı zamanda dünyaya da bedel ödetmeye başlamıştır”
sözleriyle sürecin boyutuna dikkat çekti.
Türkiye’nin dengeli duruşu vurgulandı
Farklı ülkelerin krize karşı farklı stratejiler geliştirdiğini belirten Çandır, Türkiye’nin izlediği politikanın önemine değindi.
“Kimi ülkeler daha sabırlı ve planlı adımlar atıyor, kimi risk yönetimi ve güç dengesi üzerinden ilerliyor, kimi de mevcut durumu fırsat bilip uzun vadeli nüfuz ve alan hâkimiyeti kurmaya odaklanıyor. Ülkemizin ise dengeli bir duruş sergilediğini görüyoruz. Diplomasiyle yürütülen barış girişimlerinin kıymetli olduğunu düşünüyoruz. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün işaret ettiği ‘Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesinin kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğine inanıyoruz”
ifadelerini kullandı.
Tarım ve maliyet baskısı ön planda
Enerji fiyatlarındaki artışın tarımsal üretimi doğrudan etkilediğini belirten Çandır, Antalya’nın bu süreçten yoğun şekilde etkilendiğini söyledi.
“Antalya'dan örnek verecek olursam; 2025 verilerine göre 181 bin tonluk kimyevi gübre tüketimiyle Türkiye'de 8. sıradayız. Fakat birim alanda en yoğun ve nitelikli gübre kullanan illerin başında geliyoruz. Gübre başta olmak üzere mazot ve diğer girdi maliyetlerindeki şiddetli artışlar, zayıflayan rekabet gücümüzü felç etme riski taşımaktadır”
diyerek üreticinin artan maliyetler karşısında zorlandığını dile getirdi.
Üretici üzerindeki yük artıyor
Tarım sektörünün dışa bağımlı yapısına dikkat çeken Çandır, üreticinin mevcut şartlarda ayakta kalmakta zorlandığını belirtti.
“Bu durum sektörümüzü kırılgan hale getirmektedir. Yüksek maliyetler altında üretimde kalmaya çalışan üreticimiz, savaşın tetiklediği girdi fiyatlarındaki artışı taşıyacak güçte değildir”
sözleriyle acil önlem çağrısı yaptı.
Tedarik zinciri ve zaman faktörü
Tarımda zaman kaybının telafisinin olmadığını vurgulayan Çandır, lojistikte yaşanan aksaklıkların üretimi doğrudan etkilediğini ifade etti.
“Enerji ve lojistikte yaşanan her aksama girdilere erişimi ve mal sevkiyatını zorlaştırmaktadır. Oysaki tarımda zaman kaybının telafisi yoktur”
dedi.
İhracat ve maliyet dengesi uyarısı
Artan navlun giderlerinin ihracatçı üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Çandır,
“Antalya ise örtü altı üretim ve ihracat gücüyle böyle dönemlerde önemli roller üstlenmiştir. Ancak artan navlun maliyetleri ihracatta rekabet gücümüzü ciddi şekilde zayıflatmaktadır”
ifadeleriyle destek çağrısında bulundu.
Turizmde güven vurgusu
Savaş ortamının turizm sektöründe de tedirginlik yarattığını belirten Çandır, güven algısının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Bu kaygıyı gidermek için güven algısını güçlendirecek tanıtım ve stratejiler gecikmeden devreye alınmalıdır”
dedi.
Tarımda yapısal sorunlara dikkat çekti
Tarım sektörünün uzun yıllardır istikrarsız bir büyüme performansı sergilediğini ifade eden Çandır, sektörün kalıcı çözümlere ihtiyaç duyduğunu belirtti.
“Sektörümüz yılı yüzde 8,8 daralma ile kapatmıştır. Bu artık geçici değil, yapısal bir sorundur”
sözleriyle mevcut tabloyu değerlendirdi.
Antalya ekonomisi direnç gösteriyor
Yılın ilk aylarına ilişkin verileri de paylaşan Çandır, Antalya’nın birçok göstergede ülke ortalamasının üzerinde performans sergilediğini aktardı. Özellikle ihracat ve ticari hareketlilikte dikkat çeken bir artış yaşandığını belirtti.
Su vurgusu: Geleceğin ana konusu
Konuşmasında su kaynaklarının önemine de değinen Çandır, sürdürülebilir üretimin su yönetimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
“Bugün kullandığımız su aslında torunlarımızın suyu”
sözünü hatırlatarak, kaynakların korunmasının zorunluluğuna dikkat çekti.
YÖREX için davet
Toplantıda ayrıca bu yıl düzenlenecek Yöresel Ürünler Fuarı YÖREX’e de değinildi. Üreticilerin ve sektör temsilcilerinin bir araya geleceği organizasyon için katılım çağrısı yapıldı.
