Türkiye'nin birçok bölgesinde farklı türü bulunan koruma altındaki şakayık çiçekleri, en çok Antalya'nın Beydağları'ndaki kıyı kesimlerinde görülüyor. Özellikle Likya Yolu üzerindeki yayılış alanlarıyla dikkat çeken endemik türler için ziyaretçilere “dokunmayın” uyarısı yapılırken, çiçeklere zarar verenlere ağır yaptırımlar uygulanıyor. Likya Yolu üzerinde yayılış gösteren, 2016'da düzenlenen Expo Antalya'nın da simgesi olan şakayık çiçeğini koparmanın cezası, 699 bin 245 TL.
En çok Antalya'da görülüyor
Anadolu'da 'ayı gülü' olarak bilinen ve birçok türü bulunan şakayık çiçeğinin Türkiye'de en çok görüldüğü illerin başında Antalya geliyor. Antalya'da her yıl doğa yürüyüş grupları ve gezi grupları, Beydağları'nın kıyı kısımlarında, özellikle Konyaaltı ilçesi Hisarçandır Ekizce Yaylası Sarıçınar bölgesindeki şakayıkları görmeye ve fotoğrafını çekmeye gidiyor.
'Yörük gülü' olarak da biliniyor
İsminin içinde 'Türk' kelimesi geçen, tamamen Anadolu topraklarına özgü Paeonia Turcica, Toros Dağları'nın 1500 ve 1800 rakımları arasındaki ormanlarda yetişiyor. 'Yörük gülü' olarak da bilinen şakayık, mart ayında tomurcuklanıyor, nisan ayının ilk haftasında açmaya başlıyor. Nisan ayında şakayıkların açmasıyla Antalya ve çevre illerden pek çok doğa yürüyüş grubu ve fotoğraf tutkunları bu çiçekleri görmeye gidiyor.
"İdari para cezası uygulanıyor"
Mayıs ayı sonlarına kadar açık olan doğa harikası şakayıkların bulunduğu bölgeye düzenlenen gezilerde, en çok dikkat çekilen nokta; ziyaretçilerin çiçekleri kesinlikle koparmaması, zarar vermemesi. Endemik bitkilerin izinsiz toplanması veya zarar verilmesi, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20'nci maddesi ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında, 'Biyolojik çeşitliliği tahrip etme' suçu olarak değerlendiriliyor. 2026 yılı itibarıyla endemik bitkileri koparanlara veya yaşam alanlarını tahrip edenlere, 699 bin 245 TL'ye kadar idari para cezası uygulanıyor.
"Şakayıklar öbek öbek açıldı"
Patika Yürüyüş Grubu'nun kurucusu orman yüksek mühendisi Nusret Yakışıklı, uzun yıllar şakayıkların olduğu bölgeye doğa yürüyüşü düzenliyor. Nusret Yakışıklı, şakayıkların Türkiye'de Doğu Anadolu, Orta Anadolu gibi bölgelerde de görüldüğünü, familya aynı olmasına rağmen türlerinin farklılık gösterdiğini anlattı.
Şakayıkların 1500 metre rakım yukarısında yetiştiğini belirten Nusret Yakışıklı,
"Kar ve sedir ormanlarının olduğu yerde oluyor. Genellikle Beydağları'nın kuzey ve doğu yamaçlarında daha nemli, daha ışıksız yerlerde şakayıklar öbek öbek 20-30 yerde var. Gittikçe de genişliyor, yayılıyor"
ifadesini kullandı.
"600-700 bin lira gibi cezası var"
Şakayıkların açtığı alanın Likya Yolu güzergahı olması nedeniyle yoğun ziyaretçi çektiğini söyleyen Nusret Yakışıklı, çiçekleri görmek için doğa yürüyüş gruplarının turlar düzenlediğini belirterek,
"Şakayıklara ayı gülü de deniyor. Şakayıklar aslında Ege'de ıslah edilerek çiçek olarak da kullanılıyor. Fakat burası tamamen doğal bir alan. Doğal bir alan olunca ziyaretçiler, özellikle sanal medya ünlüleri yoğunlukla ziyaret ediyor. Doğa yürüyüş grupları turlar düzenliyor, hatta yalnız başına insanlar fotoğraf çekmek, o güzelliği yaşamak için geliyor. Şakayık özellik arz eden bir çiçek, bir bitki olduğu için koparmanın ya da zarar vermenin 600-700 bin lira gibi cezası var"
dedi
Likya yolunda şakayık sürprizi
Likya Yolu'nun Antalya'dan başlayıp Fethiye'ye kadar giden yaklaşık 600 kilometre uzunluğunda bir güzergah olduğuna değinen Yakışıklı,
"Özellikle yabancılar yalnız başına veya gruplar halinde Likya Yolu'nu yürüyor. Düzgün performanslı bir yürüyüşle 28 günde tamamlanan bir yol. Bu bölgede Doğu Likya Yolu diye anılıyor. Göynük'ten başlıyor, Geyikbayırı'na kadar gidiyor. Şakayıklar da Likya Yolu yürüme zamanına denk geliyor. Bu zaman genellikle mart, nisan, mayıs aylarında. Likya Yolu yürüyüşçüler için şakayıklar da onlara güzel sürprizler sunuyor"
diye konuştu.
"Şakayık yürüyüşü yoğun talep görüyor"
Her yıl nisan-mayıs aylarında yerli ve yabancı turistler için bölgeye doğa yürüyüşü düzenleyen UltraTDK'nın yetkilileri de şakayık yürüyüşünün yoğun talep gördüğünü açıkladı. UltraTDK yetkilileri, yürüyüş öncesinde endemik şakayıklara zarar verilmemesi, koparılmaması konusunda tüm katılımcıların uyarıldığını anlattı.