Antalya'nın Serik ilçesinde nesli tehlike altındaki caretta carettaların yuvalama alanı olan Boğazkent Sahili'nde, balıkçılar ya da kumsalda mangal yapanlar tarafından yakıldığı belirtilen ateş, yuvasından çıkarak denize ulaşmaya çalışan bir yavru carettanın ölümüne yol açtı. Uzmanlar, yuvalama döneminde uygulanan yasaklara uyulmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Caretta yuvalarında en yoğun dönem yaşanıyor
Dünya Doğayı Koruma Birliği'nin nesli tehlike altındaki türler listesinde yer alan caretta caretta ve chelonia mydas türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz sahillerindeki yuvalama sezonu her yıl mayıs ayından eylül sonuna kadar devam ediyor. Bu süreçte erişkin carettaların oluşturduğu yuvalardan yavru çıkışlarının en yoğun dönemi yaşanırken, Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) ile Tabiat Varlıklarını Koruma (TVK) genel müdürlüklerinin yetki alanında toplam 21 yuvalama sahası bulunuyor.
Yasakları ihlal edenlere ağır ceza uygulanıyor
Mayıs-eylül ayları arasındaki yuvalama ve yavru çıkış döneminde, geceleri araçla giriş, çadır kurmak, kamp yapmak, ateş veya mangal yakmak gibi faaliyetler tamamen yasak. Bu kuralları ihlal edenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulanırken, ihlalin tüzel kişi veya kurumlar tarafından gerçekleştirilmesi halinde ceza miktarı 2 milyon 97 bin TL'ye çıkıyor.
Caretta yanarak can verdi
Deniz Kaplumbağalarının Korunması Hakkındaki Genelge kapsamında, yuvalama kumsallarına giriş yasağı saat 20.00'de başlayıp sabah 08.00'e kadar sürüyor. Ancak bazı yuvalama kumsallarında bu yasaklar ihlal ediliyor. Serik ilçesine bağlı toplamda 6,7 kilometrelik Boğazkent kumsalının yaklaşık 1 kilometrelik tamamen halka açık bölümünde, önceki gece balıkçılar ya da kumsalda mangal yapanlar tarafından yakılan ateş, bir yavru carettanın sonu oldu. EKAD'ın Boğazkent sahilinde yuva ve yavru kayıtları gerçekleştirdiği alanda gece yarısından itibaren balıkçıların yoğun olarak kullandığı kumsalda yakılan ateş, yuvasından çıkıp denize gitmeye çalışan bir caretta yavrusunun ölümüne neden oldu.
"Bu yavru sadece denize gitmek istemişti"
Yaşanan olayın kendilerini derinden üzdüğünü belirten EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat
“Bu yavru sadece denize gitmek istemişti, ama yakılan ateşte can verdi. İnsanlık nerede diyeceğim? Sabahın o saatlerinde havalar soğuk oluyor. Balıkçılar ateş yakıyor ve ısınmaya çalışıyorlar. Benim ekip arkadaşlarım da sabahın o saatinde araziye çıktığı için onlar da üşüyor. Ama yanlarına polar, kazak gibi şeyler alıyorlar. İnsanlar o ateşi yaktığında böyle sonuç vereceğini bilmiyorlar. Ateş yakmak yasak, ayrıca o ateşin orada nasıl sonuç vereceğini de insanların bilmesi gerekiyor. Medya haberleri özellikle vatandaşın bilinçlendirilmesi açısından çok önemli. Gece geç saatlerde geliyorlar ve ısınmak için ateş yakıyorlar. Bir ateşin nasıl bir sonuca sebep olduğunu insanların görmesi lazım. Sen üşüyorsun, ısınmaya ihtiyacın var, tamam kardeş ama orada başka bir yaşam da var. Yuvasından çıkan yavru oradan geçerken yanıyor. 6,7 kilometrelik Boğazkent sahili ve 1 kilometrelik kısmı geceleri yuvaların olduğu alanlara araç girişleri yapılan ve çöplerin, şişelerin kırılıp bırakılıp gittiği alan"
ifadesini kullandı.
"Bir yavrunun yanarak öldüğünü tespit ettik"
EKAD'ın Deniz Kaplumbağalarını Koruma Projesi'nde iki yıldır gönüllü olarak görev yapan Burcu Kotan ise Boğazkent'in deniz kaplumbağaları için önemli bir yaşam alanı olduğunu belirtti.
Burcu Kotan,
"Boğazkent aslında otellerle ve günübirlik yapılarla dolu bir bölge. Ama bu kumsalın doğu kısmında sazlık bir alan bulunmakta. Burası aslında deniz kaplumbağaları için çok uygun bir ortam. Oldukça da yoğun bir bölge. Biz her sabah rutin arazilerimiz sırasında yuvaları kontrol ediyoruz. Ayrıca, birtakım arazi problemleriyle de karşılaşıyoruz. Dün yakılmış ve söndürülmemiş bir ateşin üzerinden yuvadan çıkıp denize gitmeye çalışan bir yavrunun geçerken yanarak öldüğünü tespit ettik. İnsanların bu konuda çok daha bilinçli olması gerekiyor.
Buradaki insanlar aslında deniz kaplumbağalarına çok alışıklar. Hepsi aslında tanıyorlar, bir şekilde ya gece yetişkin hayvanları ya da gündüz yavru hayvanları görmüşler ama yine de burada yeterince dikkatli davranmadıklarını düşünüyorum. Bu ateşlerin söndürülmesi ya da çöplerin yere bırakılmaması, cam kırıklarının olmaması gerekiyor. Bu hayvanların yaşamaya devam edebilmeleri, soylarını devam ettirebilmeleri için herkesi daha bilinçli olmaya davet ediyorum"
diye konuştu.
