Antalya’da düzenlenen Yöresel Ürünler Fuarı’nda (YÖREX) tanıtılan Rize Çay Araştırma ve Uygulama Merkezi (ÇAYMER) tarafından sınırlı miktarda üretilen beyaz çay, yüksek antioksidan değeriyle dikkat çekiyor. Ürünün kilogram fiyatı 40 bin TL’ye kadar çıkıyor.
Antalya’da bu yıl 17’ncisi gerçekleştirilen Yöresel Ürünler Fuarı’nda (YÖREX), Rize’de üretilen katma değeri yüksek özel çay çeşitleri ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Sınırlı üretimiyle öne çıkan beyaz çay ise yüksek fiyatı ve üretim süreciyle dikkat çekti. Ar-Ge çalışmalarıyla çayın kalitesi ve çeşitliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalarda beyaz çay, çay çiçeği, coğrafi işaretli elek altı, Rize filizi, el yapımı yeşil çay, oolong çayı, zemheri çayı gibi yeni butik ürünler geliştirildi.
"Beyaz çayın kanser önleyici özelliği var"
'Rize' denilince akla çay geldiğini söyleyen ÇAYMER Genel Müdürü Çevre Mühendisi Muhammet Çomoğlu,
"Beyaz çay, çay yaprağımızın en tepe tomurcuğundan toplanarak ürettiğimiz bir çay. Biz 2025 yılında müstahsilimize 6 bin TL fiyat vererek bu çayı onlardan aldık. Yaklaşık 6 kilodan 1 kilo ürün çıkmakta. 36 bin TL yaş çay maliyetiyle beraber diğer masrafları koyduğunuzda, kilogramı 40 bin TL'ye geliyor. Çok değerli bir ürün. Toplanması çok meşakkatli. Bundan dolayı çok değerli bir ürün. Çok sınırlı miktarda üretimi yapılabiliyor. Beyaz çayın kanser önleyici özelliği var. Antioksidanı çok yüksek. Bu çayı içtiğinizde bağışıklığınız güçleniyor. Vücudunuz gençleşiyor"
dedi.
"Eleme ile işleyerek ürün haline getiriyoruz"
Yaprak çayları elle topladıklarını da belirten Muhammet Çomoğlu,
"Eleme ile işleyerek ürün haline getiriyoruz. El yapımı yeşil çayımız ve oolong çayımız var. Yeni yapmış olduğumuz çay çiçeği çayımız var. Çay üçüncü sürgün sonunda çiçek açıyor. Biz bu çiçekleri toplayıp doğal kurutma yaparak ürün haline getirdik. Bu çay çiçeği papatya çayını andırıyor. İçtiğinizde rahatlatıcı özelliği var. Geçen sene müstahsilden 250 TL vererek aldık. Bundan da yaklaşık 10 kilogram kadar ürün üretiyor ve satışını yapıyoruz. Şu anda kilogram satış fiyatımız 5 bin TL. Zemheri dediğimiz kış çayımız var, içerisinde karanfil, zencefil, tarçın, kakule, dört çeşit baharat bulunuyor. Tek içimlik yeşil çay, bardağa atıyorsunuz. Demlenirken açılıyor. Hem size görsel bir şölen sağlıyor hem de çok güzel bir yeşil çay içmiş oluyorsunuz"
diye konuştu.
"Butik çaylar için önemli kriterlerimiz var"
Muhammed Çomoğlu, butik çayların demleme şekilleri hakkında da bilgi verdi. Bu çaylar için önemli kriterlerin olduğunu vurgulayan Çomoğlu şunları söyledi:
"Butik çaylar için önemli kriterlerimiz var. French press ya da süzgeçli demlik kullanmanız gerekiyor. Her bir çayın demleme sıcaklığı vardır. Demleme sıcaklığı çok önemlidir. Beyaz çay için 80 santigrat derece, yeşil çay için 85 santigrat derece. Oolong çay için 90 derece, çay çiçeği için 85 derece, zemheri dediğimiz kış çayı için de 95 santigrat derecede suyunuz olması gerekiyor. Eğer söylediğim sıcaklıkta suyla butik çayları demlemezseniz, haşlanmış suyla demlerseniz tadı acı olur. Bu nedenden dolayı bu sıcaklıkta çayları demlememiz gerekiyor. Bir de süre çok önemli. Eğer o sürelerde bu çayları demleyip posasından ayırmazsanız yine acı olur.
Mesela beyaz çay 3 dakikada, yeşil çay 3 dakikada, oolong çay 5 dakikada, çay çiçeği 3 dakikada, zemheri de 10 dakikada demleniyor. Bu süre sonunda bu çayları posasından ayırarak hemen tüketmeniz gerekiyor. Beyaz çay 80 santigrat derecede demleniyor. Suyumuzu kaynatıyoruz, kireçsiz su kullanıyoruz. Kaynayan suyumuzu yaklaşık 8 dakika dinlenmeye bırakıyoruz. 8 dakika sonra çayımızın sıcaklığı 80 santigrat dereceye gelmiş oluyor. Sonra süzgeçli demliğimize bir tutam beyaz çaydan ilave edip üzerine 80 santigrat derecedeki suyumuzu ilave ediyoruz. 3 dakikanın sonunda çayımız hazır hale gelmiş oluyor."