Antalya’nın n doğal güzellikleriyle öne çıkan Akseki ilçesinde sonbaharın gelmesiyle birlikte andız pekmezi üretimi de başladı. Toros Dağları’nın engebeli arazilerinde olgunlaşan andız kozalaklarını toplayan vatandaşlar, günler süren işlemlerin ardından geleneksel yöntemlerle pekmez hazırlıyor. Dağlık alanlardaki ağaçlardan tek tek toplanan kozalaklar çuvallarla evlere taşınıyor. Ardından makinelerle veya çekiç ve keser yardımıyla kırılan kozalaklar, pekmez üretimi için hazırlanıyor.
Bir haftalık zahmetli üretim süreci
Akseki ilçesine bağlı Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Uğur, andız pekmezini geleneksel yöntemlerle hazırladıklarını belirterek üretim aşamalarını anlattı.
Uğur,
“Dağdan toplanıp gelen andız ağacının meyvelerini suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzüyoruz. Daha sonra durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanda kaynatmaya başlıyoruz. Kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketliyoruz"
diye konuştu.
5 kilo kozalaktan 1 kilo pekmez elde ediliyor
Andız pekmezi yapımında kullanılan kozalaklar, toplandıktan sonra kırılarak birkaç gün suda bekletiliyor. Süzülen sıvı, büyük kazanlarda uzun süre kaynatılıyor. Yaklaşık bir hafta süren üretim sürecinde kaynatma işlemi yaklaşık 18 saat devam ediyor. Suyun koyulaşarak pekmez kıvamına ulaşmasının ardından ürün soğutuluyor ve paketleniyor. Üretim sürecinde kullanılan kozalak miktarı ile elde edilen pekmez arasındaki fark da dikkat çekiyor. Yaklaşık 5 kilogram andız kozalağından 1 kilogram pekmez çıkıyor.
Toroslar’da geleneksel üretim sürüyor
Toros Dağları’nda yetişen bitkilerden yağ da çıkaran Abdullah Güven, andız pekmezi üretiminin zahmetli bir süreç olduğunu belirtti. Güven, kozalakların toplanıp kırılmasının ardından suda bekletildiğini ve kazanlarda kaynatılarak pekmeze dönüştürüldüğünü anlattı. Güven, bu iğne yapraklı ağaçların yöre halkı tarafından faydalı kabul edildiğini ifade etti.
Andız pekmezinin kilogramı 500 lira
Akseki’de geleneksel yöntemlerle hazırlanan andız pekmezinin kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor. Bazı vatandaşlar topladıkları kozalakları kendi ihtiyaçları için değerlendirirken bazıları da kozalaklarını pekmez üreticilerine satarak gelir elde ediyor. Sonbaharda başlayan kozalak toplama çalışmaları, günler süren hazırlık ve uzun kaynatma işleminin ardından tamamlanıyor. Üretim, yörede geleneksel yöntemlerin sürdürülmesine ve aile bütçelerine katkı sağlıyor.
Toroslar’da doğal olarak yetişiyor
Toros Dağları’nda doğal olarak yetişen andız, iğne yapraklı ağaçlar arasında yer alıyor. Kozalakları geleneksel pekmez üretiminde kullanılan andız, bölgenin doğal ürünlere dayalı üretim kültüründe önemli bir yere sahip. Andız pekmezi, yöre halkı tarafından özellikle kış aylarında tüketiliyor. Halk arasında astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılıyor.
