Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK) Başkan Vekili ve Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (AESOB) Başkanı Adlıhan Dere, zincir marketlerin hızlı şekilde yayılmasının küçük esnaf üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. Dere, Perakende Yasası’nda değişiklik yapılarak marketler arasında en az 500 metre mesafe şartı getirilmesini talep etti.
“Eşit rekabet etmek istiyoruz"
Göreve geldikleri günden bu yana zincir marketlerle ilgili sorunları gündeme taşıdıklarını belirten Dere, özellikle üç harfli marketlerin kontrolsüz şekilde çoğaldığını ifade etti. Sokak aralarında çok kısa mesafelerle market açıldığını söyleyen Dere, bu durumun küçük esnafın rekabet gücünü ciddi şekilde azalttığını dile getirdi. Dere,
“10 metre, 20 metre arayla sokak aralarında açılan bu marketlerden bir markanın sayısının 60 bini aştığı söyleniyor. Tabii bunlar sadece sokak arasına girmekle kalmadı. Aynı zamanda köylere, yaylalara kadar çıktılar. Tabii esnafın rekabet etme şansı çok az. Çünkü karşımızdaki güç, düşünebiliyor musunuz, bir kişinin bu 3 harflilerden 60 bin mağazası var. Bizim bir tek iş yerimize almış olduğumuz ürünle 60 bin mağazaya alınan ürün arasında dağlar kadar fark var. Biz eşit rekabet etmek istiyoruz. Çünkü bizim ne sermayemiz ne de ürün alırken bunlar gibi alma şansımız var”
dedi.
"500 metre mesafe olmalı"
Perakende Yasası’nda değişiklik talebinde bulunduklarını belirten Dere, Ticaret Bakanlığı’na resmi başvuru yaptıklarını söyledi. Zincir marketlerin belirli kurallara bağlı olarak açılması gerektiğini ifade eden Dere, mağaza büyüklüğü ve mesafe şartı önerilerini anlattı. Dere,
“Şu anda her yerde çok fazla açıldı, ama bu saatten sonra zararın neresinden dönülürse kardır mantığıyla teklifimizi sunduk. En az 40 mağazası olan uluslararası, ulusal market statüsüne geçtiğinde bunların otopark kesinlikle koyması gerekiyor. Ve biz diyoruz ki sokak aralarındaki dükkanları 90-100 metrekare, normal esnafın marketi gibi olmasın. İş yerlerinin, dükkanların büyüklüğü en az 500 metrekare olmalıdır. Aradaki mesafelerin de nasıl akaryakıt istasyonlarında 1000 metre varsa, burada da en az 500 metre mesafe olsun diyoruz”
diye konuştu.
"Yüzlerce esnafı yok ediyorlar"
Zincir marketlerin yalnızca gıda satışı yapmadığını belirten Dere, birçok farklı sektörde faaliyet göstermelerinin mahalle esnafını olumsuz etkilediğini söyledi. Market açılışlarında nüfus yoğunluğunun dikkate alınması gerektiğini ifade eden Dere, şu sözleri kullandı:
“Her yerde mağaza açılırken oradaki nüfus konjonktürünün de göz önüne alınması lazım. Çünkü orada bizim büfelerimiz var, bakkallarımız var, manavlarımız var, pastanelerimiz var. Çünkü bu zincir marketlerin içerisinde binlerce ürün satılıyor. Nalburiyeden hırdavata, tuhafiyeden konfeksiyona, manifaturadan züccaciyeye, düğmesi, çatal iğnesi, şarküteri her şeyi satıyorlar. O mahalledeki yüzlerce esnafı yok ediyorlar.”
"Önlem alınırsa ayakta kalma şansı olur"
Küçük esnafın ekonomik olarak ayakta kalmakta zorlandığını vurgulayan Dere, taleplerini ilgili bakanlık ve kurumlara iletmeyi sürdürdüklerini söyledi. Dere,
“Esnaf ve sanatkarın bu üç harfli zincir marketlerin karşısında dayanma gücü gittikçe azalıyor. Bu yasanın acilen teklif ettiğimiz, en azından mesafe koşulu, nüfus konjonktürü ve dükkanın metrekare büyüklüğü göz önüne alarak önlem alınırsa en azından ayakta kalma şansımız biraz daha fazla olur”
ifadelerini kullandı.
