Antalya'da Muratpaşa Belediyesi tarafından Nisan 2016'da iki mahallede pilot uygulama olarak hayata geçirilen Çevreci Komşu Kart, elde edilen başarılı sonuçların ardından kısa sürede ilçenin tamamına yaygınlaştırıldı. "Atma, biriktir, kazanalım" sloganıyla geliştirilen proje, evlerde yani kaynağında ayrıştırılan geri dönüştürülebilir atıkları ekonomik kazanca dönüştürdü. Muratpaşa halkının biriktirdikleri atıkları belediye ekiplerine teslim etti, karşılıkları doğrudan Çevreci Komşu Kartlarına aktarıldı.
Geri dönüşüme katkı
Projenin uygulandığı günden Haziran 2026'ya kadar olan süreçte Çevreci Komşu Kart kapsamında toplamda 25 milyon 818 bin 921 kilogram geri dönüştürülebilir atık toplandı. Bu atıkları toplayan vatandaşlar karşılığında verilmiş olan Çevreci Komşu Kartlara toplamda 13 milyon 268 bin 111 lira yüklendi. Proje kapsamında 23 bin 34 haneye kart dağıtıldı. Elektronik atık, bitkisel atık yağ ve tekstil atıkları da zaman içinde sisteme dahil edilerek geri dönüşümün kapsamı genişletildi. Proje kapsamında 20 bin 970 elektronik atık, 121 bin 567 litre bitkisel atık yağ ve 623 bin 401 kilogram tekstil atığı ayrı olarak toplandı.
Geri dönüşümle 206 bin ağacın kesilmesi önlendi
Geri dönüştürülen atıklar sayesinde 206 bin 905 ağacın kesilmesi önlendi, 1 milyon 99 bin metrekareyi aşkın orman alanı korundu. Aynı zamanda 91 milyon 281 bin litre su, 144 milyon 625 bin kilovatsaat elektrik ve 51 milyon 652 bin litre yakıt tasarrufu sağlandı. Karbondioksit salımı 814 bin 364 kilogram azaltıldı.
Çevreci Komşu Kartı, örnek oldu
Çevreci Komşu Kart, yalnızca Muratpaşa'da geri dönüşüm alışkanlıklarının gelişmesini sağlamakla kalmadı, aynı zamanda Türkiye'nin atık yönetimi anlayışına katkı sunan öncü uygulamalardan biri haline geldi. Projenin benimsediği kaynağında ayrıştırma modeli, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ülke genelinde uygulamaya koyduğu Sıfır Atık sistemine örnek teşkil etti. Ulusal ve uluslararası platformlarda yedi ödüle layık görülen proje, 43 belediye tarafından yerinde incelenirken birçok kentte hayata geçirilen geri dönüşüm çalışmalarına da ilham verdi. Çevreci Komşu Kart'ın öncülük ettiği kaynağında ayrıştırma ve geri kazanım anlayışının Sıfır Atık uygulamalarıyla ülke genelinde yaygınlaşması, atık yönetim sistemlerinde yaşanan dönüşüm ve geri dönüşüm sektöründeki değişen ekonomik koşullar doğrultusunda projenin ödüllü toplama süreci sona erdi. Bununla birlikte, Çevreci Komşu Kart'ın en önemli mirası olan atıkların kaynağında ayrıştırılması bilinci Muratpaşa'da yaşamayı sürdürecek.
Muratpaşa'nın kültürüne dönüştü
Başkan Uysal, Çevreci Komşu Kart'ın 10 yıllık kesintisiz uygulamasıyla dünya ölçeğinde örnek bir başarıya ulaştığını belirterek şunları söyledi:
"Çevreci Komşu Kart, bir teşvik projesi olarak başladı ve Muratpaşa'nın kültürüne dönüştü. On yıl boyunca kesintisiz uyguladığımız ödüllü sistemle 25 milyon kilogramdan fazla atığı ekonomiye kazandırdık, yüz binlerce ağacı ve milyonlarca litre suyu koruduk. Ancak en büyük başarımız, komşularımızın geri dönüşümü günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirmesidir. Muratpaşa'da geliştirdiğimiz bu model Türkiye'ye örnek oldu, Sıfır Atık uygulamalarına temel oluşturdu. Ödüllü toplama dönemini büyük bir başarıyla tamamlarken, on yıl boyunca projeye sahip çıkan tüm komşularımıza teşekkür ediyorum. Muratpaşa'mızda ayrıştırılan atıkları toplamaya ve yeni sürdürülebilir çevre modelleri geliştirmeye devam edeceğiz."
