Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde her yaz tekrarlanan geleneksel süreç, geniş arazileri adeta açık hava sergisine çeviriyor. Türkiye’nin farklı şehirlerinden getirilen el dokuması halılar, güneşin ve bölgenin iklim koşullarının etkisiyle yenilenirken, ihracat öncesi son hazırlıkları da burada tamamlanıyor. Kök boyayla dokunan halılar, güneş altında hem mikroplardan arındırılıp renklerine kavuşuyor hem de başta ABD ve Avrupa olmak üzere yurt dışına ihracata hazırlanıyor.
Halılar tarlalara taşınıyor
Yaz aylarında Döşemealtı ilçesindeki tarım arazileri, Türkiye'nin dört bir yanından getirilen el dokuması halıların serilmesi ile tabloyu anımsatıyor. Kış ve bahar döneminde kentte artan yağışlar nedeniyle sezon geç başlarken tarlalar sürülüyor, zemin tarihi halılar için hazırlanıyor.
Bu süreçte halılar yıkanarak yeniden renkleniyor ve tarlalara serilmeye hazır hale getiriliyor. Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte önümüzdeki günlerde arazilere yerleştirilecek halılar, yüksek sıcaklık altında bekletiliyor. Böylece hem mikroplardan arındırılıyor hem de doğal renklerine yeniden kavuşuyor.
İhracata hazırlanıyor
Sentetik içermeyen ve organik boyalarla dokunan halılar, bu işlemlerin ardından ihracata hazırlanıyor. Güneşlendirme sürecini tamamlayan halılar başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın farklı noktalarına gönderiliyor. Aralarında yaklaşık 100 yıl önce dokunmuş, antika niteliği taşıyan bazı halılar ise koleksiyonerler tarafından binlerce dolara satın alınıyor.
100 dönümlük arazi halılar için hazırlanıyor
Uzun yıllardır halı güneşleme işi yaptıklarını belirten Deniz Ali Topkara, kış döneminde aynı arazide buğday yetiştirildiğini söyledi.
Topkara,
“Kış mevsiminde 100 dönümlük arazide buğday ekili oluyor. Yaz yaklaşırken hazırlıklara başlıyoruz. Buğdayları kaldırıyor, çapalama ve sürme işlemlerini yaparak araziyi halılar için hazırlıyoruz. Ay sonuna doğru halıları sermeye başlayacağız”
dedi.
İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden gelen halıların önce yıkandığını ve gerekli işlemlerden geçirildiğini anlatan Topkara, ardından tarlalara serildiklerini belirterek,
“Halıların pastelleşmesini, renklerinin daha güzel görünmesini ve eğer içinde güve varsa onların ölmesini sağlamak amacıyla bu işlemi gerçekleştiriyoruz”
ifadelerini kullandı.
"Antalya, bu işlem için en uygun yerlerden biridir"
Antalya’nın iklim özelliklerinin bu işlem için büyük avantaj sağladığını vurgulayan Topkara,
"Burada nem oranı yüksektir. Gece oluşan nem ve sabah güneşi bir araya geldiğinde halılar için çok uygun bir ortam oluşur. Bu durum halıların renklerinin canlanmasına ve pastelleşmesine katkı sağlar. Bu nedenle Antalya, bu işlem için en uygun yerlerden biridir. Ancak burada serilen halılar Antalya'ya ait değildir. Türkiye'nin farklı bölgelerinden gelen halılar burada işlem görür. Hereke halıları olabiliyor, bazen İran halıları da geliyor. Her çeşit halıyı serebiliyoruz. Bunların çoğunluğu çok değerli ve el dokuması halılardır. Makine halıları buraya serilmez. Çünkü bu işlemin uygulanabilmesi için halıların kök boya ile dokunmuş olması gerekir"
dedi.
