Antalya'nın verimli topraklarında, özellikle Kepez ilçesine bağlı Aktoprak Mahallesi'nde yıllardır süregelen çiçek üretiminde dengeler değişti. Yaklaşık 20 yıllık tecrübesiyle gül yetiştiren Mehmet Bolat, seralarda gece gündüz demeden verilen emeğin asıl kazancını aracıların ve perakendecilerin topladığını vurguladı. Sevgililer Günü ve yaklaşan Anneler Günü gibi talebin zirve yaptığı dönemlerde bile üreticinin eline geçen rakam komik seviyelerde kalırken, son tüketicinin ödediği meblağ katlanarak artıyor. 2005 yılından bu yana gülün yanı sıra papatya ve gerbera gibi türler de yetiştirdiğini belirten Bolat, her ne kadar ilgi olsa da kazancın adil dağılmadığını ifade etti.
İthal ürün baskısı yerli üretimi baltalıyor
Özel günlerde yerli gülün en büyük rakibi dışarıdan gelen ithal ürünler oluyor. Kış aylarında hasadın az olması nedeniyle fiyatların bir nebze toparlandığını ancak Mayıs ayıyla birlikte üretimin artmasına rağmen fiyatların gerilediğini söyleyen Bolat,
"Sevgililer günü kış ayına denk geldiği için kök başından 2-3 dal kesebiliyoruz. Bahar aylarında ise Anneler Günü'nde Mayıs ayında bir kökten 5-6 dal kesiliyor. Hasadımız çoğalıyor, ama fiyat düşüyor. Her özel günde ithal ürün muhabbeti oluyor. Sevgililer Gününde bir dal ürün 50 TL'ye giderken, Anneler Günü'nde 20-30 TL'ye satabiliyoruz. Bu aylarda ithal ürün fazla geldiği için yerli üretimde fiyatımız düşüyor. Yerli üretim gülün 50 TL'ye satışı varken, ithal ürün geldiği zaman yerliye bakan olmuyor, ithal ürüne dönülüyor"
şeklinde konuştu.
Artan maliyetler ve kira çıkmazı
Üreticinin tek sorunu düşük satış fiyatları değil; katlanan girdi maliyetleri de beli büküyor. Gübre fiyatlarındaki fahiş artışlar ve arazi kiralarındaki önlenemez yükseliş, çiçek üretimini sürdürülemez hale getiriyor. Bolat, yaşadıkları sıkıntıları şu sözlerle özetledi:
"Açık arttırma usulü kooperatif ile çalışıyoruz. Müşterinin arz ve talebine göre fiyat belirleniyor. İthal ürün geldiği zaman toptancılar bunlara yönelince bizim ürünlerimizin fiyatı düşüyor. Gümrük fiyatı ne kadar üreticiyi korumak için yüzde 45'e çıkarılmış olsa bile her türlü bizim ürünlerimizin fiyatı düşüyor. Bu sene bin TL'ye nakit olarak aldığımız kaliteli bir gübrenin çuval fiyatı 3-4 bin TL. Birçok üretici kiracı, bu sene dönümünü 100 bin TL'ye tuttuğu araziye, ikinci sene 150 bin TL peşin para isteniyor. Yer sahibi ‘İşine gelirse, ya tut ya çık' diyor. Ben bu ürünü diktiğim zaman 7-8 sene hasat alıyorum. Bir yıl masraf yapıp çıkarsam komple zarardayız. Bir dönüme 5 bin fidan dikiliyor."
Sera çıkışı 10 TL, vitrin fiyatı 200 TL
Anneler Günü öncesi piyasada bir hareketlenme bekleyen ancak umduğunu bulamayan üreticiler, aradaki 10 katlık fiyat farkına dikkat çekiyor. Kaliteli bir gülün seradaki değeri ile dükkandaki değeri arasındaki uçurumu anlatan Bolat,
"Şu anda bir dal gülün bizden çıkışı 10-20 TL, bir çiçekçiye gittiğin zaman bu rakam en düşük 150-200 TL'yi buluyor. Gülün kalitesine, boyuna göre fiyatlar değişiyor. Şu anda bizde en kaliteli birinci sınıf 70 santimetre boyunda, 4 santimetre kelle çapında bir gülün bizden çıkışı 20 TL, gün geliyor 20 TL'ye, gün gelir sıfıra, günü gelir 50 TL'ye gider ürün. Ama bu rakam 200 TL oluyor. O dönemdeki müşterinin talebine ve yoğunluğuna göre bunun gibi fiyat değişikliği olabiliyor. Ama genel olarak piyasa bu şekilde. Anneler günü yaklaşmasına rağmen şu anda çok fazla bir talep yok. Mayıs ayına girmeden önce fiyat bile verilmiyordu. Kolilere nakliye ödüyorduk, bize zarar veriyordu. Şu anda ise küçük de olsa bir kıpırdama var. Dalı 10 ile 20 TL bandında alınıyor"
dedi.
