Manavgat ilçesine bağlı Ahmetler’de köylüler, önce HES projesine karşı yıllarca süren mücadeleyle yaşam alanlarını, 2021'deki büyük Manavgat yangınında ise tırmıklar ve kendi yaptıkları itfaiye araçlarıyla köylerini korudu. İki büyük mücadele, Ahmetler'e 2026 Çevre Ödülü'nü getirdi.
Önce HES projesine karşı mücadele ettiler
Antalya'nın Manavgat ilçesinde eski köy statüsündeki Ahmetler’de köylüler, yıllar önce Ahmetler Kanyonu ve çevresini etkileyecek hidroelektrik santrali (HES) projesine karşı bir araya geldi. Kadınların da ön saflarda yer aldığı mücadele, hukuki süreç ve köylülerin dayanışmasıyla uzun yıllar devam etti. Yaşam alanlarının ve su kaynaklarının korunması amacıyla yürütülen mücadele sonucunda HES projesi hayata geçirilemedi. Süreci yakından takip eden emekli eğitimci Mustafa Koç ise yaşananları daha sonra kaleme aldığı “Ahmetler'in HES Destanı” adlı kitabında anlattı.
Bu kez mücadele alevlere karşı verildi
Ahmetler halkının ikinci büyük mücadelesi, 2021 yılında Cumhuriyet tarihinin en büyük orman yangınlarından biri olarak kayıtlara geçen Manavgat yangını sırasında yaşandı. Yangının köye yaklaşmasının ardından tahliye kararı alınmasına rağmen çok sayıda köylü, yaşam alanlarını korumak amacıyla bölgede kaldı. Kadın ve erkeklerden oluşan ekipler, ellerindeki tırmıklarla orman ile yerleşim alanları arasında 40-50 metre genişliğinde tampon bölgeler oluşturmaya çalıştı. Köylüler bununla da yetinmeyerek traktörlere bağladıkları su tankerleriyle “Ahmetler İtfaiyesi” adını verdikleri 3 araç oluşturdu. Manavgat ve çevresinden gelenler de “Tırmığını al da gel” çağrısıyla yangınla mücadeleye destek verdi.
“Ahmetler düşerse Toroslar düşer”
Günler boyunca süren yangında köylülerin mücadelesini organize eden isimlerden Mustafa Koç’un, “Ahmetler düşerse Toroslar düşer” sözleri, o günlerin simgelerinden biri haline geldi. Köylüler, itfaiye ekiplerinin desteğiyle gece gündüz çalışarak alevlerin yerleşim alanlarına ulaşmasını engellemeye çalıştı. HES mücadelesinde su kaynaklarını ve doğasını koruyan Ahmetler halkı, yıllar sonra aynı dayanışmayı bu kez ormanlarını ve evlerini yangından korumak için gösterdi. Koç, yangında yaşananları da 'Bir Yanım Cennet Bir Yanım Cehennem' adlı kitabında anlattı.
İki mücadeleye 2026 Çevre Ödülü
İstanbul Çevre Konseyi, Ahmetler halkının HES projesine karşı verdiği mücadele ile 2021 Manavgat yangını sırasında yaptığı çalışmaları 2026 Çevre Ödülü’ne değer gördü. Mustafa Koç, Konseyin değerlendirme sürecinde “Ahmetler'in HES Destanı” ve “Bir Yanım Cennet Bir Yanım Cehennem” adlı kitaplar ile sanal medya paylaşımlarının geçerli belge kabul edildiğini ve bu yılki Çevre Ödülü’nün Ahmetler’e verilmesine karar verildiğini açıkladı.
Koç,
“Geç de olsa Ahmetler'in ve Ahmetlerli kadınların verdiği fedakarca mücadelenin fark edilmesi köyümüz için gurur kaynağı olacak”
dedi.
“Baştan sona bir yurt savunması gibi”
HES projesi ve yangın döneminde yaşananların aynı mücadelenin devamı olduğunu belirten Mustafa Koç,
"Baştan sona bir yurt savunması gibi düşünmek gerekiyor. HES mücadelesinde köylüler, 'Burası bizim Çanakkale'mizdir' diyordu. Yangın da bir bakıma aynı şekilde yaşam alanlarını koruma mücadelesiydi. Çünkü ormanlarını, sularını kaybederlerse o topraklarda yaşama şansları da kalmayacaktı. Her iki mücadelede de hiçbir dış etki olmadan, kendi çabamız ve köyün kendi içindeki örgütlenmesiyle başarı sağladığımızı düşünüyorum"
ifadesini kullandı.
“Yerel kurumların daha önce düşünmesini isterdim”
Ödülün Ahmetler'in yıllar sonra yeniden hatırlanmasını sağlamasının karşılığı olduğunu söyleyen Koç, yerel kurumların da bu mücadeleyi daha önce hatırlamasını istediğini ifade etti.
"Bu ödülün verilmesini Manavgat ve Antalya'daki yerel kurumların daha önce düşünmesini isterdim. Olmadı ama önemli değil. Bir mücadele verildikten sonra onun hatırasının yaşıyor ve yaşatılıyor olması gerçekten değerli. Çünkü başka insanların da kendi sorunları karşısında kararlılıkla mücadele etme geleneği oluşturmasına katkısı olabilir. Ben kitaplarımda da bunu anlatmaya çalıştım"
diye konuştu.
“HES mücadelelerine örnek oldu”
Ahmetler'deki sürecin yalnızca köy açısından değil, o yıllarda Türkiye'nin birçok bölgesinde yaşanan küçük ölçekli HES tartışmaları açısından da önem taşıdığını kaydeden Koç,
"Ahmetler mücadelesi hem mücadele biçimi hem hukuki süreç hem de sosyal dayanışma açısından örnek oldu. Köylü bu kadar birlik ve kararlılık içinde olmasa bunu başaramazdık. Sizlerin, basının desteği de çok önemliydi. Süreçte mahkemeler, bilirkişiler ve hakimler geldi, incelemeler yapıldı. Biz mücadeleyi hukuki ve demokratik zeminde yürütmeye özen gösterdik"
dedi.
Ödülü İstanbul’da Ahmetler adına alacak
Mustafa Koç, hem 2 mücadeleyi anlattığı kitapların yazarı hem de köy derneğinin sözcüsü olarak Ahmetler adına ödülü almak üzere İstanbul'a davet edildi. Koç, 26 Eylül Cumartesi günü saat 13.00'te düzenlenecek törende, Ahmetler'in HES ve Manavgat yangınında verdiği mücadeleyi anlatan konuşma ve sunum yapacak. Mustafa Koç ödülü, yıllar boyunca doğasını ve yaşam alanlarını korumak için birlikte hareket eden Ahmetler halkı ve kadınları adına alacaklarını söyledi.
