Nesli tehlike altındaki caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz'deki en önemli yuvalama alanlarından Belek'te, sezonun ilk yavruları yumurtadan çıkarak denize ulaştı. Yaklaşık iki aylık kuluçka sürecinin ardından gerçekleşen ilk çıkışla birlikte yavru carettaların deniz yolculuğu da başladı.
Akdeniz'in en büyük yuvalama kumsalı
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) nesli tehlike altındaki türler listesindeki caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz havzasındaki en büyük yuvalama kumsallarını Türkiye'nin Akdeniz kıyıları oluşturuyor. Türkiye'de ise Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'ne bağlı 21 yuvalama kumsalı bulunuyor. 29,5 kilometrelik uzunluğuyla Akdeniz havzası ve Türkiye'nin en büyüğü olan ve 12 Mayıs'ta ilk yuvanın oluştuğu Belek kumsalında 2026 yılının ilk yavru çıkışı ise 11 Temmuz Cumartesi günü gerçekleşti.
Denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı
Antalya'nın Serik ilçesine bağlı dünyanın en önemli turizm merkezlerinden biri de olan Belek'te, 1994 yılından bu yana yürütülen caretta caretta türü deniz kaplumbağalarını koruma projesinde, 32 yıl geride kaldı. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) desteğiyle Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından yürütülen projede bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı.
Kuluçka süreci 45 ila 60 gün sürüyor
EKAD ekiplerince 12 Mayıs'ta kayıt altına alınan sezonun ilk yuvasındaki yumurtalar, hava sıcaklığına bağlı olarak yaklaşık 45 ila 60 günlük kuluçka sürecini tamamladı. Yaklaşık iki aylık gelişimin ardından ilk yavrular yumurtadan çıkarak doğal yaşamlarının ilk adımını attı.
1800'ü aşkın yuva kayıt altına alındı
İlk yavru çıkışına kadar geçen süreçte yürütülen izleme ve koruma çalışmalarında 1800'den fazla yuvanın kayıt altına alındığını belirten EKAD Başkanı Dr. Fuat Ali Canbolat,
“Yuvalar, düzenli olarak izlenerek doğal ve insan kaynaklı tehditlere karşı korunuyor. EKAD ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında yuvalama sezonu boyunca gece ve gündüz arazi çalışmaları, yuva tespiti, koruma, veri toplama ve farkındalık faaliyetleri aralıksız sürdürülüyor"
dedi.
Yavru çıkışlarının artması bekleniyor
Bu yıl ilkbahar ve yaz başındaki hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi nedeniyle yuvalama sezonunun önceki yıllara göre daha yavaş ilerlediğini ifade eden Dr. Canbolat,
"Sıcaklıkların artmasıyla hem yeni yuva sayısının hem de önümüzdeki günlerde yavru çıkışlarının kademeli artması bekleniyor"
diye konuştu.
Yapay ışık konusunda uyarı
Yavru çıkış döneminin başlamasıyla birlikte kumsalı kullanan vatandaşlara ve ziyaretçilere çağrıda bulunan Dr. Fuat Ali Canbolat,
“Gece saatlerinde yapay ışık kullanımını en aza indirmeleri ve yavruların denize güvenli ulaşmasına engel olabilecek davranışlardan kaçınmaları büyük önem taşıyor. Deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün en kritik evrelerinden biri olan yavru çıkış dönemi boyunca Belek kumsallarındaki koruma ve izleme çalışmaları sezon sonuna kadar aralıksız devam edecek"
ifadelerini kullandı.