Alanya mutfağının geleneksel tatlarından biri olan Öksüz Helvası, benzersiz yapımı, dikkat çeken ismi ve lezzetiyle sofralarda yerini koruyor
Antalya’nın Alanya ilçesine özgü, kuşaktan kuşağa aktarılan “Öksüz Helvası”, sadece tadıyla değil, ilginç hikayesi ve sunum geleneğiyle de dikkat çekiyor. Evlerin vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan bu özel helva, özellikle misafir ziyaretlerinde ikram edilen geleneksel tatlılar arasında önemli bir yer tutuyor.
“Yağ Havuzunu Yıkan”a Ceza Geleneği
Öksüz Helvası’nın en dikkat çekici özelliği, ortasına yapılan yağ havuzu. Helva, kıvamı tutturulduktan sonra geniş bir tabağa yayılıyor ve ortasında bir havuz oluşturuluyor. Bu havuz, kızartılmış tereyağı ile doldurularak sofraya sunuluyor. Asıl eğlence ise tam bu noktada başlıyor.
Helva yerken herkes tabağın kenarından lokmalar alıp bu tereyağı havuzuna batırarak yemeye başlıyor. Ancak havuz kısmına yaklaşmak riskli, çünkü tereyağı dolu bu bölümü ilk yıkan kişi “ceza” alıyor. Bu cezaya göre bir sonraki buluşmanın hem nerede yapılacağına hem de helvayı kimin yapacağına o kişi karar veremiyor; tüm sorumluluk ona kalıyor. Bu nedenle, yağ havuzunu yıkan kişiye esprili bir şekilde “öküz” deniliyor. Tatlının “Öksüz Helvası” adının halk arasında bu gelenekten türediği düşünülüyor.
Pekmez, Un ve Tereyağının Mükemmel Uyumu
Helvanın yapımı için öncelikle tencereye üzüm pekmezi konuluyor ve birebir ölçüde su ekleniyor. Karışım kaynadıktan sonra bir kısmı ayrılıyor. Kaynamaya devam eden karışıma un ilave ediliyor. Bu aşamada ayrılan pekmezli karışım da tekrar tencereye dökülerek hamur kıvamına gelene kadar karıştırılıyor.
Kıvam lokum kıvamına ulaştığında tereyağı ekleniyor ve karıştırılmaya devam ediliyor. Helva tamamen piştiğinde geniş bir tabağa alınarak ortasında bir havuz oluşturuluyor. Ayrı bir tavada kızartılan tereyağı hem helvanın üzerine hem de bu havuza dökülerek servis ediliyor. Ortaya çıkan görüntü hem göze hem damağa hitap ediyor.
Görsel Şölen Sunan Geleneksel Tat
Yuvarlak bir tepsiye alınan helvanın ortasındaki tereyağı havuzu, davet sofralarında hem lezzetli bir ritüel hem de eğlenceli bir gelenek oluşturuyor. Bu özel sunum, Alanya’da özellikle kalabalık aile buluşmalarında ve özel günlerde büyük bir özenle hazırlanıyor.
Hem kıvamı hem de yoğun pekmez aromasıyla dikkat çeken Öksüz Helvası, Alanya’nın yöresel mutfak kültürünün en değerli parçalarından biri olarak varlığını sürdürüyor. Basit malzemelerle yapılan bu tatlı, yıllardır bölgedeki misafir sofralarının değişmeyen ikramı olmaya devam ediyor.
