Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında Ocak ayında aylık yüzde 5,95, yıllık ise yüzde 29,02 artış yaşandığını belirtti. Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdiği konuşmasında, Ocak ayında Tarım-GFE’nin yıllık artışının son 9 yılın ortalamasına yakın olduğunu ifade etti.
Tarım-GFE’nin yıllık yüzde 30,49 arttığını kaydeden Çandır, şu açıklamalarda bulundu:
"Bu yıllık rakam, son 9 yılın Ocak ayları ortalamasına (30,55) yakındır. TÜİK’in Ocak ayı için açıkladığı tarımsal girdi fiyatları enflasyonu, 10 yıllık Ocak ayı ortalamalarına göre aylıkta ciddi artış gösterirken yıllıkta ortalama civarında artmıştır."
"En fazla artış veteriner hizmetlerinde"
Ocak ayı Tarım-GFE’nin alt kalemlerini değerlendiren Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 5,95, yıllık yüzde 29,02 arttığını, Ocak ayları itibariyle aylıkta ve yıllıkta 2024 yılından daha düşük veriler ilan edildiğini söyledi. Çandır, tohumda aylık yüzde 4,17, enerjide yüzde 4, gübrede yüzde 6,79, ilaçta yüzde 2,15, veteriner hizmetlerinde yüzde 32,87, yemde yüzde 2,79 ve diğer kalemlerde ise yüzde 19,79’luk artışa dikkat çekerken, ocak ayında yıllık değişimlere bakıldığında, tohumda yüzde 50,09, enerjide yüzde 21,43, gübrede yüzde 27,77, ilaçta yüzde 21,66, veteriner hizmetlerinde yüzde 49,01, yemde yüzde 24,30, diğer kalemlerde ise yüzde 49,13 artış olduğunu belirtti. Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 5,56, yıllık yüzde 39,58 artış ilan edildiğini kaydetti.
"Tarım-GFE üretici fiyatlarının üzerinde seyretti"
TÜİK tarafından Ocak ayı tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 2,70 artış ile 10 yıllık Ocak ortalamasının (4,25) çok altında ilan edildiğini kaydeden Çandır, şu açıklamlarda bulundu:
"Yıllıkta ise yüzde 29,89 ile 10 yıllık ortalamanın (24,43) üzerinde ilan edilmişti. Tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmiştir. Ancak Mayıs, Haziran ve Kasım aylarında bu aleyhte eğilim yerini üretici lehine çevirmişken Ocak ayında yeniden üretici aleyhine seyir söz konusu olmuştur."
Yıllık girdi maliyetlerinin üretici fiyatları artışından yüksek seyrettiğine dikkat çeken Başkan Ali Çandır, şöyle konuştu:
"Üretici, Ocak ayında aylıkta ve yıllıkta aleyhte bir durum yaşamıştır. Aylıkta ve yıllıkta üretici fiyatlarının nispi olarak tarımsal girdi fiyatlarından ciddi bir yükseklikte seyretmesi sürdürülebilirlik bakımından önem taşımaktadır. Çünkü üreticinin tek maliyet grubu, girdi kalemleri değil en az onun kadar da diğer maliyetleri söz konusudur."
Yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonlarının tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini belirten Çandır, yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin Ocak’ta aylık yüzde 2,01, yıllık yüzde 20,47 arttığı, yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin aylık yüzde 3,06, yıllık yüzde 27,20 arttığına dikkat çekti. Çandır, üretici düzeyindeki gıda kaleminin aylık yüzde 4,31, yıllık yüzde 37,23 arttığını belirtirken, sözlerine şöyle devam etti:
"Bu durum, Ocak ayında da tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun, tarımdan daha yüksek seyrettiğini göstermektedir."
"Manşet enflasyon yüksek"
Ocak ayında üretici kesimdeki bu enflasyonlara karşılık tüketici enflasyonu TÜFE’nin aylık yüzde 5,03, yıllık yüzde 42,12 arttığını kaydeden Çandır, "Son 10 yıllık Ocak ayı ortalamalarının aylıkta yüzde 2,24 ve yıllıkta yüzde 16,93 olduğu hatırlanırsa manşet enflasyonun hala ne kadar yüksek seyrettiği daha iyi anlaşılır" dedi. Tüketici taraftaki gıda enflasyonunun Ocak ayında aylık yüzde 3,86 ve yıllık yüzde 41,76 attığını kaydeden Çandır, şu değerlendirmelerde bulundu:
"İşlenmemiş gıda enflasyonu Ocak’ta aylık yüzde 2,66 ve yıllık yüzde 44,17 düzeyinde ilan edilmişti. Yaş meyve sebze enflasyonu aylık yüzde 3,41, yıllık 62,14 artmıştı. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticilerin maruz kaldığı yıllık enflasyonun üzerinde bir tüketici enflasyonu olduğunu göstermektedir."
