Antalya Ticaret Borsası (ATB) Mayıs Ayı Olağan Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci idaresinde gerçekleştirildi. Borsa yönetiminin aylık faaliyetlerinin üyelerle paylaşıldığı toplantıda kürsüye çıkan ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır; tarım sektöründeki darboğazlardan küresel gıda krizine, Antalya’nın vizyon projelerinden ekonomik beklentilere kadar geniş bir perspektifte önemli açıklamalarda bulundu.
"Gıda arzı stratejik bir güç unsurudur"
Konuşmasına 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü’nü kutlayarak başlayan Ali Çandır, tarımın sadece bir üretim alanı değil, bir ülkenin bekası için en temel savunma hattı olduğunu ifade etti. Çandır, şu ifadeleri kullandı:
"Tarım, gıda arz güvenliğidir, stratejik bağımsızlıktır, kırsal istihdamdır, toplumsal dengedir, milli dayanıklılıktır. Dolayısıyla tarımda yaşanan her zayıflama, yalnızca sektörel değil, ekonomik, sosyal ve stratejik sonuçlar doğurmaktadır."
Nisan ayı gıda enflasyonunun yüzde 3,70 bandında seyrettiğini hatırlatan Çandır, maliyetlerin kontrolsüzce artmasının üretici refahını törpülediğini, bu durumun ancak öngörülebilir ve dirençli bir tarım ekonomisiyle aşılabileceğini vurguladı.
Dönüşüm projeleri ve küresel kırılganlık
Şubat ayından itibaren küresel lojistik, enerji ve gübre fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların tarımın stratejik önemini perçinlediğini söyleyen Çandır, FAO gıda fiyat endeksindeki yükselişin uluslararası riskleri derinleştirdiğine dikkat çekti. Dünya Bankası kaynaklı "Türkiye Tarım Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi"ni kıymetli bulduklarını belirten Başkan Çandır, bu kaynağın sadece yeni yatırımlara değil, mevcut kapasitenin korunmasına da aktarılması gerektiğini dile getirdi.
Kredi limitleri ve kur politikası
ATB bünyesindeki meslek komitelerinden gelen geri bildirimleri de aktaran Çandır, sektörün iki temel sorunla boğuştuğunu ifade etti. Üç yıldır yerinde sayan tarımsal kredi limitlerinin güncel maliyetler ışığında artırılmasının şart olduğunu belirten Çandır, kur politikasına dair şu değerlendirmede bulundu:
"Birincisi finansmana erişimdir. Üyelerimizin en önemli talebi, yaklaşık üç yıldır aynı seviyede kalan tarımsal kredi limitlerinin günümüz maliyetleri ve üretim şartları dikkate alınarak artırılmasıdır. İkincisi ise üretim ve ihracat tarafında rekabet gücümüzü zayıflatan kur politikasıdır. Artan maliyetlere rağmen döviz kurunun aynı hızda ilerlememesi, ihracatçımızın rekabet gücünü zayıflatmakta, bazı pazarlarda fiyat tutturmayı zorlaştırmakta ve pazar kayıplarına neden olmaktadır. Üyelerimizin bu konudaki temel beklentisi ise üretim, ihracat ve rekabet şartlarını destekleyecek daha dengeli ve öngörülebilir bir kur yapısının oluşmasıdır."
COP31 Antalya için bir "sıfır noktası" olmalı
Kasım ayında Antalya’nın ev sahipliği yapacağı COP31 (İklim Zirvesi) organizasyonunu bir fırsat penceresi olarak gören Çandır, bu etkinliğin kalıcı bir dönüşüme vesile olması gerektiğini savundu. Kentin yeşil alan miktarından su verimliliğine, tarımsal atık yönetiminden hava kalitesine kadar ölçülebilir hedefler koyması gerektiğini belirten Çandır, Antalya Valisi Hulusi Şahin öncülüğündeki "Mavi Akdeniz İnisiyatifi"nin stratejik önemine vurgu yaptı.
Hububatta rekolte beklentisi yüksek
Bu yılki yağış rejiminin hububat ve meyve üretiminde verimi artırdığını müjdeleyen Ali Çandır, özellikle meyve grubundaki bolluğun tezgahlara yansımaya başladığını söyledi. Geçtiğimiz yılın don felaketlerinin ardından bu yıl daha dengeli bir dönem beklediklerini belirten Çandır, hububat hasadı ve Kurban Bayramı öncesi yapılan analizleri şöyle özetledi:
"Hububat hasadı öncesinde gerçekleştirdiğimiz sektörel analiz toplantısında, bu yıl kentimizde verim ve rekoltenin ülke geneline paralel biçimde artmasının beklendiği ifade edilmiştir. Ancak üretimdeki artışın piyasada baskıya dönüşmemesi için planlı hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. (...) Kurban Bayramı öncesinde gerçekleştirdiğimiz sektörel analiz toplantımızda gördük ki; ilimizde kurban arzı, kesim altyapısı ve hizmet kapasitesi açısından herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Yeterli miktarda kurbanlık hayvan, kesim alanı ve hizmet verecek sektör paydaşı mevcuttur."
Hayvancılık sektöründe artan iş gücü maliyetleri ve genç nüfusun üretimden kopması gibi yapısal sorunların devam ettiğini hatırlatan Çandır, Side Antik Kenti’nde düzenlenecek olan 1. Antalya Natürel Sızma Zeytinyağı Kalite Yarışması ödül törenine de tüm üyeleri davet etti.
