Antalya Ticaret Borsası (ATB), köklü geçmişinin 106. kuruluş yıl dönümüne denk gelen Haziran Ayı Meclis Toplantısı'nı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci idaresinde gerçekleştirdi. Kurumun 106 yıllık faaliyet tarihini özetleyen özel bir video gösteriminin yapıldığı oturumda, borsa yönetiminin son bir ay boyunca yürüttüğü idari ve sektörel çalışmalar hakkında meclis üyelerine detaylı bilgilendirmelerde bulunuldu.
"106 yıllık geçmişimiz geleceğe karşı sorumluluğumuzdur"
Toplantının açılış hitabını gerçekleştiren Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci, borsa tarihinin önemine değinerek şu ifadeleri kullandı:
"Bugün, Borsamızın 106. kuruluş yıl dönümünü kutlamanın gururunu yaşıyoruz. 23 Haziran 1920’den bugüne Antalya Ticaret Borsası, üreticimizin, tüccarımızın, üyelerimizin ve sektörlerimizin yanında olmuş, Antalya’nın tarımına, ticaretine ve ekonomik gelişimine önemli katkılar sunmuştur. Bu vesileyle, Borsamızın kuruluşundan bugüne emek veren tüm başkanlarımızı, meclis ve yönetim kurulu üyelerimizi, komite üyelerimizi, üyelerimizi ve çalışanlarımızı saygı, rahmet ve minnetle anıyorum. Bugün de Yönetim Kurulu Başkanımız Ali Çandır’ın öncülüğünde, Meclisimiz, Yönetim Kurulumuz, Meslek Komitelerimiz ve çalışanlarımızla birlikte bu köklü mirası daha ileri taşımak için çalışmaya devam ediyoruz. 106 yıllık geçmişimiz, bizler için yalnızca bir gurur vesilesi değil; aynı zamanda geleceğe karşı taşıdığımız sorumluluğun da en güçlü hatırlatıcısıdır"
"Büyümede ciddi bir ivme kaybı yaşamaktayız"
Kürsüye gelerek meclis üyelerine seslenen ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, sözlerine kurumun 106. yaşını kutlayarak başladı ve ardından makroekonomik verilere yönelik kapsamlı analizlerini paylaştı. 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin büyüme verilerini yorumlayan Çandır, ulusal gelirin ilk üç aylık periyotta reel bazda yüzde 2,5 oranında genişlediğini aktardı. Bu performansın son 32 yılın ilk çeyrek ortalamalarının neredeyse yarısına tekabül ettiğini vurgulayan Çandır,
"Yani büyümede ciddi bir ivme kaybı yaşamaktayız. Özellikle son iki yıldır yaşadığımız bu kaybı en son 2019 ve 2015 yıllarında yaşamıştık"
şeklinde konuştu. Tarım sektörünün ilk çeyrekte yüzde 4,6 oranında büyüme kaydettiğini, bu oranın tarımsal ortalamaların iki katı olduğunu belirten Çandır,
"Geçen yılki daralmadan sonra bu büyüme, bir ölçüde dipten çıkışın etkisiyle gerçekleşti"
dedi.
İmalat sanayinde iki yıl üst üste daralma
Üretim ekonomisinin temel direği olan imalat sanayinin iki yıl üst üste ilk çeyrek bazında küçülme eğilimini sürdürdüğünü kaydeden Ali Çandır, reel sektöre dair şu teknik uyarılarda bulundu:
"Bir ekonominin uzun vadeli üretim gücü, tarım ve imalat sanayinin performansıyla ölçülür. İmalat sanayimiz geçen yıl ilk çeyrekte yüzde 2,3 daralmıştı. Bu yıl da yüzde 1,4 daraldı. Son 32 yılın, bir istisna hariç, hiçbir çeyreğinde iki yıl üst üste daralma olmamıştı. O istisna da 2008 ve 2009 yıllarının 3. çeyreğinde yaşanmıştı. Sektörler arası büyüme performansı da dikkat çeken diğer konudur. İletişim hizmetleri sektörünün yüzde 9,5 büyüme ile ortalama büyümenin üzerinde gerçekleşmesi ve diğer tüm sektörlerdeki büyümenin kendi ortalamasının altında kalması, ilk kez karşılaştığımız bir durumdur. Ekonomimizde en büyük paya sahip hizmetler sektörü ise genel ekonominin üzerinde büyümeye devam etmektedir. Hizmetler sektörünün yüzde 70’in üzerindeki payı giderek büyümektedir. Kentimiz açısından bu durum bir ölçüde anlaşılabilir olsa da ülkemiz ekonomisi açısından sürdürülebilir değildir. Hizmetler sektörüne bu kadar yoğunlaşmak, tarım ve imalat sektörlerinin gelişimini baskı altına aldığı gibi hizmetler sektörünün kendi geleceği açısından da bir balon oluşturma riski taşımaktadır. Beklentimiz sağlıklı, sağlam ve sürdürülebilir bir ekonomik yapı için tarım ve imalat sektörlerinin mutlaka motive edilmesidir"
"Tarım sektörümüz 10 kez küçülmüştür"
Ulusal ekonominin son 23 çeyrektir aralıksız büyüme kaydetmesinin memnuniyet verici olduğunu ifade eden Çandır, tarımdaki yapısal dalgalanmaya işaret ederek şöyle konuştu:
"Ancak unutmayalım ki bu 23 çeyrekte tarım sektörümüz 10 kez küçülmüştür. Genel ekonomik eğilimden bu kadar ayrışan bir dalgalanma, sektörümüzü diğer baskıların da üzerinde zayıflatmaktadır. Bu zayıflama sadece üretim faaliyetlerimizi değil, üretimden ticarete uzanan tüm değer zincirimizi olumsuz etkilemektedir. Tarım sektörümüzü bu sarmaldan çıkarmanın yollarını tüm toplum olarak tartışmalı, çözüm önerilerini dikkatle değerlendirmeli ve tarımı yeniden cazip, güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmalıyız."
"Tarım hayati"
Antalya'nın sahip olduğu tarımsal potansiyelin hem Türkiye ekonomisi hem de toplumsal yapı için hayati bir değer taşıdığının altını çizen ATB Başkanı Çandır,
"Bu bilinçle ve sorumlulukla faaliyetlerimizi yürütmekteyiz. Tarımın ülkemiz bekası için stratejik bir sektör olduğu gerçeğini nesillerimize kararlılıkla aktarmayı da bir görev biliyoruz. Bu kapsamda, sektörü ve kırsalı cazip hale getirecek politikalardan su yönetimi politikalarına kadar çalışmalarımızı uzmanların desteğiyle yürütüyor; çözüm önerilerimizi tüm kesimlerle paylaşmaya devam ediyoruz"
dedi.
Antalya'nın kur ile imtihanı
Kentin yerel ekonomik dinamiklerine de değinen Başkan Ali Çandır, kur ve enflasyon makasındaki dengesizliğin turizm ile bağlı sektörleri zorladığını belirterek,
"Yılın ilk üç ayını ülkemiz ekonomisiyle uyumlu bir yapıda geçiren kentimiz, sonraki aylarda kentimize özgü hareketliliği yakalayamamıştır. Özellikle turizmde rekabetçi fiyat oluşturma zorluğu yaşayan sektörümüz, kur-enflasyon farklılığı nedeniyle pazar riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum yalnızca turizm sektörünü değil, aynı zamanda tedarikçileri ve turizme bağlı tüm kesimleri de zorlamaya başlamıştır"
beyanında bulundu.
"Destekleyici politikalara ihtiyaç var"
Antalya genelindeki ticari sirkülasyonun ivme kaybettiğini, bazı alt iş kollarında ise doğrudan daralmalar gözlendiğini belirten Başkan Çandır, kentin tüm olumsuz şartlara meydan okuyarak üretim ve ihracat gücünü koruduğunu, fakat bunun kalıcı olması adına iş dünyasını destekleyecek makro politikalara ihtiyaç duyulduğunu ifade ederek şu sayısal verileri paylaştı:
"Bunun öncü göstergelerinden biri olan çekle işlem hacmi, Nisan ayı itibarıyla kentimizde yüzde 3, ülkemizde ise yüzde 8 azalmıştır. Karşılıksız çek hacmi kentimizde yüzde 60, ülkemizde USA yüzde 29 artmıştır. Protestolu senet tutarı ise kentimizde yüzde 120, ülkemizde yüzde 117 yükselmiştir. Aynı dönemde nakdi krediler kentimizde yüzde 52, ülkemizde yüzde 42 artarken, ticari krediler kentimizde yüzde 51, ülkemizde yüzde 45 artmıştır. Tarımsal krediler ise kentimizde yüzde 39, ülkemizde yüzde 41 artmıştır. Güncel göstergeler arasında ülkemiz ekonomisinden pozitif ayrıştığımız alan ihracat olmuştur. Tarım ve gıda ihracatımız kentimizde yüzde 9,1 artarken, ülkemizde yüzde 0,5 azalmıştır. Diğer taraftan toplam ihracatımız kentimizde yüzde 8,4, ülkemizde ise yüzde 1,2 artabilmiştir. Bu tablo bize şunu göstermektedir: Antalya, tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracat kabiliyetini korumaktadır. Ancak bu kabiliyetin sürdürülebilirliği için maliyet, finansmana erişim, kur dengesi ve rekabetçilik başlıklarında üreticimizi ve iş dünyamızı destekleyen politikalara ihtiyaç vardır."
"Zeytinyağı yarışması kaliteyi arttırır"
Borsanın yerel kalkınma odaklı projelerine değinen Başkan Ali Çandır, Antalya Valiliği himayesinde; ATB, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ortaklığında ilk kez hayata geçirilen
"Antalya Natürel Sızma Zeytinyağı Kalite Yarışması"nı anımsattı. Organizasyonun başarısına vurgu yapan Çandır, "Yarışmaya 84 başvuru yapılması ve 4 farklı kategoride 45 üreticimizin ödül almaya hak kazanması, Antalya’da kaliteli üretim anlayışının giderek güçlendiğini göstermektedir. Bugün zeytinyağında rekabet artık sadece miktarla değil; kalite, izlenebilirlik, markalaşma ve katma değerle şekillenmektedir. Bu yarışmanın, Antalya zeytinyağının ulusal ve uluslararası pazarlarda daha güçlü bir yere ulaşmasına katkı sağlayacağına inanıyorum. Emeği geçen kurumlarımıza ve katılımcılarımıza teşekkür ediyor, ödül alan üyelerimizi, firmalarimizi ve üreticilerimizi kutluyorum"
değerlendirmesini yaptı.
"Su için ortak hareket"
Antalya Ticaret Borsasının 2026 yılı kurumsal çalışma temasını "Su" olarak belirlediklerini ilan eden Çandır, su kaynaklarının korunmasının yalnızca tarımı değil; turizm, sanayi, ticaret ve kentsel yaşamı doğrudan bağlayan ortak bir mesele olduğunu ifade etti. Bu doğrultuda yerel yönetimler, meslek odaları, STK'lar, özel sektör temsilcileri ve ilgili kurum ortaklıklarıyla çalıştay dizileri yapacaklarını, akabinde de geniş katılımlı bir "Su Zirvesi" toplayacaklarını açıklayan Ali Çandır,
"Antalya için ortak bir öneri seti oluşturmayı ve ilgili kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz. Bu çalışmanın, üreticimizin suya erişimi, tarımsal verimlilik, iklim değişikliğine uyum ve kaynakların doğru kullanımı açısından kentimize ve sektörlerimize önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum"
dedi. Tarım iş kolundaki kayıt dışı istihdamı törpülemek ve üreticileri sosyal güvence altına almak adına tarım sektörüne özgü bir sosyal güvenlik modeli üzerinde çalıştıklarını aktaran Çandır,
"Bu çalışmayı önümüzdeki dönemde düzenleyeceğimiz Sosyal Güvenlik Zirvesi ile kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz"
açıklamasında bulundu. Tarım teknolojileri alanında üretim yapan firmaları, girişimci ağlarını, üreticileri, kooperatif birliklerini, kamu otoritelerini ve yatırımcı gruplarını Antalya çatısı altında bir araya getirecek
"Tarım Teknolojileri Zirvesi" için de operasyonel hazırlıkların tüm hızıyla sürdüğünü belirten Çandır, "Bu zirveyle amacımız, üyelerimizin yeni teknolojilere erişimini kolaylaştırmak, verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek ve Antalya tarımını daha rekabetçi hale getirmektir"
diye konuştu.
İlk 500'deki firmaları kutladı
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan "Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025 Araştırması" listesinde kendilerine yer bulan Antalyalı sanayi şirketlerini tebrik eden Başkan Çandır,
"Kentimize üretim, istihdam ve katma değer sağlayan iş insanlarımıza ve tüm çalışanlarına teşekkür ediyor; başarılarının devamını diliyorum"
dedi.
"COP31’de yeşil dönüşüm fırsatını değerlendirelim"
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun ev sahipliğinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılımıyla icra edilen "COP31 Business Forum - İş Dünyası İstişare Toplantısı"na iştirak ettiğini meclis üyelerine hatırlatan Çandır, kentin küresel vizyonuna dair şu yorumu yaptı:
"COP31 ile birlikte Antalya, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik gündeminin küresel ölçekte en önemli buluşma merkezlerinden biri olacaktır. TOBB’un küresel iş dünyasının resmi temsilcisi olarak üstlendiği görev ve TOBB Başkanımızın ‘COP31 İş Dünyası Elçisi’ olarak görevlendirilmesi, ülkemiz ve iş dünyamız adına önemli bir kazanımdır. COP31 Business Forum’un; Antalya’mızın uluslararası görünürlüğüne, yatırım ortamına ve sürdürülebilirlik vizyonuna önemli katkılar sunacağına inanıyorum. Özellikle tarım, gıda, su, energy, lojistik ve turizm sektörlerinde faaliyet gösteren üyelerimiz için yeşil dönüşüm, iklim finansmanı, yeni iş birlikleri ve uluslararası pazarlara erişim bakımından önemli fırsatlar doğacaktır. Bizim için COP31 yalnızca bir organizasyon değildir. Antalya’nın su, tarım, çevre ve sürdürülebilir üretim konularında dünyaya söyleyecek sözü olduğunu göstereceğimiz stratejik bir fırsattır"
"TOBB nefes kredisi nefes olacak"
Borsa üyesi işletmelerin cari dönemdeki en kritik dönemeçlerinden birinin finansal kaynaklara ve nakde erişim kanalları olduğunu dile getiren Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, konuşmasını şu finansal müjdeyle tamamladı:
"Bu kapsamda TOBB öncülüğünde, KGF ve bankaların iş birliğiyle hayata geçirilen TOBB Nefes Kredisi’nin yeni paketi işletmelerimiz için önemli bir destek olacaktır. 2026 yılında toplam 100 milyar TL kredi hacmi hedeflenen programın 25 milyar TL’lik ilk dilimi, 8 Haziran itibarıyla üyelerimizin kullanımına açılmıştır. Oda ve Borsa üyesi işletmelerimiz program kapsamında azami 3 milyon TL kredi kullanabilecektir. Üretimin, istihdamın, yatırımın ve ihracatın sürdürülebilirliği açısından önemli gördüğümüz bu destek için başta TOBB Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu olmak üzere KGF’ye ve katkı sunan tüm bankalarımıza teşekkür ediyorum"
Başkan Çandır'ın değerlendirmelerinin ardından kürsü alan meclis üyeleri, kendi faaliyet gösterdikleri meslek komiteleri ve sektörlerin güncel durumlarına ilişkin borsa meclisinde görüş ve önerilerini paylaştı.
