European Central Bank (Avrupa Merkez Bankası), olası kriz durumlarına karşı vatandaşlara dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Kurum, enerji kesintileri, siber saldırılar veya olağanüstü durumlarda dijital ödeme sistemlerinde aksama yaşanabileceğini belirterek, acil ihtiyaçlar için evlerde bir miktar nakit para bulundurulmasının faydalı olacağını açıkladı.
Son dönemde Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin enerji piyasalarına etkisi sürerken, dijital ödeme altyapılarına olan bağımlılık da yeniden tartışma konusu oldu. Uzmanlara göre büyük çaplı elektrik kesintileri, siber saldırılar veya askeri çatışmalar gibi durumlarda dijital finans sistemleri geçici olarak devre dışı kalabilir.
Kriz Dönemlerinde Nakit Talebi Artıyor
Avrupa Merkez Bankası’nın paylaştığı verilere göre küresel veya bölgesel kriz dönemlerinde vatandaşların nakit para talebi hızla yükseliyor. Özellikle 2008 Küresel Finansal Krizi, Yunanistan Borç Krizi, COVID-19 Pandemisi ve Rusya-Ukrayna Savaşı gibi dönemlerde nakit para çekimlerinde ani artışlar yaşandığı belirtiliyor.
Raporda, jeopolitik risklerin daha yoğun hissedildiği ülkelerde bu eğilimin çok daha güçlü olduğu ifade edildi. Özellikle Estonya, Letonya, Litvanya, Slovakya ve Finlandiya gibi ülkelerde kriz dönemlerinde nakit talebinin belirgin şekilde arttığı kaydedildi.
Uzmanlardan “72 Saat” Tavsiyesi
Siber güvenlik uzmanları ve finans kuruluşları, geniş çaplı bir sistem arızası yaşanması durumunda dijital finans altyapısının tamamen toparlanmasının yaklaşık 72 saat sürebileceğini öngörüyor.
Bu nedenle vatandaşlara, olası bir kesinti durumunda temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için kolay ulaşılabilir bir yerde sınırlı miktarda nakit para bulundurmaları öneriliyor.
Uzmanlara göre önerilen miktar kişi başına yaklaşık 70 ila 100 euro arasında değişiyor. Bu tutarın, dijital ödeme sistemlerinin geçici olarak çalışmadığı durumlarda temel gıda, ulaşım ve acil ihtiyaçların karşılanması için yeterli olabileceği belirtiliyor.