Anayasa Mahkemesi, boşanmanın ardından ödenen yoksulluk nafakasına ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinin birinci fıkrasında bulunan "süresiz olarak" ibaresini Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etti. Kararın, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin yaptığı başvuru üzerine alındığı belirtildi. Antalya’daki mahkemenin önündeki bir boşanma davasında, Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesinin iptal edilmesi talebiyle AYM’ye başvuruldu. AYM’nin yoksulluk nafakasına ilişkin kararı daha sonra Resmi Gazete’de yayımlandı. Böylece boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının süresine ilişkin mevcut düzenlemedeki "süresiz olarak" ifadesinin Anayasa’ya uygunluğu konusunda yapılan başvuru sonuçlanmış oldu.
"Makul dengeyi bozuyor"
Anayasa Mahkemesi, herhangi bir ölçüt aranmadan kategorik biçimde süresiz nafaka öngörülmesinin bazı durumlarda nafaka ödeyen taraf açısından ağır ve uzun süreli bir yük oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu. Yüksek Mahkeme, hiçbir ölçüt aranmaksızın kategorik olarak süresiz nafaka öngörülmesinin, kusursuz eşe dahi ömür boyu sürecek ağır bir külfet yüklediğine ve haklar arasındaki makul dengeyi bozduğuna hükmetti. Bu değerlendirme doğrultusunda AYM, Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının süresiz olarak talep edilmesine imkan sağlayan "süresiz olarak" ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi.
Kararlar davadan davaya değişecek
Kararla birlikte yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması yönünde bir hüküm verilmedi. Düzenlemenin iptal edilen bölümü, nafakanın mutlaka süresiz şekilde devam etmesi sonucunu doğuran "süresiz olarak" ibaresiyle ilgili oldu. AYM’nin kararına göre, yeni düzenleme kapsamında yoksulluk nafakasının süresi her somut olayın kendi koşulları dikkate alınarak hâkim tarafından belirlenecek. Böylece nafakanın süresinin belirlenmesinde davanın şartlarının dikkate alınması öngörülüyor. Anayasa Mahkemesi, iptal kararının yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun önlenmesi amacıyla kararın yürürlüğe girmesini belirli bir süre erteledi.
Karar 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek
AYM, iptal hükmünün yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanıdı. Buna göre Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesindeki "süresiz olarak" ibaresinin iptaline ilişkin hüküm, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Böylece Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine başlayan süreçte, yoksulluk nafakasının süresiz olarak uygulanmasına ilişkin mevcut düzenlemede değişikliğe gidilmesinin önü açılmış oldu. Yeni dönemde nafakanın süresinin, her olayın kendi koşulları değerlendirilerek hâkim tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
