Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en hızlı büyüyen ve sanayileşen şehirlerinden biri olan Batman, genç nüfusu ve dinamik yapısıyla dikkat çekerken, şehrin hızlı büyümesi beraberinde çeşitli sosyal değişimleri de getirmiştir. Son yıllarda yapılan emniyet raporları ve saha çalışmaları incelendiğinde, şehirdeki güvenlik algısının mahalleden mahalleye farklılık gösterdiği gözlemlenmektedir. Bir şehrin en tehlikeli ya da en güvenli bölgesini belirlemek, sadece asayiş olaylarına bakarak değil, o bölgenin sosyoekonomik imkanları, ışıklandırma şartları, gençlerin istihdam oranı ve eğitim seviyesi gibi pek çok değişkenle birlikte değerlendirilmelidir. Batman genelinde huzur ve güven ortamının sağlanması adına kolluk kuvvetlerinin yürüttüğü yoğun çalışmalar, geçmiş yıllara oranla suç oranlarında ciddi bir düşüş yaşanmasını sağlamış olsa da bazı eski yerleşim yerlerinde sosyal dokunun hassasiyeti devam etmektedir. Şehrin dokusunu oluşturan mahalleler, kendi içlerinde barındırdıkları dayanışma kültürüyle aslında güvenlik risklerini minimize etme potansiyeline sahiptir.
Şehrin İlk Yerleşim Yerlerinde Sosyal Yapı Ve Asayiş Durumu
Batman'ın tarihsel çekirdeğini oluşturan ve genellikle dar sokakların, eski yapıların hakim olduğu mahalleler, güvenlik tartışmalarının odağında yer alabilmektedir. İluh ve çevresindeki eski yerleşim alanları, şehrin modernleşme sürecine en geç uyum sağlayan noktalar olduğu için buralarda işsizlik ve sosyal dışlanma gibi sorunlar zaman zaman asayiş olaylarına zemin hazırlayabilmektedir. Ancak bu mahallelerde yaşayan insanların sahip olduğu güçlü komşuluk ilişkileri ve aile bağları, aslında büyük bir toplumsal kontrol mekanizması görevini de üstlenmektedir. Emniyet güçlerinin bu bölgelerdeki devriye sayılarını artırması ve mahalle bekçilerinin aktif görev almasıyla birlikte, geçmişte yaşanan huzursuzlukların yerini daha stabil bir atmosfere bıraktığı görülmektedir. Suç oranlarının dağılımı incelendiğinde, bu eski mahallelerin sanılanın aksine "tehlikeli" damgasından ziyade "ilgiye muhtaç" bir sosyoekonomik tablo çizdiği daha net bir şekilde anlaşılmaktadır.
Kenar Mahallelerde Yaşanan Hızlı Nüfus Artışı Ve Güvenlik Algısı
Şehrin çevre yollarına yakın kesimlerinde yer alan ve dışarıdan yoğun göç alan mahallelerde, hızlı nüfus artışı sosyal bir baskı unsuru oluşturabilmektedir. Göçle gelen ailelerin şehre uyum süreci ve gençlerin boş zamanlarını değerlendirebilecekleri sosyal alanların eksikliği, bu bölgelerde asayiş olaylarının daha görünür olmasına neden olabilmektedir. Özellikle karanlık sokaklar ve metruk binaların yoğunlukta olduğu alanlar, halk arasında güvenlik kaygılarını tetikleyen en önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Yerel yönetimlerin son yıllarda bu mahallelere yönelik başlattığı aydınlatma çalışmaları ve yeni park projeleri, mahalle sakinlerinin sokakları daha aktif kullanmasını sağlayarak suçun işlenmesi için uygun ortamları ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Toplumsal huzurun inşasında sadece polisiye önlemlerin değil, kentsel dönüşüm ve sosyal donatıların ne kadar kritik bir rol oynadığı bu mahallelerin değişiminde açıkça gözlemlenmektedir.
Genç Nüfusun Sosyalleşme Alanları Ve Suçtan Korunma Çalışmaları
Batmanda suç oranlarının ve güvenlik risklerinin en aza indirilmesi için yürütülen en önemli faaliyetlerden biri de gençlerin spora ve sanata yönlendirilmesidir. Gençlik merkezlerinin ve semt sahalarının yoğunlukta olduğu mahallelerde suç işleme oranlarının belirgin bir şekilde düştüğü istatistiklere yansımaktadır. Gençlerin madde bağımlılığı veya yasa dışı faaliyetlerden uzak tutulması adına mahalle muhtarlarının ve kanaat önderlerinin yürüttüğü iş birliği, şehrin en zorlu bölgelerini bile huzurlu yaşam alanlarına dönüştürebilmektedir. Ailelerin çocuklarını güvenle sokağa bırakabildiği bir ortamın tesisi için mahalle kültürünün korunması büyük önem taşımaktadır. Batman emniyetinin "Toplum Destekli Polislik" faaliyetleri kapsamında okullarda ve mahalle toplantılarında gerçekleştirdiği bilinçlendirme çalışmaları, mahalleli ile devlet arasındaki güven bağını pekiştirerek güvenlik zafiyetlerinin önüne geçmektedir.
Kentsel Dönüşümün Güvenlik Üzerindeki Doğrudan Etkisi
Modern şehircilik anlayışının Batman'ın geneline yayılmasıyla birlikte, güvenlik riski taşıdığı düşünülen pek çok bölge bambaşka bir kimliğe bürünmektedir. Geniş bulvarların açıldığı, site yaşamının başladığı ve modern güvenlik sistemlerinin entegre edildiği yeni mahalleler, şehrin batı kısmında huzurlu bir yaşamın merkezi haline gelmiştir. Kentsel dönüşüm sadece eski binaları yıkıp yerine yenilerini yapmak değil, aynı zamanda suçun saklanabileceği karmaşık yapıları ortadan kaldırarak şeffaf ve güvenli bir sokak dokusu oluşturmaktır. Batmanın büyüme stratejisi incelendiğinde, altyapı hizmetlerinin ulaştığı her noktada suç oranlarının azaldığı ve mülk değerlerinin arttığı görülmektedir. Bugün Batman, bölgedeki pek çok şehre kıyasla geceleri sokakların daha canlı olduğu, ailelerin dışarıda rahatça zaman geçirebildiği bir yer olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir. Mahalleler arasındaki bu gelişmişlik farkları kapandıkça, şehrin hiçbir bölgesinin "tehlikeli" sıfatıyla anılmayacağı bir gelecek vizyonu şekillenmektedir.