Borsa İstanbul A.Ş., Türkiye'nin tek pay borsası ve sermaye piyasası altyapı kuruluşudur. Şirketin mülkiyet yapısını incelediğinde, ezici çoğunluğun Türkiye Cumhuriyeti'ne ait kamu kurumlarında olduğunu görürsün. Borsa İstanbul, özel şahıslara veya münferit bir patron şirketine ait değildir; aksine anonim şirket statüsünde bir kamu iştirakidir.
Hisse dağılımına bakıldığında ana kontrolün Türkiye Varlık Fonu (TVF) elinde olduğunu rahatlıkla fark edebilirsin. Türkiye Varlık Fonu, devletin stratejik varlıklarını yöneten resmi portföydür. Dolayısıyla Borsa İstanbul’un en büyük sahibi ve karar mercii doğrudan Türkiye Cumhuriyeti devletinin ilgili yetkili organlarıdır.
Bunun dışında sermaye yapısında stratejik yabancı ortaklar, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve Borsa İstanbul'un kendi bünyesinde bulundurduğu paylar yer alır. Dolayısıyla kurumsal yapı tamamen resmi mevzuat çerçevesinde işleyen şeffaf bir hiyerarşiye dayanır.
Borsa İstanbul Hangi Ülkenin?
Borsa İstanbul, kuruluş yeri, hukuki statüsü, genel merkezi ve bağlı olduğu kanunlar açısından %100 Türkiye Cumhuriyeti ülkesine aittir. Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri doğrultusunda faaliyet gösteren kurum, Türkiye'nin ulusal borsasıdır.
Sermaye yapısında uluslararası finansal ortaklıkların bulunması, borsanın menşeini veya bağlı olduğu ülkeyi değiştirmez. Nasıl ki dünyadaki büyük borsalar uluslararası yatırımcılara pay satabiliyorsa, Borsa İstanbul da küresel finans sistemine entegre bir yapıdır.
Ancak operasyonel, idari ve hukuki bakımdan Borsa İstanbul tamamen Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde, Türk mevzuatına göre yönetilen ulusal bir değerdir. Genel merkezi İstanbul Sarıyer'deki İstinye yerleşkesinde yer alır ve ülkenin ekonomik vizyonunun ana merkezlerinden biridir.
Borsa İstanbul Boykot mu?
Son dönemde sosyal medyada veya çeşitli platformlarda dolaşan "Borsa İstanbul boykot mu?" sorusunun cevabı net bir şekilde hayırdır. Borsa İstanbul, herhangi bir uluslararası ya da yerel boykot listesinde yer almamaktadır.
Bir borsanın kendisi üretim yapan, tüketim maddesi satan veya siyasi taraf olan bir ticari marka değildir; finansal piyasaların işleyişini sağlayan bir pazar yeridir. Dolayısıyla kamu tüzel kişiliği ve devlet kontrolü altındaki bir altyapı kurumunun boykot kapsamında değerlendirilmesi hukuki ve ekonomik gerçeklerle bağdaşmaz.
Borsa İstanbul üzerinde işlem gören yüzlerce farklı şirket bulunmaktadır. Yatırımcı olarak senin dikkat etmen gereken husus borsanın kendisi değil, hissesini almayı düşündüğün münferit şirketlerin ticari ilişkileri veya hassasiyetlerindir. Borsa organizasyonunun kendisi tarafsız bir pazar yeridir.
Borsa İstanbul'un Sahibi Kim?
Borsa İstanbul'un mülkiyet yapısı tek bir bireye değil, hisse oranlarına göre dağılmış kurumsal hissedarlara aittir. Borsa İstanbul A.Ş.'nin güncel ortaklık yapısını detaylı incelediğinde karşına çıkan resmi tablo şu şekildedir:
-
Türkiye Varlık Fonu (TVF): %80,60 pay oranı ile hakim ortaktır.
-
Katar Yatırım Otoritesi (QIA - Qatar Investment Authority): %10,00 pay oranına sahiptir.
-
Borsa İstanbul A.Ş. (Kendi Payları): %2,27 hisse oranını elinde tutar.
-
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB): %1,30 hisseye sahiptir.
-
Diğer (Aracı Kurumlar ve Yatırımcılar): %5,83 oranında paya sahiptir.
Görüldüğü üzere Borsa İstanbul'un ezici çoğunluktaki hisse kontrolü ve yönetim yetkisi Türkiye Varlık Fonu nezdinde Türkiye Cumhuriyeti devletindedir.
Borsa İstanbul İsrail Malı mı?
Sosyal mecrada yayılan bilgi kirliliğinin aksine, Borsa İstanbul'un İsrail devletiyle, İsrail menşeili kurumlarla veya şirketlerle doğrudan ya da dolaylı bir mülkiyet bağı bulunmamaktadır. Borsa İstanbul kesinlikle İsrail malı veya İsrail menşeili bir kuruluş değildir.
Kurumun sermaye yapısı incelendiğinde hissedarlar arasında İsrail merkezli herhangi bir kamu ya da özel yatırım fonu yer almaz. Hissedarlar tamamen Türkiye Cumhuriyeti Devleti (TVF), Katar Varlık Fonu (QIA) ve yerli finansal aktörlerden oluşur.
Tarihsel süreci ve tescil kayıtları açıkça göstermektedir ki Borsa İstanbul, Türk finans altyapısının temel taşı olan yerli ve milli idareye sahip bir finansal platformdur. İsrail ile herhangi bir sermaye ortaklığı veya mülkiyet bağı bulunmamaktadır.
Borsa İstanbul İsrail'un Destekliyor mu?
Borsa İstanbul, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetiminde faaliyet gösteren tarafsız bir altyapı ve takas organizasyonudur. Kurum olarak herhangi bir yabancı ülkeyi, siyasi oluşumu veya askeri yapıyı desteklemesi, finansal yardımda bulunması ya da taraf olması hukuken imkansızdır.
Borsanın temel işlevi, halka açık şirketlerin hisse senetlerinin ve diğer finansal araçların alım-satımına güvenli, şeffaf ve düzenli bir ortam sağlamaktır. Borsa İstanbul elde ettiği gelirleri veya kurumsal imkanları herhangi bir dış ülkeye ya da yabancı orduya aktarmaz.
Dolayısıyla Borsa İstanbul’un İsrail’i veya başka bir ülkeyi desteklediği yönündeki iddialar tamamen asılsız olup, finansal okuryazarlık ilkeleriyle ve mevzuat gerçekleriyle örtüşmemektedir.
Borsa İstanbul Boykot Listesinde mi?
Borsa İstanbul hiçbir resmi, sivil veya uluslararası boykot listesinde yer almamaktadır. Tüketici hakları örgütleri, vicdani boykot hareketleri veya kamuoyundaki hassasiyet grupları tarafından yayımlanan hiçbir listede Borsa İstanbul'un adı bulunmaz.
Bunun ana sebebi Borsa İstanbul'un nihai tüketim ürünü üreten veya pazarlayan ticari bir firma olmamasıdır. Borsa, sermaye hareketlerinin düzenlendiği resmi bir kamu platformudur.
Hassasiyet sahibi bir yatırımcı olarak piyasada işlem yaparken, Borsa İstanbul'un sunduğu Katılım Endeksi (BIST Katılım) gibi dini ve etik kriterlere uygun endeksleri inceleyebilir, yatırımlarını kendi değer yargılarına uygun şirketler üzerinden yönlendirebilirsin. Borsa kurumu kendisi boykot kapsamında değildir.
Borsa İstanbul İletişim Numarası
Borsa İstanbul ile resmi işlemler, bilgi edinme talepleri veya kurumsal görüşmeler için doğrudan iletişim hatlarını kullanabilirsin. Kurumun resmi santral ve iletişim kanalları kamuoyuna açıktır.
Borsa İstanbul'un ana iletişim numarası: +90 212 298 21 00 şeklindedir. Bu hat üzerinden santrale bağlanarak ilgili birimlere (Kote Şirketler, Yatırımcı İlişkileri, İdari İşler vb.) aktarım talep edebilirsin.
Alternatif olarak, faks işlemleri için +90 212 298 25 00 numarasını kullanabilir veya resmi web sitesinde yer alan iletişim formları aracılığıyla yazılı olarak kuruma ulaşabilirsin.
Borsa İstanbul Ne Zaman Kuruldu?
Borsa İstanbul'un kökleri Osmanlı dönemindeki Dersaadet Tahvilat Borsası'na kadar uzansa da, modern anlamdaki ilk yapılanması 1985 yılında kurulan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ile başlamıştır.
Bugünkü kurumsal yapısıyla Borsa İstanbul A.Ş. (BIST) ise 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında 3 Nisan 2013 tarihinde resmen kurulmuştur. Bu tarih itibarıyla İMKB, İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) tek bir çatı altında birleştirilmiştir.
Yapılan bu birleşmeyle birlikte Türk finans piyasaları daha dinamik, entegre ve küresel rekabet gücü yüksek tek bir borsa markasına kavuşmuştur. Dolayısıyla Borsa İstanbul, 2013 yılından bu yana mevcut adı ve yapısıyla hizmet vermektedir.
Borsa İstanbul Müşteri Hizmetleri
Borsa İstanbul, bireysel yatırımcıların doğrudan hesap açtığı veya hisse alıp sattığı bir banka ya da aracı kurum değildir. Bu nedenle standart bir "müşteri hizmetleri" mantığından ziyade Yatırımcı Danışma Merkezi ve Kurumsal İletişim birimleriyle hizmet verir.
Yatırımcılar, borsada yaşadıkları teknik aksaklıklar, bilgi edinme veya genel soruları için Borsa İstanbul Yatırımcı Danışma hattını arayabilir ya da danisma@borsaistanbul.com e-posta adresi üzerinden yazılı destek alabilirler.
Hisse senedi alım-satımı, portföy durumun veya hesap şifrelerinle ilgili doğrudan işlemler için ise Borsa İstanbul'u değil, hesabının bulunduğu aracı kurumu veya bankanın müşteri hizmetlerini araman gerektiğini unutmamalısın.
Borsa İstanbul Türk mü?
Borsa İstanbul, tescili, kuruluşu, yönetim merkezi ve idari yapısı itibarıyla %100 Türk kurumudur. Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş olan anonim şirket, Türk finans sisteminin amiral gemisi konumundadır.
Şirketin yönetim kurulu başkanı, genel müdürü ve üst düzey bürokratları T.C. yetkili makamlarınca ve hissedarlar kurulunca belirlenmektedir. Karar alma mekanizmalarında Türk Hukuku ve SPK mevzuatı geçerlidir.
Uluslararası finans dünyasında her ülkenin borsasında olduğu gibi Borsa İstanbul'da da yabancı fonların veya yatırımcıların hisse sahibi olması, kurumun "Türk borsası" olma kimliğini ve milli niteliğini değiştirmez.
Borsa İstanbul Hangi Ülkeye Satıldı?
Kamuoyunda zaman zaman dile getirilen "Borsa İstanbul satıldı" veya "başka bir ülkeye mülkiyeti devredildi" iddiaları gerçeği yansıtmamaktadır. Borsa İstanbul blok olarak hiçbir ülkeye satılmamıştır.
Gerçekleşen tek stratejik uluslararası satış, 2020 yılında Türkiye Varlık Fonu'nun elinde bulunan hisselerin %10'luk kısmının Katar Yatırım Otoritesi'ne (QIA) devredilmesidir. Bu işlem neticesinde Borsa İstanbul'un tamamı değil, yalnızca yüzde 10'luk azınlık hissesi Katar varlık fonuna satılmıştır.
Şirketin %80,60'lık ezici çoğunluk hissesi halen Türkiye Varlık Fonu'nda kalmaya devam etmektedir. Dolayısıyla borsanın mülkiyeti veya yönetim kontrolü başka bir ülkeye geçmemiş, Türkiye Cumhuriyeti kontrolünde kalmıştır.
Borsa İstanbul Telefon Numarası
Borsa İstanbul Genel Müdürlüğü ile iletişime geçmek isteyen vatandaşlar ve yatırımcılar için aktif telefon numaraları bulunmaktadır. Doğrudan santral üzerinden ilgili departmanlara ulaşabilirsin.
-
Borsa İstanbul Genel Santral Telefonu: +90 212 298 21 00
-
Borsa İstanbul Faks Numarası: +90 212 298 25 00
Bu telefon numaralarını kullanarak Borsa İstanbul’un İstinye’de bulunan genel merkez kampüsüne ulaşabilir, resmi yazışmalar, kurumsal ziyaretler ve bilgi edinme hakkı kapsamındaki soruların için destek alabilirsin.