Antalya'nın Aksu ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve nesli küresel ölçüde tehlike altında olan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının en önemli yuvalama alanlarından biri olan Kumköy sahilinde yaşanan manzaralar pes dedirtti. Bir dönem bölgede "çardak" adı verilen 750'yi aşkın kaçak yapının yer aldığı bilinen bu hassas ekosistemde, Aksu Belediyesi'nin geçmişte gerçekleştirdiği kapsamlı temizlik çalışmaları sırasında kumsalın hemen altında skandal bir tablo ortaya çıkmıştı. Yıkılan çardaklardan arta kalan ve sayıları 1500'ü aşan araç lastikleri ile inşaa edilmiş çok sayıda lağım çukuru tespit edilmişti. Aksu Belediyesi’nin o dönem yürüttüğü yoğun temizlik hamlesiyle kumsal bu kirli yapılardan arındırılmıştı. Ancak yaz mevsiminin gelmesi ve insan yoğunluğunun zirve yapmasıyla birlikte, Kumköy sahil bandı ne yazık ki yeniden eski çöp yığınlarının ve başıboşluğun hâkim olduğu günlerine geri döndü.
2026 yılı ceza miktarları belirlendi ama ihlal sürüyor
Aksu Çayı ile Beşgöz Deresi arasında kalan, yaklaşık 300 bin metrekarelik genişliği ve 3,2 kilometre uzunluğuyla tam bir "Deniz Kaplumbağaları Yuvalama Alanında Nitelikli Doğal Koruma Alanı" statüsü taşıyan Kumköy sahilinde, duyarsız kişiler yüzünden carettaların yumurtlama alanları her geçen gün zarar görüyor. Deniz Kaplumbağalarının Korunması Hakkındaki Genelge hükümleri gereğince sıkı koruma altında bulunan bu özel kumsalda, yavru ve yumurtaların güvenliği için geceleri giriş yasağının yanı sıra ateş yakmak, çadır kurmak, kumsala motorlu araçlarla girmek ve çöpleri çevreye bırakmak kesinlikle yasaklanmış durumdadır. İlgili genelge kurallarına göre bu yasakları ihlal eden kişi ve kurumlara ağır para cezaları kesiliyor. Bu kapsamda 2026 yılı için belirlenen ceza miktarlarına bakıldığında; gerçek kişilere uygulanacak ceza tutarı 699 bin 245 Türk Lirası, tüzel kişi ve kurumlara kesilecek ceza tutarı ise 2 milyon 97 bin Türk Lirası olarak duyuruldu. Ancak tüm bu caydırıcı ceza uygulamalarına ve resmi yasaklara rağmen, Kumköy sahilinde kurallara kesinlikle riayet edilmediği ve yasakların açıkça delindiği net bir şekilde görüldü.
Çadırlar kuruldu, çöpler yığın oluşturdu
Aksu Belediyesi'nin daha önce büyük emeklerle temizlediği kumsalın bugün geldiği nokta gözler önüne serildi. Yeni doğan minik yavru carettaların yuvalarından çıkarak denize ulaşmaya çalıştığı sabahın en erken saatlerinde dahi sahile yasaya aykırı şekilde çadırlar kurulduğu tespit edildi. Sahildeki çadırlarda konaklayan tatilcilerin yanı sıra bölgeye gelen günübirlikçiler ve mangal keyfi yapanlar tarafından etrafa saçılan çöplerin toplanmadığı, bunun sonucunda sahilde devasa çöp yığınlarının oluştuğu kaydedildi. Doğal yaşam alanının mahvedildiği bu görüntüler çevrecilerin tepkisini topladı.
Kumsala saplanan aracı kurtarmak isterken yuvalar ezildi
Kumsalı ve doğal sit alanını akılsızca kullanmaya gelenlerin birçoğunun, araçlarını doğrudan caretta kaplumbağalarının yumurtlama yuvalarının bulunduğu hassas kumulların üzerine park ettiği gözler önüne serildi. Çok sayıda koruma altındaki yuvanın dikkatsiz sürücüler tarafından ezildiği, yumurtadan yeni çıkan yavruların da bu yüzden kumlar arasında sıkışarak can pazarı yaşadığı belirlendi. Hatta işin boyutunun daha da ileriye gitmesiyle bir aracın doğrudan denize kadar girdiği tespit edildi. Söz konusu araç kumda batıp bulunduğu yerden kendi imkanlarıyla çıkamayınca, imdada bir traktör çağrıldı. Ancak aracı çekmek için sahile giren traktör de yumuşak kumullara saplandı. Diğer aracı kurtarma operasyonu esnasında, yine motorlu araçla girilmesi kesinlikle yasak olan kumullardaki caretta yuvaları bir kez daha ağır hasar aldı ve ezildi. Araçların neden olduğu bu felaket yüzünden kumlar arasında sıkışarak ölümle burun buruna gelen yavru carettalar, Ekolojik Araştırmalar Derneği'nin fedakâr gönüllü ekipleri tarafından son anda kurtarıldı.
