Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında sürdürülen kazılarda, Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Ozan başkanlığındaki ekip, doğu ve batı Çatalhöyük’te eş zamanlı çalışmalar yürütüyor. Ozan, Neolitik insanların doğu yerleşiminden batıya geçiş nedenlerini araştırdıklarını belirtti.
Toplumsal yapı değişti, göç başladı
Doç. Dr. Ozan, elde edilen bulguların toplumsal yapının zamanla farklılaştığını gösterdiğini ifade ederek şunları söyledi:
“Alt tabakalarda mimarinin sıkışık ve bitişik bir düzende olduğu görülüyor. Ancak üst tabakalara çıktıkça yapılar birbirinden ayrılmaya başlıyor. Bu değişim, toplum yapısındaki dönüşümün de bir yansıması olabilir. İnsanların doğu Çatalhöyük’ü terk ederek batıya yerleşmelerini bu sürecin bir sonucu olarak değerlendirebiliriz”
Batı Çatalhöyük’te bizans izleri
Kazılarda, Batı Çatalhöyük’te Bizans dönemine ait mezarların da gün yüzüne çıkarıldığını aktaran Ozan,
“Kerpiçten ya da taşlardan yapılmış oda biçiminde mezarlar, desenli tuğlalarla örülmüş farklı gömü tipleriyle bir arada bulundu. Bu çeşitlilik oldukça dikkat çekici” dedi.
En önemli keşif: “Ruhani Ev”
Doğu Çatalhöyük’te çalışmalar yürüten Polonya’daki Poznan Üniversitesi Prehistorya Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arkadiusz Marciniak ise kazılarda ortaya çıkan dikkat çekici yapıları anlattı. Marciniak, bir avlunun etrafına yerleştirilmiş, günlük kullanım amacı taşımayan yapılar tespit ettiklerini belirterek şunları söyledi:
“Bunlardan en önemlisi, tabanına yerleştirilmiş 20 insana ait kemik parçalarının bulunduğu bir ‘Ruhani Ev’ oldu. Bu insanların farklı yerlerde öldüğünü ve kalıntılarının buraya getirilip gömüldüğünü düşünüyoruz”
Ritüel Alanı Bulundu
Marciniak ayrıca duvarları desenlerle süslü, 14 platformdan oluşan büyük bir ritüel yapısı keşfettiklerini, önümüzdeki yıl bu alanı kazmayı planladıklarını aktardı. Bu yıl ise iyi sıvanmış, uzun süre kullanılmış küçük bir yapıda çalıştıklarını dile getiren Marciniak,
“Platformların altından 3 gömü çıkardık. Ancak karbon-14 yöntemiyle kesin tarihlendirme yapılmadığı için bu yapının yaşı hakkında net bir bilgi veremiyoruz” dedi.