Amasya kent merkezinde ve çevresinde yüzyıllardır süregelen nazardan korunma geleneği, üzerlik otuna olan ilgiyi her geçen gün daha da artırıyor. Yöre halkının kötü enerjilerden sakınmak amacıyla evlerinin en güzel köşelerine astığı bu özel bitki, ağustos ayının ortalarında olgunlaşarak toplanmaya hazır hale geliyor. Dağların sarp yamaçlarında ve kurumuş otların arasında doğal olarak yetişen üzerlik otu, toplayıcılar için oldukça zahmetli bir mesai anlamına geliyor.
Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte yüksek kesimlerin yolunu tutan toplayıcılar, kızgın güneşin altında saatlerce yürüyerek bu şifalı bitkiyi tek tek topluyor. Dikenli ve zorlu arazi şartlarına rağmen büyük bir sabırla yürütülen bu süreç, yaklaşık 1 ay boyunca aralıksız devam ediyor. Bu yıl bölgede etkili olan bereketli yağışlar sayesinde bitki rekoltesinde belirgin bir artış yaşanırken, doğadan elde edilen ürünler vakit kaybetmeden şehir merkezinde satışa sunuluyor.
Emekli Vatandaşın Geçim Kapısı Ve Rekor Satışlar
Kentte bu işi profesyonel anlamda ve tek başına sürdüren 52 yaşındaki işçi emeklisi Ercan Eftelioğlu, üzerlik otu hasadının tüm yükünü omuzlarında taşıyor. Yılların verdiği tecrübeyle en verimli yamaçları tespit eden Eftelioğlu, gün boyu topladığı otları özenle demet haline getirerek kurutmaya bırakıyor. Şehir merkezine getirildiği anda büyük ilgi gören bu otlar, hem geleneksel inançlarını yaşatmak isteyen vatandaşlar hem de nostaljik bir süs eşyası arayanlar tarafından adeta kapışılıyor.
Geçen sezon demeti 100 TL seviyesinde alıcı bulan üzerlik otu, bu yıl artan maliyetler ve yüksek talep nedeniyle 150 TL fiyattan tezgahlardaki yerini alıyor. Fiyat artışına rağmen ilgiden son derece memnun olduğunu belirten Eftelioğlu, geçen yıl yaklaşık 100 buket satış yaptığını, bu sezon ise gelen yoğun talep üzerine toplama kapasitesini iki katına çıkarmayı hedeflediğini dile getiriyor. Vatandaşların ilgisi öyle bir noktaya ulaştı ki, bazı alıcılar tek bir buketle yetinmeyip çuvallar dolusu üzerlik otu siparişi veriyor.
Toplaması Yürek İsteyen Dikenli Bereketin Hikayesi
Üzerlik otunu doğadan toplamak dışarıdan bakıldığında kolay bir iş gibi görünse de gerçekte büyük bir fiziksel dayanıklılık gerektiriyor. Bitkinin yetiştiği alanların son derece engebeli, kayalık ve dikenli çalılıklarla kaplı olması, toplayıcıların işini bir hayli zorlaştırıyor. Yakıcı yaz sıcaklarında saatlerce dağ taş demeden yürümek, kuruyan otların arasından en kaliteli üzerlikleri seçip çıkarmak ciddi bir emek ve zaman yatırımı istiyor.
Bölgede kendisinden başka bu işi bu kadar kapsamlı yapan kimsenin bulunmadığını ifade eden Eftelioğlu, arazinin tüm zorluklarına rağmen geleneksel üretimi sürdürmekte kararlı görünüyor. Doğanın sunduğu bu bereketi halkla buluşturmaktan gurur duyduğunu vurgulayan emektar toplayıcı, talebin artmasında nazara olan sarsılmaz inancın yanı sıra doğal ve otantik ürünlere yönelimin de etkili olduğunu belirtiyor. Sezon bitmeden talepleri karşılamak için yoğun bir tempo ile dağlarda iz sürmeye devam ediyor.
Şehir Kültüründe Yaşayan Asırlık Bir İnanç
Anadolu kültürünün en köklü geleneklerinden biri olan üzerlik otu tütsüsü ve süslemesi, Amasya'da sosyal yaşamın ayrılmaz bir parçası olmayı sürdürüyor. Evlerin girişine, balkonlara veya nazara açık olduğuna inanılan dükkanların duvarlarına asılan bu demetler, nazarı ve kötü gözü uzak tuttuğuna inanılan simgesel bir koruyucu olarak kabul görüyor. Kentte yaşayan genç yaşlı herkes, bu asırlık adeti evlerinde yaşatarak gelecek nesillere aktarmaya özen gösteriyor.
Geleneksel inançlara göre üzerlik otu tohumlarının yakılmasıyla elde edilen dumanın mekanlardaki olumsuz havayı dağıttığına ve ortama ferahlık kattığına inanılıyor. Bu durum üzerlik otunu sadece bir dekorasyon ögesi olmaktan çıkarıp, ruhsal bir rahatlama aracı haline de getiriyor. Yörede artan bu ilgiden memnun olan esnaf ve toplayıcılar, her geçen gün daha geniş kitlelere ulaşan bu bereketi Amasya'nın kültürel bir simgesi olarak görmeye ve yaşatmaya devam ediyor.
