Antalya'nın Alanya ilçesinde, Selçuklu döneminden günümüze ulaşan iki önemli yapı; Alanya Tersanesi ve hemen yanındaki Tophane, denizcilik tarihinin adeta sessiz tanıkları olarak ayakta duruyor.
Sultan I. Alaeddin Keykubat’ın Akdeniz’e hâkimiyetini ilan ettiği bu yapılar, hem stratejik önem taşıyor hem de mimari zarafetiyle dikkat çekiyor.
Selçukluların Akdeniz'deki İlk Tersanesi
Alanya Kalesi'nin hemen eteklerinde, Kızılkule’nin güneyinde konumlanan Alanya Tersanesi, 1228 yılında inşa edilmiş ve yalnızca bir yılda tamamlanmıştır. Kemerli beş gözden oluşan yapının denize bakan cephesi 56,5 metre, iç derinliği ise 44 metreye ulaşır. Tersane, gün ışığından maksimum düzeyde yararlanacak şekilde planlanmış, giriş kapısındaki yazıtta Sultan Keykubat’ın arması ve rozet süslemeleri yer almıştır. Yapı, Selçukluların Akdeniz kıyısında inşa ettiği ilk tersane olma özelliğini taşıyor.
Daha önce Karadeniz'de Sinop Tersanesi’ni kuran Sultan Keykubat, Alanya Tersanesi’yle birlikte "iki denizin sultanı" unvanını da almıştır. Tersanenin bir yanında mescit, diğer yanında ise muhafız odası yer alırken, kemerli gözlerden birinde zaman içinde kapanmış bir kuyu da bulunuyor. Tersaneye ulaşım, deniz yoluyla teknelerle ya da Kızılkule’nin yanından yürüyerek sağlanabiliyor. Ziyaretçilere kapıları açık olan tersaneye giriş ise ücretsiz.
Tersanenin Muhafızı: Tophane
Tersane'nin hemen bitişiğinde, denizden yaklaşık 10 metre yükseklikteki kayalık üzerinde konumlanan Tophane ise yine 1228 yılında kesme taş kullanılarak inşa edilmiştir. Üç katlı, dikdörtgen planlı bu yapı, yalnızca bir gözetleme ve savunma noktası değil, aynı zamanda savaş gemileri için top dökümünün yapıldığı bir merkez olarak da kullanılmıştır.
Denizcilik Müzesi Oluyor
Günümüzde hem Alanya Tersanesi hem de Tophane, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alanya Belediyesi’nin iş birliğiyle Denizcilik Müzesi’ne dönüştürülmek üzere restore edilmektedir. Tarihi yapılar, Akdeniz’in zengin denizcilik mirasını yaşatmaya hazırlanırken, ziyaretçilerine hem geçmişi tanıma hem de eşsiz manzaranın tadını çıkarma fırsatı sunuyor.
