Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Sütleğen Mahallesi, hem doğal güzellikleri hem de tarihi zenginlikleriyle dikkat çeken önemli bir yerleşim yeridir.
Kaş ilçe merkezine yaklaşık 58 kilometre, Antalya şehir merkezine ise 167 kilometre mesafede bulunan mahalle, geçmişteki adıyla bir köy statüsündeydi. 1952 yılında Akörü Mahallesi’nden ayrılarak bağımsız bir mahalle haline geldiği bilinmektedir.
Sütleğen Adı Nereden Geliyor?
Mahallenin adının, bölgede doğal olarak yetişen ve oldukça yaygın olan Sütleğen bitkisinden geldiği düşünülmektedir. Bu isim zamanla mahalle kimliğinin bir parçası haline gelmiştir.
Tarihi ve Kültürel Miras: Antik Nisa Kenti
Sütleğen Mahallesi, Likya uygarlığının izlerini taşıyan antik Nisa kentine ev sahipliği yapmasıyla da öne çıkar. Bugünkü yerleşim yerine yaklaşık 15 dakikalık mesafede bulunan bu antik kent, Helenistik ve Roma dönemlerine ait kalıntılarıyla dikkat çeker.
Nisa antik kenti, Helenistik dönemde bastırdığı sikkelerle adını duyurmuştur. Bu sikkelerden bazıları günümüzde Antalya Müzesi’nde sergilenmektedir. Kentin adının, Luwi ya da Likçe kökenli olduğu düşünülmekle birlikte, anlamı kesin olarak bilinmemektedir.
Kentte Bulunan Yapılar:
Roma döneminden kalma 700-800 kişilik tiyatro (cavea), oldukça iyi korunmuş durumdadır.
Agora ve stoa, tiyatronun hemen bitişiğindedir ve Hellenistik mimari özellikleri taşımaktadır.
Antik surlar, iri taş bloklarla kaba işçilikle inşa edilmiştir.
Güney cephesinde kemerli bir temenos kapısı mevcuttur.
Kentin farklı noktalarında lahitler ve mezar yapıları bulunmaktadır.
Şehir içme suyunu Kayalıpınar ve Pınarbaşı içmelerinden gelen iki ayrı su hattı aracılığıyla sağlamıştır. Bu sistem, zamanla kireçlenmiş kiremit boruların toprak üstüne çıkmasıyla tespit edilmiştir.
Koruma Sorunları ve Tahribat
Nisa antik kenti, resmi bir arkeolojik kazıya sahne olamamıştır. Bu nedenle kapsamlı bilimsel bilgiler henüz elde edilememiştir. Ne yazık ki bölgede güvenlik önlemlerinin yetersiz oluşu ve karakol bulunmaması, definecilerin kontrolsüz kazılar yapmasına zemin hazırlamaktadır. Bu durum, tarihi yapılar ve buluntular için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.
Mahallenin Ekonomik ve Sosyal Yapısı
Sütleğen halkı geçimini ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılıkla sağlamaktadır. Yüksek rakımı ve serin iklimi sayesinde önemli bir yayla yerleşimi olarak da değerlendirilmektedir. Yaz aylarında çevre ilçe ve köylerden birçok insan buraya göç ederek serinlemek için yaylaya çıkmaktadır.
