ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, ardından İran’ın Körfez’deki ABD üslerine dönük füze hamleleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durdurulması, küresel petrol piyasasında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Haftanın ilk işlem gününde Brent petrol, jeopolitik risklerin tırmanmasıyla birlikte hızlı bir yükseliş kaydetti. Vadeli işlemlerde Brent petrolün varil fiyatı 82,37 dolara kadar çıktı. Gün içinde gelen kâr satışlarıyla geri çekilme yaşansa da fiyatlar, cuma kapanışına kıyasla yaklaşık yüzde 6 primle 77,26 dolar seviyesinde dengelendi.
“Kara Kuğu” etkisi
Enerji piyasalarında Hürmüz Boğazı’nın kapanması, arz güvenliği açısından kritik bir risk olarak değerlendiriliyor. Küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının bu geçiş noktasından sağlanması, fiyatlamalarda “kara kuğu” etkisi olarak nitelenen sert ve öngörülemez hareketlere neden oldu. Uluslararası yatırım bankaları da yükselen risk primine dikkat çekiyor. Citi analistleri, mevcut baz senaryoda Brent petrolün hafta boyunca 80-90 dolar aralığında dalgalanabileceğini öngörüyor. Gerilimin düşmesi halinde ise fiyatların yeniden 70 dolar seviyesine doğru geri çekilebileceği ifade ediliyor. Goldman Sachs ise ham petrol fiyatlarına yansıyan jeopolitik risk primini yaklaşık 18 dolar olarak hesapladı. Bankaya göre, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın yalnızca yüzde 50’sinin bir ay süreyle aksaması durumunda söz konusu risk priminin 4 dolar seviyesine gerilemesi bekleniyor.
Piyasalarda gözler boğazdaki akışta
Uzmanlar, önümüzdeki günlerde fiyatların seyrinde belirleyici unsurun Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışının sürdürülebilirliği olacağını belirtiyor. Olası bir uzun süreli kesinti, petrol fiyatlarında 100 dolar seviyesinin yeniden gündeme gelmesine yol açabilir. Gerilimin diplomatik yollarla azalması ise yükselişin sınırlanmasını sağlayabilecek temel faktör olarak öne çıkıyor.
