Türkiye’nin en doğu ucunda yer alan ve stratejik konumuyla her dönem dikkatleri üzerine çeken Iğdır ilinin en geniş toprak bütünlüğüne sahip olan ilçesi Tuzluca, son dönemde gerçekleştirdiği atılımlarla bölgenin parlayan yıldızı haline geldi. Coğrafi sınırları itibarıyla Ermenistan ile komşu olan, aynı zamanda Kars ve Ağrı illeriyle de sınırdaşlık yapan bu devasa ilçe, Aras Nehri’nin bermuda üçgeni andıran verimli havzasında yer alıyor. Görkemli Ağrı Dağı’nın eteklerine yaslanmış olan Tuzluca, sadece yüz ölçümüyle değil, sahip olduğu yer altı kaynakları ve tarımsal çeşitliliğiyle de Iğdır’ın en varlıklı ve potansiyeli yüksek idari birimi olarak kabul ediliyor. Tarih boyunca pek çok farklı medeniyetin egemenlik mücadelesine sahne olan bu topraklar, günümüzde modern madencilik ve sürdürülebilir tarım projeleriyle adından söz ettiriyor.
Kadim Yerleşim Birimi Kulptan Modern Tuzlucaya Uzanan Tarihsel Yolculuk
Tuzluca’nın kökleri insanlık tarihinin en eski yerleşimlerine, özellikle de Urartu medeniyetine kadar uzanmaktadır. Tarihsel süreçte Selçuklu ve Osmanlı gibi büyük imparatorlukların stratejik bir kalesi olan ilçe, geçmişte Kulp ismiyle anılmaktaydı. Bölgenin kaderi, yirminci yüzyılın başlarında yaşanan milli mücadele döneminde 7 Ekim 1920 tarihinde Rus işgalinden tamamen kurtarılmasıyla yeni bir döneme girdi. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte 1923 yılında resmi olarak ilçe statüsüne kavuşan yerleşim yeri, asıl kimliğini ise 1934 yılında kazandı. Bölgedeki uçsuz bucaksız kaya tuzu rezervlerinin ekonomideki ağırlığının artmasıyla birlikte, ilçenin ismi bu zenginliğe atfen Tuzluca olarak değiştirildi. Bin iki yüz elli dört kilometrekarelik bir alanı kapsayan ilçe, Iğdır il merkezine yaklaşık kırk kilometre mesafede bulunarak bölgedeki lojistik ağın ana arterlerinden birini oluşturmaktadır.
Yerin Altındaki Beyaz Altın Tuz Mağaraları Ve Şifa Turizmi
İlçenin en büyük ekonomik damarı hiç şüphesiz Tuz Dağı içerisinde yer alan devasa kaya tuzu yataklarıdır. Osmanlı döneminde sarayın tuz ihtiyacını karşılayan ve kervan yollarının vazgeçilmezi olan bu mağaralar, günümüzde hem sanayi ham maddesi sağlamakta hem de sağlık turizmi alanında devrim yaratmaktadır. Türkiye’nin en yüksek rezervli tuz alanlarından biri olan bu bölge, modern mühendislik çalışmalarıyla bir terapi merkezine dönüştürülmüştür. Serhat Kalkınma Ajansı’nın finansal desteği ve yerel yönetimlerin vizyoner bakış açısıyla hayata geçirilen projeler kapsamında, mağaranın derinliklerinde yirmi beş odalı konaklama ve tedavi üniteleri inşa edilmiştir. Özellikle astım, bronşit ve çeşitli üst solunum yolu rahatsızlıkları yaşayan hastalar için doğal bir şifa kaynağı sunan bu tuz odaları, ilçeye her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin gelmesini sağlayarak yerel ekonomiye büyük bir girdi oluşturmaktadır.
Doğanın Görsel Şöleni Üçkaya Vadisi Ve Saklı Göller
Tuzluca sadece yer altı zenginlikleriyle değil, aynı zamanda büyüleyici yeryüzü şekilleriyle de doğaseverlerin odak noktasıdır. Yaklaşık yirmi altı kilometre uzunluğa sahip olan Üçkaya Vadisi, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin ve doğal güzelliğin zirve noktasını temsil etmektedir. Sonbaharda sarıdan kızıla dönen yaprakların oluşturduğu renk cümbüşü, kış aylarında ise karın örttüğü kristal beyazlık, vadiyi adeta bir tabloya dönüştürmektedir. Bu vadi içerisinde yer alan kırk beş bin metrekarelik Üçkaya Gölü ise yazın kavurucu sıcağında serinlemek isteyenler için bir vaha görevi görürken, kışın buz tutan yüzeyiyle masalsı manzaralar sunmaktadır. Bu doğal alanlar, bölgedeki eko-turizm faaliyetlerinin gelişmesine olanak tanırken, Tuzluca’nın Iğdır içerisindeki en cazibeli doğal yaşam alanı olma unvanını pekiştirmektedir.
Aras Nehrinin Bereketiyle Şekillenen Tarımsal Kalkınma Ve Üretim
Tuzluca ekonomisinin temel direklerinden bir diğeri ise Aras Nehri’nin hayat verdiği verimli arazilerdir. Bölgedeki mikroklima ikliminin sağladığı avantajlar sayesinde, Doğu Anadolu’nun genelinde yetişmesi zor olan pek çok ürün burada yüksek verimle hasat edilmektedir. Tahıl üretiminin yanı sıra pamuk tarımının da yapıldığı ilçede, özellikle kayısı ve şeftali bahçeleri bölgenin ihracat potansiyelini sırtlamaktadır. Hayvancılık faaliyetlerinin de oldukça gelişmiş olduğu ilçede, geniş meralar sayesinde et ve süt ürünleri üretimi geleneksel yöntemlerle modern tesislerde harmanlanarak gerçekleştirilmektedir. Tarım, hayvancılık ve madenciliğin eş zamanlı olarak güçlü bir şekilde yürütüldüğü Tuzluca, bu çok yönlü ekonomik yapısı sayesinde Iğdır’ın en müreffeh ve kendi kendine yetebilen ilçesi olma özelliğini her geçen gün biraz daha güçlendirmektedir.
