Ticari amaç doğrultusunda motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmeler için yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Sektördeki hizmet kalitesini artırmayı ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçmeyi hedefleyen bu adım doğrultusunda, tüm yetki belgesi başvuruları resmi olarak kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden dijital ortamda alınacak. İşletmelerin bu belgeyi edinebilmesi için bağlı bulundukları meslek odasına kayıtlı olmaları ve aktif vergi mükellefiyeti taşımaları ana şartlar arasında yer alıyor.
Firma sahipleri ile işletme sorumlularına yönelik de oldukça sıkı kriterler belirlenmiş durumda. Düzenleme kapsamında işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olmaları, kanunda belirtilen yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş bulunmaları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanmış Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları şart koşuluyor. Sektörün tüm verilerini tek bir merkezde toplayacak olan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi altyapısının ise 1 Ocak 2027 tarihine kadar tamamen tamamlanarak faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
Kiralık Araçlarda Yaş Ve Kilometre Sınırları Yeniden Belirlendi
Yeni mevzuatla birlikte kiraya verilecek araçların teknik donanımları ile kullanım ömürlerine yönelik son derece katı sınırlamalar getirildi. Alınan kararlar doğrultusunda, tarihi nitelik taşıyan klasik taşıtlar kapsam dışında tutulmak kaydıyla, 6 yaşından büyük araçların kiralama filosunda yer almasına artık izin verilmeyecek. Böylelikle trafikteki kiralık araç yaş ortalamasının düşürülmesi ve yol güvenliğinin üst seviyeye çıkarılması amaçlanıyor.
Araçların katettiği mesafe konusunda da belirleyici kriterler uygulamaya konuldu. Toplamda 180 bin kilometreyi devirmiş olan içten yanmalı motorlu araçlar ile 300 bin kilometreyi aşan elektrikli otomobiller kiralama hizmetlerinde kesinlikle kullanılamayacak. Bunlara ek olarak, periyodik bakımları zamanında yapılmamış taşıtlar ve geçmişinde ağır hasar kaydı bulunan araçlar da sistem dışı bırakılacak, böylece tüketicilerin güvenli araçlara erişimi garanti altına alınacak.
Depozito Tavan Bedelleri Ve Geri İade Süreleri Güvence Altına Alındı
Tüketicilerin sıklıkla mağduriyet yaşadığı teminat tutarları hususunda da standartlar baştan tanımlandı. Yapılan düzenlemeye göre, 1 ila 6 gün arasındaki kısa süreli kiralamalarda alınabilecek depozito miktarı en fazla 3 günlük kiralama ücreti tutarında olabilecek. Kiralamanın 7 ila 29 gün arasında değiştiği veya haftalık olarak kurgulandığı senaryolarda ise talep edilecek azami depozito tutarı 7 günlük kiralama bedelini geçemeyecek.
Araç teslim süreçlerinin ardından yaşanan depozito iade çileleri de bu kararla birlikte son buluyor. Aracın firmaya sorunsuz bir şekilde teslim edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozito bedelinin eksiksiz olarak tüketiciye iade edilmesi yasal zorunluluk haline geldi. Ayrıca aracın sürüşe bağlı doğal kullanımı sonucu oluşan hafif aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek tüketiciden ekstra ücret talep edilemeyecek ve bu tip durumlar için depozito bedelinden herhangi bir kesinti yapılamayacak.
Sektörel Standartların Yükseltilmesi Ve Tüketici Haklarının Korunması Hedefleniyor
Hayata geçirilen bu kapsamlı paket, araç kiralama piyasasındaki gayriresmî uygulamaları tamamen ortadan kaldırmayı ve rekabet ortamını adil bir zemine oturtmayı amaçlıyor. Kurumsal altyapıya sahip olmayan, merdiven altı olarak tabir edilen ve standart dışı araçlarla hizmet vermeye çalışan işletmelerin sistemden elenmesi bekleniyor. Tüketicilerin ise araç kiralarken yaşadığı güvensizlik duygusunun bu şeffaf kurallar sayesinde ortadan kalkacağı öngörülüyor.
Gerek araç bakımlarının takibi gerekse finansal süreçlerin belirli kurallara bağlanması, kiralama şirketlerinin hizmet standartlarını doğrudan yukarı çekecek. Sektör temsilcileri ve tüketici dernekleri, getirilen yeni düzenlemelerin hem müşteri memnuniyetini yükselteceği hem de uzun vadede araç kiralama pazarının büyümesine ivme kazandıracağı görüşünde birleşiyor. Yeni kurallar, sektörde faaliyet gösteren tüm aktörler için yeni bir kurumsallaşma dönemini başlatıyor.