Antalya’nın Aksu ilçesinde yer alan ve doğal yapısıyla dikkat çeken Kumköy Sahili’nde yürütülen temizlik çalışmaları sırasında ciddi bir çevre kirliliği gün yüzüne çıktı. Aksu Çayı ile Beşgöz Deresi arasında uzanan yaklaşık 1,5 kilometrelik sahil şeridinde yapılan incelemelerde, kumsalın altına araç lastikleri kullanılarak çok sayıda lağım çukuru açıldığı belirlendi. Nesli tehlike altında bulunan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının önemli yuvalama alanlarından biri olan bölgede ortaya çıkan görüntü, çevre açısından büyük bir tehdit olarak değerlendirildi.
Yıllarca kullanılan kaçak çardaklar kaldırılmıştı
Bölgede uzun yıllar boyunca kurulan ve zamanla sayıları yüzlerceye ulaşan kaçak çardak ve barakalar, pandemi sonrası dönemde daha da artarak yaklaşık 750’ye ulaştı. Sahil boyunca kurulan bu yapılar zamanla kiraya verilmeye başlanmış, yaz aylarında binlerce kişi bu alanlarda konaklamıştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2022 yılında alınan karar doğrultusunda kaçak yapıların kaldırılması için süreç başlatıldı. Aksu Belediyesi ekipleri tarafından 2024 yılı Kasım ayında gerçekleştirilen operasyonla sahildeki yaklaşık 750 çardak bir gecede yıkıldı.
Asıl sorun kumların altında ortaya çıktı
Yıkımın ardından sahilde kalan tonlarca atığın temizlenmesi için kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Ancak yapılan temizlik sırasında kirliliğin yalnızca yüzeyde olmadığı, kumların altında daha büyük bir çevre sorununun bulunduğu anlaşıldı. Ekiplerin yaptığı çalışmalar sonucunda, çardaklarda kalan kişilerin yıllarca araç lastiklerini kullanarak kumsalın altına foseptik çukurları oluşturduğu tespit edildi. Yapılan incelemelerde şimdiye kadar yüzlerce lastikten oluşturulmuş ve sayısı 1500’ü aşan lağım çukuru ortaya çıkarıldı.
“Ortaya çıkan manzara doğaya verilmiş büyük bir zarar”
Aksu Belediye Başkanı İsa Yıldırım, bölgede karşılaşılan tabloya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Yıllardır sahilde bulunan yüzlerce çardak kaldırıldıktan sonra yürüttüğümüz temizlik çalışmalarında son derece üzücü bir manzarayla karşılaştık. Bu alan Antalya’nın en özel doğal bölgelerinden biri ve böyle bir kirliliğe teslim edilemez. Kumsalın altına gömülmüş çok sayıda atık ve foseptik çukuru tespit ettik. Belediye ekiplerimiz doğal yapıya zarar vermeden bu alanı temizlemek için yoğun bir çalışma yürütüyor. Amacımız sahili tamamen temizleyerek halkın kullanımına kazandırmak.”
Atıklar denize kadar ulaştı
Kumsalda bulunan lastiklerin, sahilde konaklayan kişiler tarafından tuvalet çukuru olarak kullanıldığı da tespit edildi. Ayrıca çamaşır ve bulaşık sularının da bu çukurlara döküldüğü ve zamanla bu atıkların denize ulaştığı belirlendi. Başkan Yıldırım, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bölgede kullanılan lastiklerin aslında vatandaşların oluşturduğu ilkel foseptik sistemleri olduğu ortaya çıktı. Tuvalet atıkları ile birlikte deterjanlı sular da bu çukurlara dökülmüş. Bu durum hem çevreyi hem de denizi ciddi şekilde kirletmiş. Böyle bir tabloya göz yummamız mümkün değildi. Çardakların kaldırılması sürecinde bazı kişiler tepki gösterdi ancak kamu sağlığı ve çevre için bu adımın atılması gerekiyordu. Şimdi aynı şekilde kumsalın altındaki tüm bu atıkları da temizliyoruz.”
Kum altında 1500’e yakın çukur bulundu
Yıldırım, sahilde yıllarca kullanılan çardakların her birinin birden fazla foseptik çukuru oluşturduğunu düşündüklerini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Yaklaşık 750 civarında çardak bulunduğunu biliyoruz. Her birinin en az iki foseptik çukuru açtığını düşündüğümüzde toplamda 1500 civarında çukur oluştuğunu tahmin ediyoruz. Belediye ekiplerimiz iş makineleri ve kamyonlarla kum altındaki bu atıkları tek tek çıkarıyor. Çıkarılan lastikler ve atıklar Antalya’daki bertaraf tesislerine taşınıyor. Amacımız sahili tamamen temizleyerek vatandaşlarımızın güvenle denize girebileceği bir alan haline getirmek.”
Kumköy sahili halk plajı olacak
Çardakların kaldırılmasının ardından bölgenin geleceği için yeni bir proje hazırlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sahili halk plajına dönüştürmek amacıyla Milli Emlak’tan devraldığı öğrenildi. Aksu Belediye Başkanı İsa Yıldırım, belediyenin bu projeyi üstlenmek istediğini belirterek şöyle konuştu:
“Bakanlığımızla yaptığımız görüşmelerde bu alanın halk plajı olarak düzenlenmesini talep ettik. Temizliği, güvenliği ve tüm altyapısını belediye olarak biz üstlenmek istiyoruz. Bakanlığımız da bu konuda destek verdi. Şu anda ilgili kurullardan gerekli izinlerin alınması için çalışmalar sürüyor. Çünkü burası caretta carettaların üreme alanı ve bu canlıların korunması bizim için çok önemli.”
Yeni plaj projesi için çalışmalar sürüyor
Projenin tamamlanması halinde Kumköy Sahili’nde vatandaşların kullanabileceği yürüyüş ve bisiklet yolları, spor alanları, duş ve tuvalet gibi sosyal donatıların yer alacağı belirtildi. Ayrıca sahil çevresinin Antalya’nın iklimine uygun bitkilerle yeşillendirilmesi planlanıyor. Başkan Yıldırım, yeni düzenlemeye ilişkin şu bilgileri verdi:
“Bu sahili sadece bir plaj değil aynı zamanda insanların doğayla iç içe vakit geçirebileceği bir yaşam alanına dönüştürmek istiyoruz. Portakal ve limon ağaçlarıyla çevre düzenlemesi yapmayı planlıyoruz. Ailelerin gelip rahatça vakit geçirebileceği, yürüyüş yapabileceği ve denize girebileceği bir alan oluşturmayı hedefliyoruz.”
Vatandaşlara doğayı koruma çağrısı
Caretta carettaların üreme dönemi öncesinde sahilin tamamen temizlenmesini hedeflediklerini belirten Yıldırım, vatandaşlara da önemli bir çağrıda bulundu:
“Caretta kaplumbağalarının yumurtlama dönemi yaklaşmadan önce sahili doğal haline döndürmek istiyoruz. Eğer bu kirliliği temizlemezsek ne bu canlılar burada yaşamını sürdürebilir ne de insanlar sağlıklı bir şekilde bu alanı kullanabilir. Bu nedenle herkesin doğaya karşı daha duyarlı olması gerekiyor. Kumköy Sahili çok değerli bir doğal miras ve bu mirası gelecek nesillere temiz şekilde bırakmak zorundayız.”