Kamu çalışanları ile emeklilerin yılın başında alacağı maaş artışlarına ilişkin tablolar finans sektörünün önde gelen temsilcilerinin verileriyle belirginleşiyor. Yılın son üç ayına ait fiyat artış endeksleri açıklanmadan önce bankalar ve aracı kurumlar yıl sonu beklentilerini paylaşarak maaş hesaplamalarını günden güne daha görünür kılıyor. Piyasanın önde gelen 8 dev kurumunun paylaştığı öngörüler ışığında yapılacak güncellemeler, gelir seviyelerinde yaşanacak değişimlerin genel çerçevesini şimdiden çiziyor.
Maaşlara yansıtılacak oranların belirlenme mekanizması çalışan gruplarına göre farklılıklar barındırıyor. İşçi ve bağımsız çalışan emeklileri altı aylık süreçte gerçekleşen doğrudan hayat pahalılığı oranı kadar artış alırken, devlet memurları ve kamu emeklilerinin gelirlerinde toplu sözleşme şartları etkili oluyor. Toplu sözleşmede belirlenen %7,00 seviyesindeki sabit artışa, önceki dönemlerde yaşanan fiyat artışlarının bu oranı aşan kısmı ilave edilerek nihai rakama ulaşılıyor.
Finans Kuruluşlarının Yıl Sonu Piyasa Beklentileri
Piyasada faaliyet gösteren dev finans kuruluşlarının paylaştığı veriler ekonomik tablonun genel seyrine dair önemli ipuçları sunuyor. Kuveyt Türk Yatırım yıl sonu fiyat artış oranını %28,80 seviyesinde tahmin ederken Alnus Yatırım beklentisini %28,88 olarak açıklıyor. OYAK Yatırım ve Tacirler Yatırım tarafında %29,20 seviyesindeki beklentiler öne çıkarken, İş Yatırım %29,50 oranına işaret ediyor. Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım ise %30,00 oranındaki ortak tahminleriyle listenin üst sırasına yerleşiyor.
Açıklanan bu farklı oranlar doğrudan altı aylık hayat pahalılığı verisine etki ederek tüm çalışanların gelirlerinde farklı düzeylerde artış yaratıyor. Yılın son çeyreğinde açıklanacak veriler doğrultusunda bu senaryolardan birinin gerçekleşmesi bekleniyor. Kurumlar arasındaki ufak yüzdesel farklar dahi genel bütçede ve bireysel gelirlerde dikkate değer bir değişim alanı meydana getiriyor.
İyimser Senaryolarda Gelir Rakamlarının Seyri
En düşük fiyat artışı öngörüsünde bulunan Kuveyt Türk Yatırım verileri gerçekleştiği takdirde yılın ikinci yarısındaki hayat pahalılığı %9,38 seviyesinde kalıyor. Bu durumda işçi ve bağımsız emekliler %9,38 oranında artış alırken kamu çalışanlarının aylıklarındaki yükseliş %7,34 düzeyinde kalıyor. Söz konusu tablo doğrultusunda en düşük emekli geliri 23.552 liradan 25.761 liraya ulaşırken, kamu personeli için geçerli olan en düşük taban aylık 70.224 liradan 75.378 liraya yükseliş gösteriyor.
Alnus Yatırım tarafından ilan edilen %28,88 seviyesindeki beklenti gerçekleştiğinde ise altı aylık süreçteki fiyat artışı %9,45 olarak kayıtlara geçiyor. Bu oran neticesinde işçi ve bağımsız emeklilerin zam oranı %9,45 seviyesine tırmanırken kamu görevlilerinin gelir artışı %7,40 olarak belirleniyor. İlgili hesaplama sonucunda en alt kademedeki emekli geliri 25.777 liraya tırmanırken en düşük kamu çalışanı geliri 75.420 lira seviyesine ulaşıyor.
Orta Segment Tahminlerinde Taban Aylıkların Durumu
OYAK Yatırım ile Tacirler Yatırım tarafından sunulan %29,20 oranındaki beklenti hayata geçtiğinde ikinci altı aylık dönemdeki fiyat değişim oranı %9,72 seviyesine ulaşıyor. Bu tablonun kesinleşmesi halinde emekli grubundaki aylık artış %9,72 düzeyinde gerçekleşirken devlet memurlarının hak edeceği artış oranı %7,67 seviyesine çıkıyor. Bu doğrultuda en alt düzeydeki emekli geliri 25.841 liraya yükselirken en düşük kamu personeli geliri 75.610 lira olarak güncelleniyor.
İş Yatırım tarafından ilan edilen %29,50 seviyesindeki öngörü dikkate alındığında altı aylık hayat pahalılığı %9,97 olarak hesaplanıyor. Bu senaryoda emeklilerin gelir artışı %9,97 düzeyine tırmanırken kamu görevlilerinin zam oranı %7,91 seviyesini buluyor. Yıl başındaki düzenlemeyle birlikte en düşük emekli aylığı 25.900 liraya çıkarken devlet memurlarının aldığı en düşük maaş 75.778 lira seviyesine ulaşıyor.
Yüksek Beklentili Senaryoda Taban Maaşların Geleceği
Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım tarafından paylaşılan %30,00 oranındaki ortak öngörünün gerçekleşmesi halinde yılın ikinci yarısındaki hayat pahalılığı %10,40 düzeyine ulaşıyor. Bu gelişmeyle birlikte işçi ve bağımsız emeklilerin gelirlerindeki yükseliş %10,40 olarak kayıtlara geçerken memur ve memur emeklilerinin zam oranı %8,34 seviyesine ulaşıyor. Hesaplamalar doğrultusunda en alt sınırdaki emekli aylığı 26.001 liraya kadar tırmanma imkanı buluyor.
Piyasadaki en yüksek tahmin olan bu senaryo doğrultusunda kamu sektöründe görev yapan en düşük kıdemli personelin alacağı maaş 76.080 lira seviyesini aşıyor. Kamu emeklileri için geçerli olan en düşük gelir ise 34.156 lira seviyesine kadar yükseliyor. Finansal kurumların sunduğu veriler arasındaki farklar küçük görünse de maaş tablolarında 700 liraya varan net farklılıklar yaratıyor.
