Türkiye genelinde milyonlarca çalışan, sigortalılık süresini ve yaş şartını yerine getirmesine rağmen sadece prim günü eksikliği yüzünden emeklilik hakkını elde edemiyor. Birkaç yüz günlük veya birkaç yıllık prim eksiği, vatandaşı yıllarca emekli maaşından mahrum bırakabiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesindeki mevcut mevzuat, sigortalılara bizzat çalışmadıkları dönemler için de yasal borçlanma yollarıyla prim kazanma kapısı aralıyor.
Söz konusu yasal imkanlar SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensupları ile Büyükaycan Kanunu kapsamındaki EYT'liler için geçerlilik taşıyor. Ancak bu sistem, hiçbir sigorta kaydı olmayan kişilerin sıfırdan toplu prim satın almasına izin vermiyor. Yapılacak tüm işlemler, kanunda açıkça belirtilen sınırlı ve belirli süreleri kapsıyor.
Çalışan Kadınlar İçin Doğum Ve Evlat Edinme Avantajları
Kadın sigortalıların ilk defa sigortalı oldukları tarihten sonra gerçekleşen doğumları için prim borçlanması yapma hakları bulunuyor. Mevzuat gereğince her bir çocuk için en fazla 720 günlük süre borçlanılabilirken, en fazla 3 çocuk için toplamda 2.160 gün prim kazanılabiliyor. Bu durum, kadın çalışanlara yaklaşık 6 yıla varan dev bir prim avantajı sunuyor. Evlat edinen anneler de belirli yasal kriterleri sağlamaları halinde bu imkandan eksiksiz yararlanabiliyor.
Yaş şartını tamamlamış veya EYT düzenlemesi sayesinde yaş engeline takılmayan kadın çalışanlar, çocuk borçlanması yöntemiyle prim eksikliklerini süratle kapatıp maaş ödemelerine bağlanabiliyor. Böylece çalışma hayatından uzak kalınan annelik dönemleri, emeklilik sürecinde avantaja dönüştürülüyor.
Erkek Sigortalılar İçin Askerlik Ve Yurt Dışı Süreleri
Erkek çalışanlar açısından en yaygın yöntemlerin başında askerlik borçlanması geliyor. Vatani görevde geçirilen sürelerin borçlanılması, prim gün sayısını doğrudan artırıyor. Eğer askerlik hizmeti ilk sigorta tescil tarihinden önce yapılmışsa, borçlanılan gün kadar sigorta başlangıcı geriye çekiliyor ve bu durum emeklilik yaşını öne çekebiliyor.
Yurt dışında ikamet eden veya çalışan vatandaşlar için de hizmet borçlanması seçeneği bulunuyor. Kadınlar yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra geçen sürelerini fiilen çalışmasalar dahi borçlanabiliyor. 2019 yılındaki mevzuat değişikliği sonrasında yurt dışı borçlanmaları Bağ-Kur kapsamında sayılıyor ve Türkiye'de hiç tescili bulunmayanların emeklilik hesabı 4/b şartlarına göre yapılıyor.
Dondurulan Hizmetlerin İhyası Ve İsteğe Bağlı Sigorta
Geçmiş yıllarda prim borcu sebebiyle hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur mükellefleri, ihya adı verilen canlandırma süreciyle kayıp günlerini geri kazanabiliyor. Borçlanma işlemlerinde sadece ihtiyaç duyulan gün sayısı ödenebilirken, ihya uygulamasında dondurulan sürenin tamamı için ödeme yapılması zorunluluğu bulunuyor. Bu işlem, uzun yıllar esnaflık yapıp prim ödeyemeyen vatandaşlar için hayati önem taşıyor.
Herhangi bir işte çalışmayan veya borçlanma imkanı bulunmayan 18 yaşını doldurmuş vatandaşlar ise isteğe bağlı sigorta sistemini tercih edebiliyor. Kuruma verilen dilekçe ile başlatılan bu süreçte ödenen primler Bağ-Kur statüsünde birikiyor. Ancak bu yöntemde primler geçmişe dönük toplu ödenemiyor, sadece ödemenin yapıldığı aylar kadar zaman içinde birikim sağlanıyor.
Maliyetler Ve Borçlanılabilecek Diğer Özel Durumlar
2026 yılı itibarıyla geçerli brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan en düşük borçlanma tutarları netleşti. Doğum borçlanmasında brüt asgari ücretin %32,0 oranı uygulanıyor ve aylık en düşük maliyet 10.569,60 TL seviyesinde gerçekleşiyor. Askerlik, yurt dışı borçlanması ve ihya işlemlerinde ise brüt asgari ücretin %45,0 oranı esas alınıyor ve aylık en düşük ödeme 14.863,50 TL olarak hesaplanıyor.
Ödeme tutarları asgari ücrete doğrudan bağlı olduğu için, yeni yılda yapılacak asgari ücret artışlarıyla birlikte maliyetler de yükselecek. Bu nedenle başvuru yapmayı düşünenlerin yıl bitmeden müracaat etmesi ciddi bir finansal avantaj sağlıyor. Öte yandan memurların ücretsiz izin günleri, avukatların 1 yıllık staj süreleri, doktora ile tıpta uzmanlık eğitimleri ve grev-lokavt dönemleri de borçlanma kapsamındaki diğer süreler arasında yer alıyor.
