Türkiye sermaye piyasalarında yatırım yaparken veya gayrimenkul, araç gibi değerli mal alım satımlarında adını sıklıkla duyduğun Takasbank, resmi adıyla İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş., ülkemizin finansal altyapısının merkezinde yer alan özel bir ihtisas bankasıdır. Sen borsada bir hisse senedi aldığında ya da sattığında, paran ve hisse senetlerin doğrudan aracı kurumların elinde durmaz; Takasbank güvencesi altında saklanır. Peki, gündelik finansal hayatının bu kadar içerisinde olan Takasbank tam olarak kimin? Bu sorunun yanıtını anlarken bankanın çok ortaklı yapısını incelemelisin.
Takasbank, tek bir şahsa veya yabancı bir sermaye grubuna ait değildir. Bankanın en büyük ve hakim ortağı, Türkiye sermaye piyasalarının ana motoru konumundaki Borsa İstanbul A.Ş.'dir. Sermayesinin %60’tan fazlası Borsa İstanbul’a aittir. Geriye kalan hisse payları ise Türkiye'de faaliyet göstermekte olan kamu bankaları, özel bankalar, aracı kurumlar ve çeşitli sermaye piyasası kuruluşları arasında bölünmüştür. Hiçbir banka veya aracı kurum (Borsa İstanbul hariç) Takasbank üzerinde tek başına hakimiyet kurabilecek bir hisse oranına sahip olamaz. Dolayısıyla Takasbank'ı incelerken, onun Türk finans sektörünün ortak bir altyapı ve saklama kurumu olduğunu net bir şekilde görebilirsin.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetiminde faaliyet gösteren Takasbank, bireysel veya kurumsal bir patronun kişisel mülkiyetinde değildir. Sen yatırım hesabındaki bakiyeleri kontrol ettiğinde veya "Tapu Takas" sistemi üzerinden ev alım satımı gerçekleştirdiğinde, arkandaki güvencenin Borsa İstanbul çatı yapısı ve Türk finansal sektörü konsorsiyumu olduğunu bilmelisin. Banka, merkezi takas kurumu (CCP) ve ulusal saklama merkezi rollerini üstlenerek piyasadaki likidite, takas ve saklama adımlarını sorunsuz yürütmekle görevlendirilmiştir.
Takasbank Hangi Ülkenin?
Finansal piyasaların küreselleştiği günümüzde, kritik ekonomik kurumların hangi ülkeye ait olduğu sorusu aklını kurcalayabilir. Takasbank tamamen Türkiye Cumhuriyeti menşeili, ulusal sınırlar içerisinde kurulmuş ve Türk hukuk sistemine entegre edilmiş bir finansal altyapı kuruluşudur. Kurumun tüm varlıkları, yazılımsal altyapıları, fiziki veri merkezleri ve yönetim organları Türkiye merkezlidir. Yabancı bir devletin, uluslararası konsorsiyumun veya dış sermayeli bir fonun Takasbank üzerinde mülkiyet hakkı bulunmamaktadır.
Takasbank'ın Türkiye için stratejik önemi oldukça yüksektir. Ülke ekonomisinde gerçekleşen milyarlarca liralık borsalar arası takas işlemi, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fon saklama süreçleri, BiP/Teknoloji yatırımları, para piyasası işlemleri ve hatta ikinci el araç alım-satımındaki Güvenli Ödeme Sistemi Takasbank'ın sistemleri üzerinden akar. Tüm bu kritik verilerin ve sermaye hareketlerinin başka bir ülkenin kontrolünde olması milli finans güvenliği açısından risktir; bu sebeple Takasbank, kuruluşundan itibaren milli finansal mimarinin en temel sütunu olarak kurgulanmıştır.
Bunun yanı sıra, Takasbank’ın operasyonel süreçleri tamamen T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bağlantılı olan bağımsız denetim organları ve kurul kararları ile yönetilir. Herhangi bir uluslararası yaptırım veya yabancı ülke mevzuatı Takasbank'ın işleyiş ilkelerini doğrudan değiştiremez. Sen Türkiye'de yatırım yaparken ya da tasarruflarını değerlendirirken kullanılan bu merkezi saklama sisteminin %100 Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin finansal yasalarına tabi yerli bir mekanizma olduğunu güvenle bilmelisin.
Takasbank Boykot mu?
Toplumsal hassasiyetlerin yükseldiği dönemlerde veya uluslararası siyasi krizlerde vatandaşlar, kullandıkları finansal sistemlerin boykot kapsamına girip girmediğini merak etmektedir. Net ve açık bir şekilde ifade etmek gerekir ki; Takasbank boykot kapsamında olan veya boykot edilmesi gereken bir kurum değildir. Ortada Takasbank'ın herhangi bir boykot listesinde yer almasını gerektirecek sermaye bağı, ticari ilişki ya da siyasi pozisyon bulunmamaktadır.
Boykot çağrıları genelde yabancı menşeili şirketlere, işgal veya insan hakları ihlallerine finansal destek sağlayan küresel markalara ya da uluslararası fon yapılarına karşı yapılmaktadır. Takasbank ise tüketiciye doğrudan ticari ürün satan bir perakende markası veya yabancı sahipli bir banka değildir. Takasbank, Türkiye devletinin sermaye piyasalarını güvence altına almak amacıyla kurduğu teknik ve idari bir altyapı bankasıdır.
Eğer sen borsada yatırım yapıyorsan, BES birikimi oluşturuyorsan ya da Tapu Takas / Taşıt Takas gibi sistemleri kullanıyorsan, Takasbank'ı kullanmak zorundasın çünkü bu sistem devletin yatırımcı koruma kanunları uyarınca zorunlu kıldığı emniyet supabıdır. Bu kurumu boykot etmek veya işlem yapmaktan kaçınmak, Türkiye'nin kendi öz finansal altyapısına zarar vereceği gibi, yatırımcıların hak kaybına uğramasına neden olur. Özetle, Takasbank milli finansal sistemimizin ta kendisidir ve boykot söylemleriyle kesinlikle hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.
Takasbank'ın Sahibi Kim?
Takasbank'ın sahiplik yapısı incelendiğinde, borsaların ve finans kurumlarının ortaklaşa oluşturduğu son derece kurumsal ve sağlam bir hissedarlık tablosu karşına çıkar. Birçok kişi Takasbank’ın tek bir özel şahsa ya da aileye ait olduğunu düşünse de bu tamamen yanlış bir bilgidir. Takasbank'ın sahibi, Türkiye'deki sermaye piyasası aktörlerinin oluşturduğu konsorsiyum yapısıdır.
Banka sermayesinde en büyük paya sahip olan ana kuruluş Borsa İstanbul A.Ş.'dir. Borsa İstanbul'un kendisi de Türkiye Varlık Fonu bünyesinde yer alan stratejik bir kurumdur. Dolayısıyla Takasbank'ın dolaylı ve ana sahipliği Türkiye Cumhuriyeti'nin kamu finans yapısına dayanmaktadır. Borsa İstanbul dışındaki diğer ortaklar ise şu şekilde sıralanabilir:
-
Türkiye Garanti Bankası, Akbank, İş Bankası, Yapı Kredi gibi köklü özel bankalar
-
Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank gibi ulusal kamu bankaları
-
Yatırım Finansman, İş Yatırım, Garanti Yatırım gibi yetkili aracı kurumlar
-
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve ilgili sektör paydaşları
Görüldüğü üzere sahiplik yapısında hiçbir kişi veya aile tek başına söz sahibi değildir. Banka, Sermaye Piyasası Kanunu’nun belirlediği kurallar çerçevesinde profesyonel bir yönetim kurulu tarafından yönetilmektedir. Üst yönetim atanmasında ve stratejik kararlarda Borsa İstanbul, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve ilgili düzenleyici kurullar doğrudan rol oynar. Bu çok ortaklı ve devlet kontrolündeki yapı, Takasbank’ın herhangi bir finansal krizde ya da ortaklık anlaşmazlığında zarar görmesini engeller.
Takasbank İsrail Malı mı?
İnternet üzerinde ve sosyal medya mecralarında yayılan bilgi kirliliği nedeniyle zaman zaman "Takasbank İsrail malı mı?" şeklinde asılsız iddialar gündeme gelebilmektedir. Bu soruya verilecek en doğru ve kesin cevap: Hayır, Takasbank kesinlikle İsrail malı değildir ve İsrail ile hiçbir mülkiyet veya sermaye bağı yoktur.
Takasbank, kurumsal geçmişi, tescil kayıtları, ticaret sicili ve ortaklık bilgileri açıkça ilan edilen şeffaf bir Türk şirketidir. Şirketin hisse yapısında İsrail merkezli herhangi bir banka, yatırım fonu, şirket veya şahıs yer almamaktadır. İstanbul Ticaret Odası kayıtları ve SPK resmi raporları incelendiğinde, şirketin kurucu ve mevcut ortaklarının tamamının Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş yerli kurumlar olduğu açıkça görülmektedir.
Bu tür asılsız iddialar, isim benzerlikleri ya da sermaye piyasaları terimlerinin yanlış anlaşılmasından kaynaklanmaktadır. Takasbank, ülkemizin finansal bağımsızlığını korumak, yatırımların güvenli alanlarda saklanmasını sağlamak ve sermaye piyasasını dış müdahalelere karşı korumak amacıyla hizmet vermektedir. İsrail menşeili herhangi bir teknolojik ya da finansal grubun Takasbank üzerinde hakkı, hissesi veya lisans sahipliği bulunmamaktadır.
Takasbank İsrail'i Destekliyor mu?
Siyasi gerilimlerin yaşandığı dönemlerde finans kurumlarının tutumları vatandaşlar tarafından mercek altına alınır. "Takasbank İsrail'i destekliyor mu?" sorusu da bu endişelerin bir yansıması olarak karşına çıkabilir. Ancak Takasbank bir siyasi aktör, taraf veya uluslararası fon aktarım mekanizması değildir. Takasbank'ın İsrail'i veya herhangi bir başka yabancı devleti finansal, lojistik ya da siyasi olarak desteklemesi kesinlikle mümkün değildir.
Takasbank, Türkiye Sermaye Piyasası Kanunu ve BDDK mevzuatına tam bağlılıkla çalışan saklama ve clearing (takas) bankasıdır. Bankanın görevi, Türkiye içerisindeki yatırımcıların Borsa İstanbul'da yaptıkları hisse alım-satımlarını takas etmek, fonları saklamak ve devlet tarafından verilen Güvenli Ödeme Sistemlerini işletmektir. Takasbank'ın bütçesinden ya da saklama havuzundan herhangi bir yabancı ülkeye, orduya veya siyasi organizasyona aktarım yapılması yasal olarak imkansızdır ve suç teşkil eder.
Ayrıca Takasbank, her türlü nakit akışını ve menkul kıymet hareketini T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) denetiminde gerçekleştirir. Türkiye Devletinin uluslararası ilişkilerindeki duruşu ve yasal düzenlemeleri çerçevesinde hareket eden bir kamu-özel ortaklığı yapısının, devletin politikalarına aykırı bir şekilde foreign/yabancı bir devlete destekte bulunması söz konusu olamaz.
Takasbank Boykot Listesinde mi?
Son dönemde kamuoyunda dolaşan boykot listeleri incelendiğinde, tüketicilerin yerli ve yabancı ayrımını tam yapabilmesi büyük önem taşımaktadır. Takasbank hiçbir resmi veya sivil boykot listesinde yer almamaktadır.
Boykot listeleri genel olarak İsrail menşeili ürün üreten, sermayesi İsrail destekçisi uluslararası şirketlere ait olan ya da elde ettiği kârı insani kriz bölgelerindeki müdahalelere fon olarak aktaran markaları hedefler. Takasbank'ın durumu ise bu kriterlerin tamamen dışındadır:
-
Sermayesi yerlidir ve Borsa İstanbul ana ortaklığındadır.
-
Elde ettiği gelirler Türk finansal sisteminin altyapısını güçlendirmek için kullanılır.
-
Tüketim maddesi satmaz; devlet onaylı saklama, takas ve teminat yönetimi hizmeti sunar.
Bu nedenlerle Takasbank'ın adının herhangi bir boykot listesinde geçmesi finansal açıdan imkansızdır. Yatırımlarını Borsa İstanbul'da değerlendirirken ya da aracını satarken kullandığın Taşıt Takas sisteminde Takasbank güvencesinden yararlanmaya gönül rahatlığıyla devam edebilirsin.
Takasbank İletişim Numarası
Takasbank ile iletişime geçmek, borsa saklama hesapların hakkında bilgi almak, Tapu Takas veya Taşıt Takas gibi işlemlerindeki süreçleri sorgulamak için resmi iletişim kanallarını kullanman gerekir. Kurumun resmi iletişim bilgileri doğrudan İstanbul Sarıyer'deki Genel Müdürlük kampüsüne bağlıdır.
Takasbank ile iletişim kurabileceğin temel telefon numaraları şunlardır:
-
Takasbank Genel Müdürlük Telefonu: 0212 315 25 25 (PBX)
-
Tapu Takas / Taşıt Takas İletişim Hattı: 0212 315 23 63 – 0212 315 23 64
-
Faks Numarası: 0212 315 25 26
Bu numaralar üzerinden mesai saatleri içerisinde Takasbank santraline ulaşabilir, ilgili birimlere (Saklama Direktörlüğü, Teminat Yönetimi, Bilgi Teknolojileri vb.) bağlanabilirsin. Ayrıca e-posta yoluyla iletişim kurmak istersen taputakas@takasbank.com.tr veya tasittakas@takasbank.com.tr adresleri üzerinden resmi destek talebi oluşturabilirsin.
Takasbank Ne Zaman Kuruldu?
Takasbank'ın köklü tarihi, Türkiye sermaye piyasalarının modernleşme ve kurumsallaşma adımlarıyla paralel bir şekilde gelişmiştir. Kurumun ilk temelleri 1988 yılında atılmıştır. O dönemdeki adıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) bünyesinde, borsadaki hisse senedi ve nakit takas işlemlerini tek bir merkezden yürütmek amacıyla "Borsa Merkezi Takas ve Saklama Merkezi" adıyla kurulmuştur.
Piyasaların hızla büyümesi ve işlem hacimlerinin artmasıyla birlikte, bu yapının özerk ve uzmanlaşmış bir banka yapısına bürünmesi ihtiyacı doğmuştur. Yapılan yasal düzenlemelerin ardından kurum, 1 Ocak 1996 tarihinde resmi olarak banka statüsü kazanmış ve "İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş." (Takasbank) unvanını almıştır.
Banka statüsüne geçiş, Takasbank'ın sadece basit bir takas dairesi olmaktan çıkıp, uluslararası standartlarda clearing (merkezi karşı taraf) ve saklama hizmetleri sunan bir finansal güç haline gelmesini sağlamıştır. 1996 yılından bu yana aralıksız hizmet veren kurum, Türkiye'deki tüm borsa işlemlerinin arkasındaki gizli kahraman ve emniyet kilidi olarak görev yapmaktadır.
Takasbank Müşteri Hizmetleri
Bireysel bir yatırımcı olarak borsada işlem yaptığında ya da Bireysel Emeklilik Sistemindeki (BES) fonlarını kontrol etmek istediğinde Takasbank müşteri hizmetleri altyapısından faydalanırsın. Takasbank, doğrudan halka açık bireysel mevduat toplamadığı için müşteri hizmetleri yapısını daha çok yatırımcı bilgilendirme ve doğrulama hatları üzerinden kurgulamıştır.
Takasbank Müşteri Hizmetlerine Ulaşım Kanalları:
-
Alo Takas Çağrı Merkezi: 444 74 74 numaralı çağrı merkezini arayarak IVR (Sesli Yanıt Sistemi) veya müşteri temsilcileri aracılığıyla yatırımların hakkında bilgi alabilirsin.
-
Takasbank İnternet Şubesi ve e-DEVLET: e-Devlet kapısı üzerinden "Takasbank Mülkiyet Bilgilendirme" veya "BES Bakiye Sorgulama" hizmetlerini kullanarak müşteri hizmetlerine gerek kalmadan anlık sorgulama yapabilirsin.
-
Web Sitesi İletişim Formu:
[www.takasbank.com](https://www.takasbank.com).tradresi üzerinde yer alan Bize Ulaşın sekmesiyle sorularını iletebilirsin.
Alo Takas hizmeti sayesinde, saklama hesabında bulunan hisse senetlerine senin bilgin dışında bloke konulmasını sağlayabilir (Yatırımcı Blokaj Sistemi) ve menkul kıymetlerini sahtecilik ya da suistimallere karşı 7/24 koruma altına alabilirsin.
Takasbank Türk mü?
Evet, Takasbank %100 Türk bankasıdır. Gerek kuruluş yeri, gerek şirket tescili gerekse de sermaye mülkiyeti açısından tamamen Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin finansal ekosistemine aittir.
Banka, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve Bankacılık Kanunu esaslarına göre İstanbul'da kurulmuş ve tescil edilmiştir. Şirketin yönetim kurulu üyeleri, genel müdürü ve uzman kadrosu Türk finans sektörünün deneyimli isimlerinden oluşmaktadır.
Aynı zamanda Takasbank, Türkiye'nin finansal teknolojilerde dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla "BiP / BISTECH" entegrasyonları, yerli blokzincir projeleri (BiGA - Gram Altın projesi) gibi tamamen Türk mühendisleri tarafından geliştirilen milli altyapı projelerine imza atmaktadır. Dolayısıyla Takasbank hem hukuki hem de operasyonel anlamda öztürk bir finans kuruluşudur.
Takasbank Hangi Ülkeye Satıldı?
Sosyal medyada veya bazı forumlarda zaman zaman dolaşıma sokulan "Takasbank yabancılara satıldı" iddiaları tamamen asılsız ve dezenformasyon amaçlıdır. Takasbank hiçbir ülkeye, yabancı kuruma, uluslararası fona ya da özel yabancı yatırımcıya satılmamıştır.
Kuruluşundan günümüze kadar Takasbank'ın hisse yapısındaki kontrol gücü daima Borsa İstanbul A.Ş. ve Türk bankacılık sektöründe kalmıştır. Borsa İstanbul'un ana hissedarı ise Türkiye Varlık Fonu'dur. Bu yapısal zincir, Takasbank'ın mülkiyetinin kamusal güvence altında tutulduğunu net bir şekilde kanıtlar.
Gelişmekte olan ülkelerde stratejik finansal altyapıların yabancılara satılması finansal bağımsızlığı riske atacağı için Takasbank gibi "Merkezi Saklama" ve "Merkezi Takas" yetkisine sahip tek ulusal kurumun satışı mevzuat gereği de mümkün değildir. Dolayısıyla Takasbank'ın satıldığına dair dedikodulara itibar etmemeli, mülkiyetin Türkiye'de olduğunu bilmelisin.
Takasbank Telefon Numarası
Takasbank ile doğrudan temas kurmak veya fiziki / dijital süreçler hakkında bilgi almak istediğinde doğru telefon numarasını kullanman zaman kazanmanı sağlar. Kurumun farklı hizmet alanları için kullandığı aktif telefon hatları bulunmaktadır.
İşte Takasbank telefon numaraları listesi:
-
Takasbank Genel Santral: 0212 315 25 25
-
Alo Takas Destek Hattı: 444 74 74
-
Tapu Takas İletişim Numarası: 0212 315 23 63 - 0212 315 23 64
-
Taşıt Takas İletişim Numarası: 0212 315 24 50
Bu numaraları arayarak borsadaki hesabının saklama durumu, BES birikimlerinin aktarımı, gayrimenkul satışında kullanılan güvenli havuz hesabı (Tapu Takas) ve araç alım satımındaki para transferi aşamaları hakkında direkt bilgi alabilirsin.
Takasbank Kaç Şubesi Var?
Mevduat bankacılığı yapan İş Bankası, Ziraat Bankası veya Garanti BBVA gibi kurumların caddelerde ve alışveriş merkezlerinde yüzlerce şubesini görmeye alışkın olabilirsin. Ancak Takasbank bir perakende mevduat bankası değildir. Bu nedenle Takasbank’ın bireysel müşterilere hizmet veren fiziksel şubeleri bulunmamaktadır.
Takasbank, faaliyetlerini tek bir merkezden yürütür. Bütün operasyonel süreçler, sunucular, yönetim katı ve teknik ekipler İstanbul Sarıyer’de bulunan Borsa İstanbul Kampüsü içerisindeki Genel Müdürlük Binasında konumlanmıştır.