Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, megakentte barınma krizine neşter vuracak dev adımı kamuoyuyla paylaştı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bünyesinde hayata geçirilecek yeni uygulama kapsamında, şehirdeki kira fiyatlarını dengede tutmak ve dar gelirli ailelerin üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla kiralık konut projesi devreye alınıyor. Toplamda 1071 adet dairenin hak sahiplerine teslim edilmesiyle start alacak hamle, kentsel barınma stratejilerinde yepyeni bir sayfa açıyor. Ekim ayı içerisinde ilk anahtar teslimlerinin yapılması planlanırken, bu adımla birlikte piyasadaki düşüş eğiliminin kalıcı hale getirilmesi hedefleniyor.
Metropol genelinde yükselen konut maliyetlerine karşı geliştirilen bu model, kamu eliyle piyasaya doğrudan müdahale edilmesini sağlıyor. Bakanlık yetkilileri, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak uygun fiyatlı barınma imkanlarının artırılacağını vurguluyor. Proje sayesinde sadece mülk sahibi yapmak değil, aynı zamanda geçici sürelerle erişilebilir fiyatlı barınma alanı sağlamak da öncelikli amaçlar arasında yer alıyor. Kamu imkanlarıyla inşa edilen bu alanlar, kent genelindeki fahiş artışların önüne geçecek önemli bir frenleme mekanizması olarak değerlendiriliyor.
Farklı Daire Seçenekleri İle Uygun Fiyatlar
Projeyle birlikte sunulan kiralama bedelleri, dairelerin büyüklüklerine ve oda sayılarına göre kademeli bir yapıda belirlendi. Yaşam alanlarının tipine göre değişen rakamlar, piyasa koşullarının son derece altında tutularak vatandaşların erişimine açılıyor. Yapılan resmi bilgilendirmelere göre 1+1 tipindeki konutların başlangıç kirası 10.000 TL olarak duyurulurken, daha geniş ailelere hitap eden 2+1 daireler için 12.000 TL taban fiyat öngörülüyor. Odaların genişliği ve kullanım kapasitesi arttıkça fiyatlandırma ölçeği de buna uygun şekilde yeniden şekilleniyor.
Hane halkı kalabalık olan vatandaşlar için tasarlanan 3+1 dairelerin aylık kiralama tutarı 15.000 TL seviyesinden başlarken, en geniş kullanım alanına sahip 4+1 tipindeki dairelerde ise tavan fiyat 18.000 TL olarak açıklandı. İstanbul ölçeğindeki ortalama kira bedelleri dikkate alındığında, açıklanan bu rakamların özel sektördeki muadillerine kıyasla %50,0 oranından daha fazla bir avantaj sağladığı görülüyor. Gelir düzeyi kısıtlı hane halklarını korumayı amaçlayan bu fiyat politikası, şehirdeki ortalama kira endeksini de kademeli olarak aşağı çekmeyi hedefliyor.
Kent Genelinde Geniş Coğrafi Dağılım
Söz konusu sosyal kiralama hamlesi İstanbul'un tek bir bölgesinde sıkışıp kalmayarak hem Anadolu hem de Avrupa yakasındaki stratejik ilçelere yayılıyor. Planlama dahilinde kentin sanayi, finans ve yerleşim yoğunluğunun yüksek olduğu noktalar öncelikli olarak seçildi. Anadolu yakasında Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar gibi merkezlerin yanı sıra Maltepe, Tuzla ve Kartal ilçeleri de proje kapsama alanına alındı. Bu sayede çalışan nüfusun iş yerlerine yakın alanlarda insani şartlarda barınabilmesi kolaylaştırılıyor.
Avrupa yakasında ise kentsel dönüşümün ve nüfusal hareketliliğin yoğun yaşandığı Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Arnavutköy ve Güngören ilçeleri kiralık konutların yükseldiği ana merkezler haline geliyor. Toplamda 15.000 adet kiralık konutun kademeli şekilde şehre kazandırılması hedeflenirken, bu devasa stok 100.000 adetlik sosyal satılık konut projesiyle eş zamanlı yürütülüyor. Şehrin ulaşım akslarına ve iş merkezlerine entegre edilen bu yerleşim alanları, ulaşım maliyetlerinin de düşürülmesine dolaylı yoldan katkı sunacak.
Süreli Kullanım Ve Kura Sistemi
Yeni sosyal modeli sürdürülebilir kılmak amacıyla konutların kullanım süreleri belirli standartlara bağlandı. Hak kazanan vatandaşlar, bu taşınmazlarda toplamda 3 yıl boyunca ikamet etme hakkına sahip olacak. Belirlenen 3 yıllık sürenin tamamlanmasının ardından evler boşaltılacak ve yeni hak sahiplerini belirlemek üzere yeniden kura çekimi gerçekleştirilecek. Bu devir daim sistemi sayesinde, kamunun sunduğu imkandan aynı anda tek bir kesimin değil, çok daha geniş ve farklı kitlelerin sırayla yararlanması amaçlanıyor.
Kiralama sürecinin tamamen şeffaf ve adil bir şekilde ilerlemesi adına kura çekilişleri noter huzurunda yapılacak. Hak sahipliği şartlarını taşıyan vatandaşlar arasından belirlenecek isimler, sözleşme süresi boyunca uygun fiyatlı barınma güvencesine kavuşacak. 3 yıllık süre kısıtlaması, sistemin tıkalı bir yapıya bürünmesini engelleyerek sürekli yenilenen bir sosyal destek çarkının dönmesini sağlayacak. Kura takvimi ve başvuru detayları yakında bakanlık kanalları üzerinden kamuoyuna duyurulacak.
