Turizm sektörü için mart ve nisan ayları bu yıl oldukça kritik bir dönemi ifade ediyordu. Okullarda 14 Mart’ta başlayan ara tatil ile 19-22 Mart tarihleri arasındaki Ramazan Bayramı tatilinin birleşmesi, iç turizmde önemli bir hareketlilik beklentisi yaratmıştı. Bunun yanı sıra özellikle İran ve Orta Asya ülkelerinden turistlerin yoğun ilgi gösterdiği Nevruz Bayramı ile Avrupa ülkelerinde kutlanan Paskalya tatilinin de aynı döneme denk gelmesi, sezonun güçlü bir başlangıç yapacağı yönünde umut oluşturmuştu. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede oluşan gerginlik, turizm planlarını doğrudan etkiledi.
Ramazan Bayramı’nda kısa süreli hareketlilik
Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Başkan Yardımcısı Ercan Çek, mart ortasında sınırlı bir turizm hareketi yaşanabileceğini belirterek şöyle konuştu:
"Orada kısa bir periyotta hareketlilik var. Fakat özellikle 22 Mart'tan sonra bu hareketlerin düştüğünü görüyoruz."
Çek, 14-22 Mart tarihleri arasındaki ara tatil ve Ramazan Bayramı döneminde rezervasyonların daha çok 17-21 Mart tarihleri arasında yoğunlaştığını ifade etti.
Nevruz turizmi bu yıl beklentilerin dışında
Bölgedeki gerilimin en fazla Nevruz turizmini etkilediğini söyleyen Çek, özellikle İran’dan gelen turist sayısının ciddi biçimde azaldığını belirtti.
"Bu durumun en çok etkilediği bölgeler, Van oldu. Orada çok ciddi turizm hareketliliği vardı. Sınırlar kapandığı için Antalya dışında bundan etkilenen bölgeler olduğunu görüyoruz. Akdeniz çanağında nevruzdan sıfır beklenti içerisindeyiz."
Paskalya rezervasyonlarında düşüş
Avrupa pazarındaki hareketliliğin de beklenen seviyeye ulaşmadığını dile getiren Çek, önümüzdeki haftaların belirleyici olacağını söyleyerek,
"Biz mevcut durumumuzu koruyacağız. Nisan 15-20'lere, mayıs ayına bakacağız. Süreci takip edeceğiz ve yeni sezon hazırlıklarını ona göre yapacağız. Bayramda ufak bir hareketlilik deyip, nevruzda ve paskalyada bir şey beklemeden süreci takip etmekten başka yapacak bir şeyimiz yok"
dedi.
Ayrıca savaşın turizm üzerindeki psikolojik etkisine dikkat çeken Çek,
"Bu süreç bizim sınırlarımıza yakın bir bölgede yaşanan savaş kaynaklı. Zaten bunun böyle olması çok doğal. Beklediğimiz yoğun akış yok. Çok büyük iptal yok en azından Antalya çanağında. Ama iptal talepleri var. Bu süreç aylarca sürerse özellikle Avrupa'dan rezervasyon akışının çok iyi gitmeyeceğini düşünüyorum. Rusya yüzde 50 azalarak gelse de Rusya'da akış devam ediyor"
ifadelerini kullandı.
Nevruz kaybı sektörü etkiliyor
Eski POYD Başkanı Ali Kızıldağ, Nevruz döneminin geçmiş yıllarda çok daha hareketli geçtiğini hatırlatarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Ancak son yıllarda İran'a uygulanan ambargo ve başka nedenlerden dolayı nevruzda kısmen de olsa bir zayıflama görülüyordu. Ancak bu savaş ortamında bunu sıfır düzeyinde düşünebiliriz. Belki İran dışında yaşayan İranlıların ufak tefek seyahatleri olabilir. Ancak paket olarak hazırlanmış, acenteler, tur operatörleri tarafından organize edilen bir nevruz operasyonu olmayacak. Bizim açımızdan da bu ciddi bir kayıp."
Umut son dakika rezervasyonlarında
Ramazan Bayramı tatilinin ara tatille birleşmesinin iç turizm için bir fırsat olduğunu belirten Kızıldağ, belirsizliklerin devam ettiğini söyledi.
"Ancak mart ayında iklim koşulları ne gösterir bilemiyoruz. Tatilciler artık bazı planlarını günlük meteorolojik verileri de analiz ederek yapıyor. Bir de özellikle şu anda coğrafyada yaşanan sıkıntılar, bunun yarattığı güvensiz psikoloji, tahmin ediyorum iç pazarda da beklediğimiz performansı almamızda sıkıntı yaratabilir. Önümüzde bir 10 gün var. Bu 10 günlük süreç son dakika rezervasyonlar açısından bir beklenti. Ancak şu ana kadarki performansın çok iyi olduğunu söyleyemeyiz. Bu son 10 gündeki gelişmelere bakıp, herhalde bayramdan sonra değerlendirmek daha doğru olacak."
Otellerde rezervasyonlar beklentinin altında
Beş yıldızlı bir otelin genel müdürü İsmail Çağlar da sezon öncesi rezervasyonların tamamen kötü olmadığını ancak hedeflerin gerisinde kaldığını belirterek,
"Yaz sezonu gelmek üzere ve tüketiciler tercihte bulunacak; Ramazan Bayramı mı, Kurban Bayramı mı diye. Rezervasyonlar kötü değil ama beklentimizin altında. Malum bu dönem için otellerde nevruz için de bir kapasite ayrılıyordu. Savaş öncesi son dakikaya kadar bu süreci takip ettik fakat maalesef İran-İsrail-ABD savaşı, Nevruz operasyonunu tamamen sıfırlamış görünüyor. Nevruz bu sene için gerçekleşmeyecek. Tabii bu arada ümit ederiz savaş da bir an önce sonlanır. Ülkemiz tamamen bir ateş çemberinin altında. Bu da turizm hareketliliğini olumsuz etkiliyor"
dedi.
Turizmde rekabet artıyor
Çağlar, Akdeniz çanağında rekabetin yoğunlaştığını da vurgulayarak şunları söyledi:
"Şu an daha ağırlıklı paskalyaya odaklandık. Nisan ayında paskalya ve akabinde Rus bayramı olacak. Bu dönemde rezervasyon akışlarında bir çalışmamız var. Bu fena gitmiyor. Geçen hafta Berlin'de dünyanın en büyük fuarlarından biri vardı. Orada da ekonomik ve savaşın psikolojik etkilerini gördük. Özellikle bu bölgede BAE olumsuzluklar yaşıyor. Oradan misafir kayacak mı bizim bölgemize onu göreceğiz. Mısır'da şu an olumsuzluk yok, en büyük rakiplerimizden. Tabii Yunanistan'ı da eklememiz lazım, Ege için en büyük rakibimiz. Ümit ediyoruz bir-iki hafta içinde bu savaş sonlanır."
Kaleiçi’nde yerli turist beklentisi
Antalya Otelciler ve Pansiyoncular Birliği (ANTOB) Başkanı Alp Özel ise şehir merkezinde yerli turist hareketliliği beklediklerini söyledi.
"Yurt dışından rezervasyonlarımız ciddi ölçüde azaldı. İran-İsrail-ABD savaşı bizi ciddi anlamda etkiliyor. Tam da İranlıların tatile geldiği nevruz dönemine denk geldi. Ciddi rezervasyon aldığımız, şehir merkezindeki otellerin canlandığı, İranlı turistlerin de şehir merkezlerinde vakit geçirmeyi sevdiği bir dönemdi. Ne yazık ki şu anda o yok. Paskalya dönemi yine bu döneme denk geliyor. Yurt dışından yine ciddi anlamda rezervasyon düşüşleri görüyoruz, takip ediyoruz. Yerli turist açısından da bayramın iyi geçeceğini düşünüyoruz. 4 günlük programlarda şehir merkezinde oldukça uygun fiyata kalabilirler. Yerli turist için bu biraz avantaj. Fiyatlar da çünkü geriye geldi. İran pazarından ve paskalya dönemindeki bölümden boş kalan oteller, fiyatlarında indirim yaptı. Çok uygun fiyatlara tatil imkanı, şehir merkezinde her zaman var."