Ortadoğu’da tırmanan gerilim, küresel havacılık sektörünü ağır bir yakıt kriziyle karşı karşıya bıraktı. ABD ve İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği saldırıların ardından jet yakıtı fiyatları sadece birkaç hafta içerisinde iki kattan fazla yükseldi. Argus ABD jet yakıt endeksi verilerine göre, 27 Mart itibarıyla galon başına 2,17 dolar seviyesinde olan fiyatlar 4,57 dolara kadar çıktı. Uzmanlar, stokların hızla tükendiği uyarısında bulunurken, bu durumun uçak bileti fiyatlarında sert artışlara ve geniş çaplı uçuş iptallerine yol açabileceğini belirtiyor.
Havayolu devlerinden uyarı
Artan maliyetler karşısında dev havayolu şirketleri operasyonel planlarını değiştirmeye başladı. United Airlines CEO’su Scott Kirby, yakıt fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle kısa vadeli uçuşların yüzde 5’ini azaltacaklarını duyurdu. Kirby, fiyatların bu seviyede seyretmesi durumunda yıllık giderlere 11 milyar dolarlık ek bir yük bineceği uyarısında bulundu. Delta Air Lines CEO’su Ed Bastian ise sadece mart ayında 400 milyon dolara varan ek maliyetle karşılaştıklarını ve bu durumun bilet fiyatlarına yansımaya başladığını ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda kriz
Küresel jet yakıtı tüketiminin yaklaşık yüzde 17’sini karşılayan Ortadoğu ülkeleri, günde 1,1 milyon varil ihracat kapasitesine sahip. Ancak bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği önemli ölçüde yavaşladı. Arzın piyasalara ulaştırılamaması, havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemi olan yakıt maliyetlerini kontrol edilemez bir noktaya taşıdı. Sektör temsilcileri, enerji koridorlarındaki bu tıkanıklığın devam etmesi halinde havacılık sektöründe küresel bir daralmanın kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
