Ticaret Bakanlığı tarafından yemek kartı hizmeti sunan firmalara yönelik başlatılan geniş kapsamlı denetimler sonucunda sektördeki dengeleri değiştirecek radikal kararlar alındı. İşletmelerin ve esnafın uzun süredir şikayet ettiği yüksek komisyon oranları ile farklı adlar altında kesilen yan giderler tamamen denetim altına alındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından paylaşılan detaylara göre, sektörde faaliyet gösteren ve pazarın büyük bir kısmını elinde tutan 6 ana şirket mercek altına alındı. Yapılan son düzenlemeler doğrultusunda yemek kartı şirketlerinin üye iş yerlerinden talep edebileceği komisyon tutarlarına kesin bir tavan sınır getirildi.
Alınan kararların temel amacının küçük esnaf ve tacirlerin üzerindeki finansal yükü hafifletmek olduğu belirtildi. Geçmiş dönemlerde yemek kartı şirketleri tarafından uygulanan yüksek kesintiler, restoran ve kafe işletmecilerinin kâr marjlarını ciddi oranda düşürmekteydi. Bakanlık tarafından atılan bu adımla birlikte hem piyasadaki rekabet koşullarının şeffaf hale getirilmesi hem de işletmelerin haksız kesintilerle mağdur edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yemek Kartı Komisyonlarına Yüzde 6 Sınırı Getirildi
Yeni mevzuat kapsamında yemek kartı çıkaran kuruluşların üye iş yerlerinden alabileceği azami komisyon oranı %6 seviyesine çekildi. Bu oran üzerinden belirlenen tavan sınır sayesinde esnafın her satıştan kaybettiği yüksek pay koruma altına alındı. Geçtiğimiz yıllarda değişkenlik gösteren ve zaman zaman işletmeleri zor durumda bırakan keyfi komisyon artışları bu kararla birlikte tamamen engellenmiş oldu.
İşletmeler açısından büyük bir rahatlama sağlayan bu sınırlandırma, yemek sektöründeki maliyetlerin kontrol altında tutulmasına da katkı sağlayacak. Komisyon oranlarının belirli bir standart seviyeye çekilmesi, kart sağlayıcı firmalar arasındaki rekabetin hizmet kalitesi üzerinden şekillenmesine imkan tanıyacak. Bakanlık yetkilileri belirlenen bu %6'lık limitin aşılması durumunda ilgili firmalara ağır yaptırımlar uygulanacağını bildirdi.
Farklı Adlar Altında Alınan Yan Ödemeler Tamamen Yasaklandı
Özellikle komisyon oranları dışında kalan ve işletim bedeli, depozito, yazılım desteği veya cihaz kirası adı altında tahsil edilen gizli masraflar tamamen ortadan kaldırıldı. Bakan Bolat, hizmet sağlayıcıların pos cihazı kullanımı, teknik bakım, uygulama barındırma veya sarf malzemesi gibi gerekçelerle esnaftan ek para talep etmesinin yasaya aykırı hale getirildiğini vurguladı.
Bu adım sayesinde üye iş yerlerinin karşılaştığı sürpriz faturaların ve gizli maliyet kalemlerinin önüne geçilmiş oldu. Yapılan sözleşmelerde tüm hizmet bedellerinin açık, anlaşılır ve net bir biçimde ifade edilmesi zorunlu kılındı. Muğlak ifadelerle esnafa ek maliyet yükleyen uygulamalara son verilerek şeffaf bir ticaret ortamı oluşturulması sağlandı.
Çevrim İçi Sipariş Platformlarında Yeni Rekabet Kuralları
İnternet üzerinden yemek siparişi imkanı sunan e-ticaret platformları ve pazar yerleri de düzenleme kapsamına alındı. Bakanlık, çevrim içi platformların farklı ölçekteki işletmelere sunduğu hizmetlerin değişkenliğini göz önünde bulundurarak pazar yapısını koruyan bir yaklaşım benimsedi. Sipariş hacmi ve sunulan altyapı maliyetlerinin her platformda farklı olması sebebiyle tek tip komisyon uygulaması yerine esnek ama denetlenebilir bir yapı tercih edildi.
Online pazar yerlerinde satıcılara yönelik uygulanan zorunlu kampanya katılımı gibi baskıcı yöntemlerin önüne geçildi. Ek bir hizmet sağlanmadığı sürece sadece sistemde yer alma veya kampanyaya dahil olma gerekçesiyle satıcıdan ekstra bedel istenmesi kesin olarak yasaklandı. İşletmeler kendi istekleri dışında herhangi bir reklam, indirim ya da promokampanyaya katılmaya zorlanamayacak.
Kampanyalı Satışlarda Nihai Fiyat Esas Alınacak
Çevrim içi siparişlerde tüketicilere sunulan indirimli ve kampanyalı satışlara ilişkin komisyon hesaplama standartları da netleştirildi. Alınan yeni karara göre pazar yerlerinin alacağı komisyon tutarı, ürünün liste fiyatı üzerinden değil, tüketicinin ödediği nihai indirimli tutar üzerinden hesaplanacak. Bu sayede satıcıların uygulamadığı veya indirim olarak yansıttığı tutarlar üzerinden komisyon ödemesinin önüne geçildi.
Tüketicinin ve satıcının haklarını eş zamanlı korumayı hedefleyen bu sistem, dijital pazardaki dengesizlikleri gidermeyi amaçlıyor. Bakanlık, tüm bu kuralların sahada eksiksiz uygulanması için denetim ekiplerinin aralıksız çalışacağını ve mevzuata uymayan platformlar hakkında yasal süreçlerin vakit kaybetmeksizin başlatılacağını ifade etti.
