Ramazan ayında fahiş seviyelere ulaşan yumurta fiyatları, bayram sonrası dikkat çekici bir düşüş yaşadı. 30’lu yumurta kolisinin fiyatı bir ara 270-280 TL bandına kadar tırmanmışken, bugün itibarıyla 160-180 TL seviyelerine geriledi. Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, fiyatlardaki bu gerilemenin piyasada denge sağladığını belirtti.
Afyon, “Ramazan öncesi fiyat artışlarını engellemek için kampanya başlattık, ancak bazı marketlerde kontrolsüz yükselişler yaşandı. Şu an fiyatlar normale döndü” açıklamasında bulundu.
Gıda Denetim Uzmanı Nurten Sırma ise yumurta fiyatlarındaki bu dalgalanmayı mevsimsel bir olgu olan ‘mayıs çukuru’ ile ilişkilendiriyor. Sırma, yaz aylarına girerken havaların ısınmasıyla birlikte yumurtaya olan iç talebin her yıl doğal olarak azaldığını, bu dönemde fiyatların düşmesinin olağan olduğunu belirtti.
Türkiye’de yıllık 22 milyar adet yumurta üretildiğine dikkat çeken Sırma, “Soğuk havalarda talep artar, fiyatlar yükselir. Baharla birlikte ise tüketim düşer. Buna ‘mayıs çukuru’ denir” dedi.
Son dönemde özellikle Avrupa ve Amerika’dan gelen yumurta talebinin arttığına işaret eden uzmanlar, Türkiye'nin bu pazarlara açılmasıyla ihracatta yeni bir döneme girdiğini vurguluyor. Ancak ihracatın iç piyasada arzı azaltmaması adına hükümet, Şubat ayında yürürlüğe giren kararla yumurta ihracatına yönelik Destekleme Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kesintisini önce 50 cent, ardından 1,5 dolara çıkardı.
Bu düzenlemenin temel amacı; ihracatın cazibesini düşürerek iç piyasadaki yumurta arzını korumak. Sırma’ya göre ihracat talebiyle iç talep arasında hassas bir denge kurulmalı, aksi takdirde yerli tüketici yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalabilir.
2024 yılı Aralık ayından Ramazan sonuna kadar geçen yaklaşık beş aylık dönemde, yumurta fiyatlarında yüzde 70’i aşan artışlar yaşandı. Kuş gribi gibi etkenler üretimi kısıtlarken, iç ve dış piyasa talepleri de fiyatları yukarı yönlü baskıladı. Ramazan ayında zirveye çıkan fiyatlar, havaların ısınmasıyla birlikte düşüşe geçti.
Uzmanlara göre düşüş eğilimi uzun soluklu olmayabilir. Tüketici talebinin yeniden yükselmesi ya da ihracattaki bir hareketlilik fiyatları yeniden yukarı çekebilir. Yani, mevcut düşük fiyatlar geçici bir rahatlama olarak değerlendiriliyor.
Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu ise fiyatlardaki düşüşün aldatıcı olabileceğini savunuyor. “Ramazan’da 270 TL’den yumurta satamadılar, sonra fiyatları 220 TL’ye indirdiler. Bugün gezen tavuk yumurtasının tanesini 9-10 TL’ye almanız mümkün değil. Organik 10’lu yumurta 130 TL’ye satılıyor, o da son tüketim tarihi yaklaşan ürünlerde kampanyalı fiyatlar” diyerek durumu özetliyor.
