Antalya turizminde 2026'nın ilk 8 ayında Avrupa pazarlarından gelen veriler dikkat çekti. Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz, Almanya ve İngiltere'nin yanı sıra son yıllarda yükseliş gösteren Polonya ile ilk 5 kaynak pazar arasında yer alan Hollanda'da gerileme yaşandığını açıkladı. Yavuz, tabloyu “Avrupa pazarlarımız S.O.S veriyor” sözleriyle değerlendirdi. Zengin büfeli her şey dahil sisteminin artık tek başına yeterli olmadığını aktaran Yavuz, Avrupalı turistin farklı deneyimler sunan, en önemlisi ödediği paranın karşılığını alabildiği destinasyonları tercih edeceğini aktardı.
"Avrupa pazarlarımız S.O.S veriyor"
Almanya ve İngiltere gibi iki ana pazardaki ivmenin aşağı yönlü olduğuna dikkat çeken Başkan yavuz, bu ülkelere Polonya ve Hollanda'nın eklenmesiyle tablonun daha belirgin hale geldiğini belirterek, şöyle konuştu:
“Avrupa pazarlarımız S.O.S veriyor. En önemli 5 pazarımızın 4'ünde kayıp var. 'Sayı önemli değil, saymayı bırakalım, gelire bakalım' söylemleriyle girdiğimiz sezonda sayısal düşüş yaşamak, doğal olarak olası turizm gelirini de aşağıya çekti."
Tahmini gelir kaybı yarım milyar avro
Geçen yıla göre 672 bin ziyaretçinin kaybedildiğini belirten Yavuz, kişi başı ortalama 750-800 avro harcama varsayımı üzerinden potansiyel gelir kaybının yaklaşık yarım milyar avro olduğunu ifade etti.
Yavuz, bu hesabın kesinleşmiş bir gelir hesabı olmadığının altını çizerek,
"Elbette bu kesinleşmiş bir gelir hesabı değil, kaybın ekonomik büyüklüğünü göstermek amacıyla yapılmış tahmini bir projeksiyon. Hem ziyaretçi sayısı hem de olası turizm geliri açısından kayıpla kapattığımız 8 ayın ardından çıkarmamız gereken önemli dersler bulunuyor"
diye konuştu.
30 pazardan 26'sında düşüş yaşandı
Antalya'nın ilk 30 kaynak pazarının 26'sında düşüş görüldüğünü aktaran Yavuz, yalnızca Rusya, Ukrayna, Macaristan ve Özbekistan'dan gelen ziyaretçi sayısında artış yaşandığını söyledi.
Yavuz,
“Artış gösteren ülkeler Rusya, Ukrayna, Macaristan ve Özbekistan. Bu 4 pazardan gelen toplam artış 48 bin kişiyle sınırlı kalırken, gerileyen 26 pazardaki toplam kayıp 640 bin kişiye ulaştı. Böylece ilk 30 kaynak pazardaki net kayıp 592 bin kişi oldu. Antalya'nın toplam yabancı ziyaretçi kaybının yüzde 88'i ilk 30 pazarda gerçekleşti"
dedi.
Son 5 yılda tablo değişti
Son 5 yıldaki turizm performansını 2022-2024 dönemini güçlü büyüme, 2025'i duraklama, 2026'yı ise gerileme dönemi olarak değerlendiren Yavuz,
“Verilerin verdiği en kritik mesaj ise Avrupa pazarındaki düşüş eğilimi, ilk 5 pazarımızın 4'ü geriledi. Bu noktada sorulması gereken asıl soru, düşüşün arkasındaki temel nedenler. Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, kaynak ülkelerdeki ekonomik baskılar ve hayat pahalılığı, güvenlik algısı, rakip destinasyonların performansı ve Antalya'daki ürün-fiyat dengesi ilk aklımıza gelenler"
ifadesini kullandı.
"Rakip destinasyonların performansına da bakmak gerekiyor"
Araştırmalara göre Avrupa'daki uluslararası ziyaretçi sayısının 2026'nın ilk yarısında yüzde 5, geceleme sayısının ise yüzde 4,8 arttığını dile getiren Yavuz,
“Bu tablo ekonomik belirsizliklerin, yüksek fiyatların ve jeopolitik risklerin seyahat talebini ortadan kaldırmadığını, buna karşılık turistleri daha seçici ve sorgulayıcı hale getirdiğini gösteriyor. Antalya'daki gerilemeyi doğru değerlendirebilmek için rakip destinasyonların performansına da bakmak gerekiyor. Akdeniz çanağındaki rakiplerimiz İspanya, Yunanistan, İtalya, Malta ve Portekiz, 2026 yılında büyümesini sürdürdü"
dedi.
“Değer algısındaki bozulma belirleyici”
Sorunun Avrupa'nın seyahat etmekten vazgeçmesi değil, Antalya'nın Avrupalı turistin öncelikli destinasyon tercihleri içindeki ağırlığını kaybetmeye başlaması olduğunu kaydeden Yavuz,
"Bölgemizdeki savaş ortamının, hava sahası kısıtlamalarının ve uçuş iptallerinin rezervasyonları olumsuz etkilediği yadsınamaz. Fakat Antalya'daki ivme kaybı aslında 2025 yılında başlamıştı. Dolayısıyla jeopolitik gelişmeler gerilemeyi hızlandırmış olabilir ancak mevcut kaybı tek başına açıklamaya yetmez. Bu kaybın en belirleyici nedenlerinden birinin fiyat-fayda, daha doğru bir ifadeyle değer algısındaki bozulma olduğunu düşünüyorum"
şeklinde konuştu.
“Türkiye pahalılaştı” algısı
Fiyat kavramının sadece otel, uçak bileti veya paket tur bedeli olmadığını dile getiren Yavuz,
“Havalimanındaki 1 şişe sudan taksi tarifesine, restoran ve kafe harcamalarından ören yeri giriş ücretlerine kadar turistin karşılaştığı bütün harcama kalemleri bu algıyı doğrudan şekillendiriyor. 'Türkiye pahalılaştı' söylemleri de bu algıyı besliyor. Günümüzde tek bir olumsuz deneyim bile dijital mecralar üzerinden adeta ışık hızıyla milyonlarca potansiyel turiste ulaşabiliyor. Yüksek hizmet kalitesiyle uygun fiyatın birleşmesi, Antalya'yı rakiplerinin önüne geçiriyordu. Bugün ise Avrupalı turist yalnızca oda fiyatına bakmıyor. Toplam tatil bütçesini hesaplıyor, ödediği bedelle yaşadığı deneyim arasındaki denge bozulduğunda da alternatif destinasyonlara yöneliyor"
dedi.
Turist alternatif destinasyonlara yöneliyor
Avrupalı turistin bugünkü Antalya fiyatını kentin 5 yıl önceki fiyatlarıyla karşılaştırmadığına da dikkat çeken Yavuz,
“Mısır, Yunanistan, İspanya ve diğer Akdeniz destinasyonlarının fiyatlarıyla karşılaştırıyor. Daha ekonomik alternatif arayan turist Mısır'ı, farklı bir ürün ve deneyim arayan turist ise Yunanistan veya İspanya'yı değerlendirebiliyor. Elimizde 'Antalya'ya gelmeyen turist doğrudan şu ülkeye gitti' diyebileceğimiz veri bulunmuyor. Ancak göstergeler, Avrupalı turistlerin tatil planlarını tamamen iptal etmediğini, başka destinasyonları tercih ettiğini ortaya koyuyor"
diye konuştu.
“Her şey dahil sistem artık tek başına yeterli değil”
Eylül ayı itibarıyla Avrupa'dan gelen uyarının doğru okunması gerektiğini belirten Yavuz, Antalya'nın rakip destinasyonlarla fiyat rekabetinin gerçek paketler üzerinden karşılaştırılması gerektiğini söyledi.
Yavuz konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
"Rotasını rakip destinasyonlara çeviren kitlenin daha da büyümesini beklemeden harekete geçmeliyiz. Öncelikle Antalya'nın fiyat rekabetini varsayımlarla değil, rakip destinasyonlardaki gerçek paketlerle karşılaştırarak analiz etmeliyiz. Yani biz gerçekten daha mı pahalıyız, bunu defalarca ölçmeliyiz. Turistin yalnızca otelde değil, destinasyon genelinde yaptığı toplam harcamayı göz önünde bulundurmalıyız. Uçuş kapasitelerindeki ve tur operatörü kontenjanlarındaki değişimleri pazar bazında incelemeliyiz. Hizmet kalitesini, sürdürülebilir misafir memnuniyetini, güvenlik algısını ve Antalya'nın deniz-kum-güneş dışındaki deneyim çeşitliliğini yeniden değerlendirmeliyiz. Özellikle güçlü olduğumuz alanları öne çıkarmalıyız. Sahillerdeki sigara yasağı bile dile getirilmeli. Avrupa pazarının Antalya'ya verdiği mesaj son derece açıktır. Yalnızca yatak kapasitesi, güneş, deniz ve zengin büfeli her şey dahil sistemi artık tek başına yeterli değil. Avrupalı turist bundan sonra güven veren, farklı deneyimler sunan ve en önemlisi ödediği paranın karşılığını alabildiği destinasyonları tercih edecek."
