Antalya'da çocukluk çağı obezitesi hakkında bilinmesi gerekenleri anlatan Çocuk Endokrinolojisi Uzm. Dr. Jamala Mammadova, hem Türkiye’deki tabloya hem de erken dönemde alınması gereken önlemlere ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Mammadova, 'Çocukluk çağı obezitesi alarm veriyor: önlem hamilelikte başlıyor' dedi.
"Her dört çocuktan biri kilolu veya obez"
Çocukluk çağı obezitesinin küresel ölçekte hızla yayılan ve önlenebilir bir salgın haline geldiğini belirten Çocuk Endokrinolojisi Bölümü'nden Uzm. Dr. Jamala Mammadova, artan risklere ve alınması gereken önlemlere dikkat çekti.
Türkiye'de çocukluk çağı obezitesinin dünya ortalamasını aştığını söyleyen Dr. Mammadova,
"Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 verilerine göre obezite oranı yüzde 22,4'e ulaşmıştır. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 13, kızlarda yüzde 9 civarındadır. Her dört çocuktan biri kilolu veya obezdir. Büyük şehirlerde ve genç nüfusta sorun daha belirgindir. Sağlık Bakanlığı'nın 2025-2028 Obezite ile Mücadele Eylem Planı bu krize yönelik kapsamlı adımlar içermekte ancak acil ve toplum temelli müdahaleler şarttır"
dedi.
"Şekerli içecekler ve hareketsizlik riski artırıyor"
Obezitenin genetik ve çevresel birçok faktörün etkileşimiyle ortaya çıktığını belirten Dr. Mammadova, özellikle gebelik döneminin kritik olduğuna işaret etti.
Dr. Mammadova,
"Özellikle anne karnındaki dönemde annenin obezitesi veya şekerli içecek tüketimi, çocuğun ileride obezite riskini artıran epigenetik değişikliklere yol açabilmektedir. 2025 araştırmaları şekerli içeceklerin doğrudan kilo alımına, insülin direncine ve metabolik sendroma neden olduğunu göstermektedir. Pandemi sonrası artan ekran süresi, hareketsizlik ve ucuz ultra-işlenmiş gıdalara erişimin kolaylaşması da önemli tetikleyiciler arasındadır"
diye konuştu.
"Erken ölüm riskini artırmaktadır"
Dr. Mammadova, çocukluk çağı obezitesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını söyleyerek,
"Obez çocuklarda astım, uyku apnesi, eklem problemleri, tip 2 diyabet ve depresyon, düşük öz saygı gibi psikolojik sorunların riski yüksektir. Çocukluk obezitesi yetişkinlikte kalp hastalıkları, kanser ve erken ölüm riskini artırmaktadır. Önleme hamilelik döneminden başlamalıdır. Anne adaylarının uygun kilo alımı, ilk 6 ay sadece anne sütü ve 2 yaşa kadar emzirmenin devamı kritik önem taşır"
ifadesini kullandı.
Ailelere sağlıklı yaşam önerileri
Ailelerin rolüne dikkat çeken Mammadova, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılması gerektiğini belirtti. Günlük beslenmede meyve ve sebze çeşitliliğinin artırılmasını öneren Mammadova, her öğünde en az bir porsiyon sebze veya meyve bulunması gerektiğini ifade etti.
Şekerli içeceklerin azaltılması ya da tamamen bırakılması, evde sağlıklı yemek alışkanlığının geliştirilmesi ve çocuklara porsiyon kontrolünün öğretilmesi gerektiğini dile getiren Mammadova,
"Ekran süresini günlük 2 saatin altına indirin. Her gün en az 60 dakika fiziksel aktivite sağlayın. Düzenli uyku düzeni oluşturun ve ebeveyn olarak rol model olun"
dedi.
"Erken müdahale kritik önem taşıyor"
Erken müdahalenin ve yaşam tarzı değişikliklerinin obeziteyle mücadelede belirleyici olduğuna dikkat çeken Dr. Mammadova,
"Çocukluk çağı obezitesi geleceğimizi tehdit eden önlenebilir bir krizdir. Aileler, okullar ve karar vericiler acil ve koordineli harekete davet edilmektedir. Erken adımlar atılırsa sağlıklı nesiller yetiştirmek hala mümkündür"
diye konuştu.
