Günlük yaşamda ve spor aktivitelerinde sıkça karşılaşılan ayak bileği burkulmalarının, bağ dokuları, kaslar ve tendonlar üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği vurgulandı. Ayak bileği burkulması, eklem bağlarının gerilmesi, kısmi yırtılması ya da tamamen kopmasıyla meydana gelir. Bileğin normal pozisyonundan çıkması sonucu oluşan bu durum, önemli sağlık sorunlarına yol açabilir.
Ayak bileği burkulmasının yaygın nedenleri
Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Serdar Alfidan, ayak bileği burkulmalarına yol açan en yaygın faktörleri şu şekilde sıraladı:
“Spor aktiviteleri, özellikle basketbol, tenis, futbol ve patika koşusu gibi sporlarda ani yön değişiklikleri ve zıplamalar burkulma riskini artırmaktadır. Engebeli yüzeylerde yürümek veya koşmak da burkulmaya neden olabilir. Ayrıca, daha önce burkulma geçiren bireylerde yeniden burkulma riski daha yüksektir. Zayıf kas yapısı ve düşük esneklik, burkulma riskini artıran diğer etkenlerdir. Uygun olmayan ayakkabı seçimleri, özellikle yüksek topuklu ayakkabılar, bilek yaralanmalarına zemin hazırlayabilir.”
Risk altındaki kişiler kimler?
Op. Dr. Serdar Alfidan, ayak bileği burkulmalarının en sık sporcular arasında görüldüğünü ancak bazı grupların daha fazla risk altında olduğunu belirtti:
“Sporcular, ayak bileği burkulmalarının yüzde 15’ini oluşturan risk grubundadır. Ayrıca, regl dönemindeki kadınlar, kasların gevşemesi nedeniyle daha savunmasızdır. Fazla kilolu bireyler, eklemlerine binen yük nedeniyle burkulmalara daha yatkındır.”
Ayak bileği burkulmalarının tedavi yöntemleri
Burkulmalarda ilk müdahalenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Op. Dr. Serdar Alfidan, tedavi sürecine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“Burkulan bölge, dolaşımı engellemeyecek şekilde bandajlanmalı, şişliği azaltmak için ayak yukarı kaldırılmalı ve buz ile soğuk uygulama yapılmalıdır. Eklem hareket ettirilmemeli ve burkulan bölgenin üzerine basılmamalıdır.”
Burkulmaların iyileşme süresi, yaralanmanın derecesine göre değişir. “Hafif burkulmalar 1 ila 3 hafta içinde iyileşirken, orta dereceli burkulmaların iyileşmesi 3 ila 6 hafta sürebilmektedir. Daha ciddi burkulmalar ise birkaç ay sürebilir ve ameliyat gerektirebilir” diyen Alfidan, doğru tedavi sürecinin önemli olduğunu belirtti.
Ayak bileği burkulmalarını önlemek için öneriler
Op. Dr. Alfidan, ayak bileği burkulmalarını önlemek için bazı önerilerde bulundu:
“Spora başlamadan önce ısınma egzersizleri yapılmalı ve uygun ayakkabı seçilmelidir. Engebeli yüzeylerde yürürken dikkat edilmeli, daha önce yaralanmış bilekler için destekleyici bandaj veya bileklik kullanılmalıdır. Kas gücünü ve esnekliği artıran egzersizler düzenli olarak yapılmalı ve yüksek topuklu ayakkabı kullanımı en aza indirilmelidir.”
Son olarak, ayak bileği burkulmalarının doğru tedavi uygulandığında hızla iyileşen rahatsızlıklar olduğuna dikkat çeken Alfidan,
“Ancak ihmal edilen vakalar, eklem kıkırdağında hasara neden olabilir. Bu; ayağın tekrar burkulmasına yol açar. Tekrarlayan burkulmalar zaman içinde eklem kıkırdağının hasar görmesine ve eklemin erken yaşlanmasına neden olmaktadır. Burkulmada ilk müdahale çok önemlidir ve doğru tedavi için tanının iyi konulması gerekir."
