Tunceli bölgesindeki besiciler küçükbaş hayvancılık sektörünü kökten sarsan nitelikli iş gücü krizini çözmek için çabalıyor. Bölgede devam eden hayvancılık faaliyetlerinin geleceğini ciddi şekilde tehdit eden personel yetersizliği bu dönem çok daha kritik bir noktaya ulaştı. Hayvan sahipleri konaklama, beslenme ve kişisel ihtiyaç masraflarının tamamını üstlenmelerine rağmen sürüleri teslim edecek eleman temin etmekte bocalıyor.
Geçtiğimiz dönemlerde 130000 liraya dayanan aylık ödeme miktarlarına karşın personel bulamayan işletmeler bu sezon bütçelerini daha da zorluyor. Aylık 100000 lira ile 150000 lira seviyelerine fırlayan ödeme paketleri dahi sektördeki derin boşluğu doldurmaya yetmiyor. Bölgedeki üretim maliyetlerinin ve personel masraflarının rekor seviyelere çıkması doğrudan et ve süt arzında beklenmedik aksamalara yol açıyor.
Yaylalardaki Zorlu Koşullar İş Gücü Açığını Derinleştiriyor
Yüksek rakımlı merada sürülerin günlük bakımını, beslenmesini ve sağım süreçlerini üstlenecek deneyimli personel bulmak her geçen gün imkansızlaşıyor. Özellikle bahar ve yaz aylarında yayla şartlarının zorlaşması mevcut iş gücü krizinin katlanarak büyümesine zemin hazırlıyor. Bölgedeki yetiştiriciler yerli kaynaklardan aradıkları verimi alamayınca mecburen yurt dışı menşeili çalışan alternatiflerine yönelmek zorunda kalıyor.
Sektörde yaşanan bu devasa açığı kapatabilmek adına işletmeler çoğunlukla yabancı uyruklu çalışanlara kapılarını açıyor. Yabancı personelin dönemsel olarak sektöre dahil olması kısa vadeli rahatlamalar sağlasa da sorunun kalıcı olarak çözülmesini sağlayamıyor. Coğrafi koşulların getirdiği fiziksel zorluklar ile çalışma sürelerinin uzunluğu çalışan sirkülasyonunun sürekli yüksek kalmasına sebep oluyor.
Yabancı Çalışan Girişimleri Sektördeki Krizi Çözmeye Yetmiyor
İşletmeler yüksek ödeme tutarlarının yanında barınma imkanları, günlük gıda tüketimi ve kişisel ihtiyaç malzemelerini eksiksiz şekilde üstleniyor. Buna rağmen işletmelerde göreve başlayan çalışanların kısa süre içerisinde sözleşmelerini tek taraflı feshedip bölgeden ayrılması düzeni bozuyor. Sürülerin bakımsız kalması endişesi taşıyan üreticiler aniden işi bırakan personel yüzünden sürekli yeni arayışlara girmek mecburiyetinde kalıyor.
Afganistan kökenli personelin sıklıkla tercih edildiği bölgede çalışma şartlarının getirdiği yükler nedeniyle aniden yaşanan istifalar üreticileri çaresiz bırakıyor. Verilen taahhütlerin yerine getirilmemesi ve aniden terk edilen sürüler yetiştiricilerin hem finansal hem de operasyonel anlamda ağır darbeler almasına sebep oluyor. Her geçen gün büyüyen bu güvensizlik ortamı bölgedeki küçükbaş hayvan varlığının gerilemesine yol açıyor.
Pülümür Yaylalarında Yetiştiriciler Devlet Desteği Bekliyor
Pertek ilçesinden gelerek Pülümür sınırlarındaki Ferhat Çayırı Yaylası konumunda üretim yapan besici Mehmet Demir uzun süredir bu sektörün içinde yer aldığını aktarıyor. Sene boyunca iki farklı çalışana ihtiyaç duyduklarını belirten tecrübeli besici, yerli imkanlarla personel temin etmenin imkansız hale geldiğini ifade ediyor. Mevcut durumda yabancı çalışanlarla yola devam etmek mecburiyetinde kaldıklarını dile getiren üretici, bu yöntemin de sürdürülebilir olmadığını savunuyor.
Göreve başlayan kişilerin sözlerinde durmayarak aniden ortamı terk etmesinden yakınan Demir, sağlanan yüksek standartlara rağmen memnuniyetsizlik yaşandığını vurguluyor. Yeme, içme, barınma ve hatta sigara masraflarının tamamı işletme sahibi tarafından üstlenilmesine rağmen aylık 150000 liranın yetersiz görüldüğünü belirtiyor. Bölgedeki hayvan sahipleri yetkililerin bu kronikleşmiş iş gücü problemine kalıcı ve kamusal bir çözüm getirmesini talep ediyor.
