Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) kapanış oturumunda Paris Anlaşması çerçevesindeki muhtelif karar taslakları onaylandı; ancak iklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve uyum alanlarındaki görüşmeler henüz neticelenmedi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, başkanlık kararının üçüncü taslağının yarın yayımlanacağını duyurarak, "Bitiş çizgisine yakınız. Ancak henüz oraya varmış değiliz" ifadelerini kullandı.

Antalya'daki konferansın kapanış oturumu, Bakan Murat Kurum'un yönetiminde Anadolu Salonu'nda toplandı. İki haftadır devam eden görüşmelerin ardından heyetler, gündemdeki karar taslaklarını ele almak üzere bir araya geldi. Paris Anlaşması kapsamında çeşitli metinlerin kabul gördüğü oturumda, uzlaşma sağlanamayan bazı başlıkların sonraki oturumlarda görüşülmeye devam edilmesine karar verildi. Genel kurulun açılış konuşmasını yapan Bakan Kurum, Antalya Mutabakatı aracılığıyla tüm dünyaya ortak bir mesaj vermeyi amaçladıklarını dile getirdi.

Paris Anlaşması kapsamında kararlar kabul edildi

Genel kurulda Paris Anlaşması'nın 6. maddesi uyarınca uluslararası iş birliğine dayalı yaklaşımlar, 6.4 maddesi temelinde kurulan karbon kredilendirme mekanizması ve piyasa dışı yaklaşımlar kapsamındaki çalışma programına dair üç ayrı karar taslağı onaylandı. Bunun yanı sıra Paris Anlaşması'nın 6.2 maddesi çerçevesindeki iş birliğine dayalı yaklaşımların hayata geçirilmesi için gereken altyapı, süreçler ve kapasite geliştirme çalışmalarının finansmanına yönelik karar taslağı da kabul edildi.

Paris Anlaşması'nın 13. maddesi doğrultusunda gelişmekte olan ülkelere raporlama ve kapasite geliştirme süreçlerinde mali ve teknik destek verilmesine ilişkin karar taslağı onaylanırken, anlaşmanın uygulanmasını kolaylaştırmak ve uyumu teşvik etmekle yükümlü komiteye dair karar taslağı da kabul gördü. En az gelişmiş ülkelere yönelik COP ve CMA karar taslaklarının onaylandığı oturumda, Küresel Durum Değerlendirmesi çerçevesinde sürdürülen yıllık diyaloğa ilişkin karar taslağı da kabul edildi.

Kyoto Protokolü kapsamında Temiz Kalkınma Mekanizması Yürütme Kurulunun yıllık raporunun not edilmesi karara bağlanırken, Uygunluk Komitesi raporuna dair karar taslağı da onaylandı.

Bazı konular COP32'ye bırakıldı

Genel kurulda usul kurallarının kabulüne ilişkin ortak bir zeminde buluşulamazken, oylamayla ilgili 42. kural dışında mevcut taslak usul kurallarının uygulanmasının sürdürülmesi ve meselenin COP32'de tekrar gündeme alınması kararlaştırıldı. Ulusal Uyum Planları hakkındaki müzakerelerin Uygulama Yardımcı Organının (SBI) 66. oturumunda devam etmesi ve COP32'de ele alınmak üzere karar taslağı oluşturulmasının tavsiye edilmesi benimsendi.

İklim Teknolojisi Merkezi ve Ağı'nın etkinliğine dair üçüncü gözden geçirme başlığında ise mevcut taslak üzerinde mutabakat sağlanamadığı kaydedilerek çalışmaların SBI'nin 66. oturumunda sürdürülmesi ve COP32'de değerlendirilmek üzere karar taslağı hazırlanması karara bağlandı. Ulusal katkı beyanlarının (NDC) niteliklerine ilişkin ilave rehberlik konusundaki görüşmeler de sonuçlandırılamadı ve başlığın Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'nın dokuzuncu oturumunun (CMA9) geçici gündemine taşınacağı bildirildi.

1,5 derece hedefi tartışmalara neden oldu

Uzun vadeli küresel iklim hedefinin dönemsel gözden geçirilmesine dair karar taslağının onaylanmasının ardından söz alan bazı ülke ve ülke grupları, mekanizmanın geleceğine yönelik görüş ayrılıklarını dile getirdi. Çin temsilcisi, dönemsel gözden geçirme sürecinde somut bir yol alınamamasından derin endişe duyduklarını belirterek kimi gelişmiş ülkelerin süreci ötelemesini eleştirdi. Çin, mekanizmanın sürdürülmesi ve üçüncü dönemsel gözden geçirmeye yönelik çalışmaların hızlandırılması çağrısında bulundu.

Şili temsilcisi de geride kalan altı yılda yeterli aşama kaydedilemediğini öne sürerek gözden geçirme sürecinin devam etmesi gerektiğini kaydetti. Arap Grubu adına söz alan Suudi Arabistan temsilcisi ile Benzer Görüşteki Gelişmekte Olan Ülkeler (LMDC) adına konuşan Hindistan temsilcisi de dönemsel gözden geçirme mekanizmasının devam ettirilmesine destek verdiklerini açıkladı.

AK Partili Büşra Özdemir ilk paylaşımını yaptı!
AK Partili Büşra Özdemir ilk paylaşımını yaptı!
İçeriği Görüntüle

Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS) adına görüş bildiren Palau temsilcisi ise dönemsel gözden geçirmenin 1,5 derece sınırının bilimsel veriler ışığında analiz edilmesi bakımından kritik olduğunu vurguladı.

A W836795 03

Panama'dan eleştiri

Latin Amerika ve Karayipler Bağımsız İttifakı (AILAC) adına konuşan Panama temsilcisi, Küresel Durum Değerlendirmesi yıllık diyaloğuna dair onaylanan kararın, yürütülen müzakerelerdeki değerlendirmeleri tam olarak yansıtmadığını ileri sürdü. Bazı tarafların 1,5 derece sınırı ve bu sınırın aşılmasına yönelik daha önce mutabık kalınan ifadeleri kabul etmediğini kaydeden temsilci, ulusal katkı beyanlarının Paris Anlaşması'nın odağında bulunduğunu ve bu beyanların hayata geçirilmesi için gereken desteğin sunulması gerektiğini belirtti.

COP32'ye Etiyopya ev sahipliği yapacak

Genel kurulda gelecek oturumların tarihleri ve ev sahibi yerlerine dair karar taslağı da kabul edildi. Kararın onaylanmasının ardından söz alan Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timotheos, COP32'ye başkent Addis Ababa'da ev sahipliği yapacaklarını duyurdu.

Türkiye'ye COP31'e ev sahipliği yapması dolayısıyla teşekkür eden Timotheos, "COP31'den bayrağı devralırken sizleri Antalya'dan Addis Ababa'ya uzanan bu yolculuğun bir sonraki etabını birlikte koşmaya davet ediyoruz. Ortak taahhütlerimizi birlikte somut iklim eylemine dönüştürebiliriz" dedi. Etiyopya'nın COP32 başkanlığı döneminde ekonomik kalkınma ile iklim eylemini eş zamanlı ilerletmeyi amaçladığını ifade eden Timotheos, emisyon azaltımı,uyum, kayıp ve zarar, adil geçiş ve iklim finansmanına erişim başlıklarına yoğunlaşacaklarını aktardı.

A W836795 04

"Bitiş çizgisine yakınız ancak henüz oraya varmış değiliz"

Gündemdeki kararların görüşülmesinin ardından müzakerelerin ulaştığı noktaya dair değerlendirmede bulunan Bakan Kurum, adil geçiş, finansman, emisyon azaltımı ve uyum alanlarında neticelendirilmesi gereken mühim başlıklar olduğunu kaydetti. İki haftalık görüşmeler süresince heyetlerin yoğun mesai harcadığını dile getiren Kurum, "Bitiş çizgisine yakınız. Ancak henüz oraya varmış değiliz. Görüşlerinizi dinledik ve konsensüs sağlamak için yoğun biçimde çalışıyoruz" diye konuştu.

Tarafların uzlaşma yakalamak amacıyla muhtelif öneriler üzerinde çalıştığını aktaran Kurum, metinlerin tamamlanması yolunda kayda değer mesafe alındığını dile getirdi. Gece yarısından itibaren ekiplerin gündem başlıklarına ilişkin çıktıları toplayarak metinleri oluşturacağını belirten Kurum, başkanlık öncülüğündeki kararın üçüncü taslağının diğer metinlerle beraber 21 Kasım Cumartesi günü yayımlanacağını açıkladı.

Kaynak: İHA