Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da kapılarını açan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, küresel iklim politikalarının masaya yatırıldığı çok önemli bir oturum gerçekleştirildi. Konferans alanındaki Mavi Bölge'de düzenlenen "Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde Özel Sektörün ve Politikanın Rolü" başlıklı panel, dünyanın önde gelen isimlerini bir araya getirdi.
Gerçekleştirilen programa; COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol ile çok sayıda özel sektör temsilcisi katılım sağladı. Oturum boyunca yenilenebilir enerji yatırımları, elektrifikasyon süreçleri, fosil yakıtlardan uzaklaşma stratejileri, iklim finansmanı ve iş dünyasının üstlenmesi gereken roller detaylı şekilde ele alındı.
John Kerry'den elektrifikasyon ve okyanus vurgusu
Panelde söz alan ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, elektrikli araçların aynı enerjiyle dört kata kadar daha fazla yol alabildiğini, ısı pompalarının ise doğal gaz kazanlarına kıyasla çok daha verimli olduğunu belirtti. Elektrifikasyonun mutlaka temiz enerji kaynaklarıyla desteklenmesi gerektiğinin altını çizen Kerry, şu ifadeleri kullandı:
"Elektrifikasyon yalnızca arkasındaki elektrik üretimi kadar temiz olabilir. Uluslararası Enerji Ajansı hesaplamalarını yaptı ve bu hesaplamalar bize çok açık bir sonuç gösteriyor. Yenilenebilir enerjiyle elektrifikasyonu gerçekleştirin, elektrik sektöründeki emisyonlar yüzde 75 azalmalı."
Dönüşümün sadece elektrik sektörüyle sınırlı kalmaması, ulaşım ve binalarda da hızlandırılması gerektiğini bildiren Kerry, Dubai'deki COP28'de verilen yenilenebilir enerjiyi üç katına çıkarma, verimliliği iki katına çıkarma ve fosil yakıtlardan vazgeçme taahhütlerini hatırlattı. Okyanusların iklim krizine karşı son derece savunmasız olduğuna dikkat çeken Kerry, denizlerdeki fosil yakıt arama çalışmalarına ilişkin ise şunları söyledi:
"Elektrik üretimimizi sağlamak için fosil yakıtlara yönelirsek okyanuslar bunun bedelini iki kez ödeyecek. İlk olarak küresel ısınmanın etkileriyle, ikinci olarak sondaj faaliyetleri nedeniyle. Bu projeler aynı anda hem gezegeni ısıtıyor hem de okyanusları kirletiyor. Buna son verilmesi gerekiyor."
ABD'nin genel iklim politikalarındaki yaklaşımlara rağmen temiz enerji yatırımlarının sürdüğünü anlatan Kerry, eyaletler ve belediyelerin bu dönüşümü desteklediğini belirterek,
"Gerçek şu ki temiz enerji, ABD'de hem Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde hem de Demokratların güçlü olduğu eyaletlerde kazanıyor. Temiz enerji kazanıyor çünkü daha ucuz yerli kaynaklara dayanıyor. Başka ülkelere taşınamayacak istihdam imkanları sağlıyor"
dedi.
Dr. Fatih Birol: "2035'e kadar yüzde 35 hedefi koyduk"
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, COP31'in başarıya ulaşması için ülkelerin üst düzey katılımının yanı sıra piyasalara somut mesajlar verilmesinin elzem olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile COP31 hazırlıkları kapsamında görüştüğünü anlatan Birol, elektrifikasyon hedefinin ülkelerden destek gördüğünü kaydetti. Küresel enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 23 olduğunu aktaran Birol, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Biz ülkelere, 2035 yılına kadar bu oranın yüzde 35'e çıkarılması yönünde bir hedef üzerinde anlaşmalarını önerdik. 2035'e kadar yüzde 35. Birçok ülkeyle yaptığım görüşmelerde önümüzdeki yaklaşık iki hafta içerisinde çok önemli bir mesaj elde edebileceğimizi görüyorum. Gelecek elektrikte."
Enerji krizlerinin yenilenebilir yatırımları hızlandırdığını belirten Birol, son dokuz ayda Çin hariç elektrikli otomobil satışlarının yüzde 60 arttığını ve bu ivmenin Avustralya'dan Brezilya'ya kadar küresel bir boyuta ulaştığını bildirdi.Dünyada kurulan yeni santrallerin yüzde 79'unun yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu, bunların başında güneşin geldiğini vurgulayan Birol,
"Uzun yıllardır bu konularla ilgileniyorum. Bir tarafta enerji güvenliği hedefleri var,diğer tarafta iklim hedefleri bulunuyor. Ancak bugün enerji politikalarının hedefleriyle iklim politikalarının hedeflerinin bu kadar yakın biçimde örtüştüğünü daha önce hiç görmedim. İklim değişikliğiyle mücadele için iyi olan bir şey, çoğu durumda enerji güvenliği için de iyidir"
diye konuştu.
Al Gore: "Kelimenin tam anlamıyla delilik"
İklim krizinin ulaştığı boyutlara dikkat çeken ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, fosil yakıtlardan acilen uzaklaşılması gerektiğini savundu. Küresel ısınmanın açığa çıkardığı ısı enerjisini çarpıcı bir benzetmeyle anlatan Gore, şunları kaydetti:
"Her gün yeryüzünde Hiroşima'ya atılan atom bombası büyüklüğünde 800 bin bombanın patlamasıyla açığa çıkacak enerji kadar ilave ısı enerjisinden söz ediyoruz. İnsanlık olarak hep birlikte yaptığımız şey, kelimenin tam anlamıyla delilik."
Fosil yakıtların kademeli olarak terk edilmesi hususunda ülkeler arasında ittifaklar kurulması gerektiğini belirten Gore,COP31 sonuç metninde bu konuya yer verilmesinin şart olduğunu ifade etti. Nepal'deki buzul çökmeleri, Grönland ile Antarktika'daki buz kayıpları ve aşırı kuraklıklara değinen Gore, geçen yıl dünya kara alanlarının yüzde 61'inde aşırı kuraklık yaşandığını hatırlatarak,
"Geçen yıl dünya üzerindeki kara alanlarının yüzde 61'inde en az bir ay boyunca aşırı kuraklık yaşandı. Bunun Türkiye'de ve benim ülkemdeki sonuçları oldukça ağır oldu"
dedi. 2026 yılının tarihin en sıcak yılı olmasının beklendiğini vurgulayan Gore, fosil yakıt desteklerinin kaldırılması halinde Uluslararası Para Fonu verilerine göre dönüşüm için her yıl 4,5 trilyon dolarlık kaynak yaratılabileceğini sözlerine ekledi.
Bakan Murat Kurum: "Artık söz bitti, uygulama zamanı"
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bugüne kadar verilen taahhütlerin artık uygulamaya dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizdi. Dünyanın pek çok yerinde felaketlerin insan yaşamını tehdit ettiğini belirten Kurum, sonuç odaklı bir süreç yürüttüklerini vurgulayarak şu çağrıyı yaptı:
"Bugüne kadar yapılan bütün COP'lar çok kıymetli, çok değerli. Ben bütün COP başkanlarına, orada emek vermiş tüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Ama biz COP31 Başkanlığı olarak açıkçası şunu istiyoruz. Gelinen noktada artık yeteri kadar taahhüt verdik. O taahhütleri ülkeler ne kadar yerine getiriyor, o da tartışılır. Bugün geldiğimiz noktada artık taahhütten uygulamaya geçmemiz gerekiyor. Bu bizim bir tercihimiz değil, yapmamız gereken zorunluluk. Artık söz bitti. Artık uygulama zamanı."
Sıfır atık, metan emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği ve yeşil sanayileşme dahil 10 başlıkta eylem gündemi oluşturduklarını bildiren Kurum, 2035'e kadar binalarda enerji yoğunluğunu yüzde 25, atık miktarını ise yüzde 50 azaltmayı hedeflediklerini açıkladı. İklim krizinin bir milli güvenlik meselesi olarak ele alınması gerektiğini belirten Kurum, NATO'nun savunma harcamaları kararına atıfta bulunarak sözlerini şöyle tamamladı:
"Savunacak bir ülkeniz kalmazsa savunma harcamalarınızı çıkarmanın ne anlamı var? Eğer bu konuyu bir milli güvenlik meselesi olarak görüyorsak asıl fotoğrafın büyüğü, bütünü iklim değişikliğiyle mücadele. Eğer bugün bir lira harcamazsanız sonrasında aynı işi yapmak için 10 ila 15 lira arasında para harcamak zorundasınız."
