Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde yürütülen kapsamlı çalışmalarla dar gelirli vatandaşlara yönelik yeni bir sosyal yardım modeli hayata geçiriliyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi adı verilen bu yeni mekanizma sayesinde belirli bir gelir sınırının altında kalan ailelerin bütçelerine doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor. Ülke genelinde hane bazlı bir gelir seviyesi haritası çıkarılarak yürütülen projede, dar gelirli kesimin yaşam standartlarının yükseltilmesi amaçlanıyor.
Sistemin temel felsefesi, ailelerin mevcut gelirini önceden belirlenmiş belirli bir eşik seviyeye ulaştırmak üzerine kurgulanıyor. Hazırlanan taslak düzenlemeye göre yardım imkanlarından faydalanabilmek için hane içerisine giren toplam aylık gelirin 23.552 TL tutarının altında kalması şartı aranıyor. Bu rakamın üzerinde bir gelire sahip olan aileler ise söz konusu destek programının kapsamı dışında tutuluyor.
Destek Kalemleri Ve Bölgesel Öncelikler Belirleniyor
Planlanan yeni sosyal yardım modelinde ödemelerin tek bir alanda değil, oldukça geniş bir yelpazede yapılması öngörülüyor. Barınma, elektrik, doğal gaz, yakacak yardımı, çocuk desteği, kira ve temel abonelik faturaları ile gıda yardımı gibi birçok farklı başlık altında hak sahiplerine ödemeler aktarılacak. Her hanenin ihtiyacına göre kademeli bir destek haritası çıkarılarak, bir aileye birden fazla kalemden yardım imkanı sunulması fakat toplam yardım tutarının belirlenecek tavan sınırı aşmaması hedefleniyor.
Uygulamanın detaylarında Türkiye'nin coğrafi ve ekonomik şartlarına uygun bölgesel farklılıklar da dikkate alınıyor. Metropollerde yaşayan ve kısıtlı emekli aylığıyla geçinmeye çalışan kiracı hanelerde kira yardımına öncelik verileceği belirtiliyor. Soğuk iklim koşullarının hakim olduğu Erzurum, Sivas, Ardahan ve Kars gibi illerde doğal gaz ve ısınma desteği öne çıkarken, kırsal kesimlerde ve büyükşehir çevrelerindeki yerleşim yerlerinde ise gıda yardımları ağırlık kazanacak.
Hak Sahipliği Tespitinde Elektronik Takip Sağlanacak
Destekten yararlanacak kişilerin gelir durumlarının tespiti sürecinde klasik yöntemlerin dışına çıkılarak tamamen dijital verilerden faydalanılacak. Saha çalışanlarının kapı kapı gezmesi yerine Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları altyapısıyla entegre çalışan kapsamlı bir merkezi veri tabanı kullanılacak. Kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumu verileri, Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri elektronik ortamda incelenerek hanenin gerçek ekonomik durumu ortaya konulacak.
Sistem üzerinden yapılan değerlendirmelerde bireylerin maaş durumları, kira ödeyip ödemedikleri, bakmakla yükümlü oldukları çocuk sayıları ve yalnız yaşama durumları hassasiyetle incelenecek. Yaşlı vatandaşlar ile kronik rahatsızlığı bulunan ve bakıma muhtaç olan bireylerin yer aldığı haneler ise değerlendirme süreçlerinde öncelikli gruplar arasında konumlandırılacak. Bu sayede desteğin en çok ihtiyaç duyan kesimlere ulaşması güvence altına alınacak.
Sistem 2027 Yılında Tüm Ülkede Yürürlüğe Girecek
Yeni sosyal destek modeline başvuru süreci oldukça pratik bir yapıda kurgulanıyor. Vatandaşlar başvurularını e-Devlet kapısı üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirebilecekleri gibi bulundukları bölgelerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına şahsen de müracaat edebilecek. Yapılan başvurular elektronik sistem tarafından otomatik olarak analiz edilecek ve hak sahipliği durumları kısa sürede sonuçlandırılacak. Sisteme dahil edilen ailelerin gelir düzeyleri her ay düzenli olarak kontrol edilerek, ekonomik durumunda iyileşme tespit edilen haneler destek programından çıkarılacak.
Hazırlanan takvime göre uygulama ilk aşamada belirlenecek pilot illerde faaliyete geçecek. Pilot bölgelerin Aralık 2026 tarihine kadar netleştirilmesi, ilk ödemelerin ise 2027 yılının ilk çeyreğinde hesaplara yatırılması planlanıyor. Kademeli olarak yaygınlaştırılacak olan sistemin 2027 yılı içerisinde tüm Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor. Yapılan teknik analizler sonucunda programdan yaklaşık 2,5 milyon hanenin yararlanacağı ve toplam yardım bütçesinin 1,5 trilyon lira seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.
