Sosyal güvenlik piyasalarının bilinen isimlerinden Özgür Erdursun Merkez Bankası tarafından açıklanan yıl sonu tüketici fiyat endeksi beklentilerinin ardından çalışan ve emekli kesimi yakından ilgilendiren yeni dönem gelir düzenlemelerine dair çarpıcı verileri kamuoyuna duyurdu. Geçtiğimiz dönemde yapılan dönemsel artışların yüksek yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalması, gözlerin doğrudan yılın son çeyreğinde şekillenecek ekonomik göstergelere çevrilmesine yol açmıştı.
Gelişmeleri yakından izleyen ekonomi çevreleri, açıklanan resmi hedefler ile vatandaşın çarşı pazarda karşılaştığı fiili maliyetler arasındaki makasın giderek açıldığına dikkat çekiyor. Yılın ikinci yarısına ilişkin beklentiler şekillenirken, milyonlarca hak sahibinin gelir seviyesinde nasıl bir değişim yaşanacağı sorusu gündemin üst sıralarındaki yerini koruyor.
Merkez Bankası Enflasyon Hedefini Yüzde 28 Seviyesine Yükseltti
Finansal otoritelerin yıl sonuna ilişkin fiyat artış beklentilerini yüzde 16 seviyesinden yüzde 28 oranına revize etmesi, maaş hesaplamalarında temel alınacak parametrelerin sil baştan değişmesine neden oldu. Ekonomi yönetimi tarafından yapılan bu resmi güncelleme, temmuz ve aralık ayları arasında oluşacak altı aylık hayat pahalılığı farkının doğrudan bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Erdursun, kağıt üzerinde belirlenen hedefler ile mutfaktaki gerçek harcama kalemleri arasında ciddi bir uyuşmazlık yaşandığını vurgulayarak mevcut tablonun yetersizliğine işaret etti. Kamuoyuna sunulan beklenti rakamlarının güncellenmesi, önümüzdeki ocak ayında maaşlara yansıtılacak yasal artış oranlarının taban sınırını da netleştirmeye başladı.
Temmuz Ayındaki Gelir Artışı Mutfaktaki Yangını Söndürmeye Yetmedi
Yılın ilk altı aylık döneminde gerçekleşen yüzde 17,76 oranındaki resmi enflasyon farkı, yaz döneminde emekli aylıklarına doğrudan yansıtılmıştı. Yapılan bu düzenleme sonucunda en düşük emekli maaşı 23.532 TL seviyesine yükseltilmiş olsa da, temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat artışları bu iyileştirmenin etkisini kısa sürede ortadan kaldırdı.
Hanehalkı harcamalarının en önemli göstergelerinden biri sayılan açlık sınırının 35.000 TL barajını aşması, sabit gelirli vatandaşların alım gücünde ciddi bir gerilemeye yol açtı. Temmuz döneminde uygulanan artış oranının yaşam standartlarını korumada yetersiz kalması, yeni yıl öncesinde yapılacak düzenlemelerin önemini bir kat daha artırdı.
SSK Ve Bağ-Kur Emeklilerine Yüzde 9 Civarında Fark Doğabilir
Merkez Bankası tarafından ilan edilen yüzde 28 oranındaki yıl sonu tahmininin gerçekleşmesi durumunda, SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki emekliler için oluşacak altı aylık fark netleşmeye başladı. Yapılan teknik hesaplamalara göre, yılın ikinci yarısındaki fiyat artışlarının maaşlara yansıması yüzde 9,0 ile yüzde 9,5 aralığında bir orana karşılık gelecek.
Bu oran doğrudan mevzuat gereği son altı ayda oluşan tüketici fiyat endeksi kadar zam alma hakkı bulunan SSK ve Bağ-Kur mensuplarının taban artışını simgeliyor. Ancak piyasadaki fiili artışların resmi endekslerin üzerinde seyretmesi, uygulanacak bu oranların reel satın alma gücüne katkısının oldukça sınırlı kalacağını gösteriyor.
Memur Emeklilerinin Yeni Yıl Artış Oranı Yüzde 7 Seviyesinde Kalabilir
Toplu sözleşme hükümleri ve enflasyon farkı esas alınarak hesaplanan memur ile memur emeklilerinin maaş güncellemelerinde ise daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Yıl sonu beklentileri ışığında yapılan projeksiyonlar, kamu görevlileri ve emeklilerinin ocak ayında yüzde 7,0 ile yüzde 7,5 bandında bir artış farkı alabileceğini ortaya koyuyor.
Söz konusu tahminler, memur emeklilerinin toplu sözleşmeden doğan hakları ile enflasyon farkı arasındaki hassas dengeye dayanıyor. Yılın son aylarında açıklanacak aylık enflasyon verilerinin kesinleşmesiyle birlikte hem işçi hem de kamu emeklilerinin kesinleşen gelir tablosu tam olarak netlik kazanmış olacak.