Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan yepyeni kanun teklifi, yıllardır ev içi bakım ve temizlik işleriyle uğraşan yüz binlerce kadının kaderini baştan aşağı değiştirmeye hazırlanıyor. Ev işlerinin kadınların üzerine yüklediği ağır sorumlulukları ortadan kaldırmayı hedefleyen bu yasal adım, kadınların sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmasını doğrudan amaçlıyor. Aile içindeki karşılıksız emeğin ekonomik ve hukuki bir karşılığa kavuşması yönünde atılan bu tarihi adım, toplumsal hayatın her alanında çok büyük bir heyecan ve merak uyandırdı.
Sunulan 40 maddelik devasa paketin kabul edilmesi halinde, evde çocuk, yaşlı veya hasta bakan kadınların emeklilik süreçleri hızlanacak ve gelecek kaygıları büyük oranda sona erecektir. Çalışma hayatına katılma imkanı bulamayan kadınlar, bu düzenleme sayesinde ilk defa kendi ekonomik güvencelerine kavuşma fırsatını elde edecekler. Sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak hazırlanan bu düzenleme, parlamentoda şimdiden en çok tartışılan ve destek toplayan konuların başında yer almaya başladı.
Sosyal Güvenlik Sisteminde Tarihi Dönüşüm Başlıyor
Meclise sunulan yasal teklifin en dikkat çekici kısmını, ev kadınlarının Sosyal Güvenlik Kurumu ve İş Kanunu güvencesi altına alınması oluşturmaktadır. Yıllarca ev içinde aralıksız çalışan ancak hiçbir sosyal hakkı bulunmayan vatandaşlar, bu tasarı sayesinde hak ettikleri güvenceye adım adım yaklaşıyor. Geçmişte sigortasız olarak geçirilen sürelere yönelik borçlanma imkanının tanınması, emeklilik yaşını bekleyen pek çok kadın için müthiş bir fırsat kapısı aralayacaktır.
Devlet desteğinin üst seviyede tutulduğu bu modelde, kadınların ödemekle yükümlü olduğu sigorta primlerinin önemli bir kısmı Hazine tarafından karşılanacaktır. Böylece aile bütçesine ekstra bir yük getirilmeden ev kadınlarının sigortalı olmaları ve düzenli prim biriktirmeleri mümkün hale gelecektir. Prim yükünün devlet tarafından üstlenilmesi, uzun süredir emeklilik hayali kuran ama ekonomik yetersizlikler nedeniyle prim ödeyemeyen ev kadınları için adeta can suyu niteliği taşımaktadır.
Resmi Veriler Ev İçi Emek Dengesizliğini Ortaya Koyuyor
Hazırlanan kanun teklifinin gerekçe bölümünde, ev içi bakım sorumluluklarının kadınların omuzlarına ne kadar ağır bir yük bindirdiği somut verilerle gözler önüne serilmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından gerçekleştirilen zaman kullanımı araştırmaları, ev içindeki cinsiyet eşitsizliğini net bir şekilde kanıtlar niteliktedir. İstatistiklere göre kadınlar günlerinin ortalama 4 saat 3 dakikasını ev işleri ve bakım hizmetlerine ayırırken, erkeklerde bu süre yalnızca 58 dakika seviyesinde kalmaktadır.
Aralardaki bu devasa zaman farkı, kadınların eğitim almasını, profesyonel çalışma hayatına katılmasını ve kendi ekonomik özgürlüklerini kazanmasını tamamen engellemektedir. Meclise getirilen yeni yasal düzenleme, söz konusu eşitsizliği ortadan kaldırmayı ve bakım yükünü yalnızca kadının değil, devletin ve toplumun ortak sorumluluğu haline getirmeyi hedeflemektedir. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle desteklenen bu adımlar, kadınların sosyal hayatın merkezine daha güçlü şekilde entegre olmasını sağlayacaktır.
Ücretsiz Destek Hizmetleri Ve Mola Bakımı Geliyor
Yasa tasarısı sadece emeklilik ve prim desteğiyle sınırlı kalmayıp, evde bakım hizmeti sunan kadınların yaşam kalitesini artıracak çok özel sosyal haklar da getirmektedir. Evinde hasta, yaşlı veya engelli yakınına bakan kadınlara yönelik ücretsiz psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık hizmetleri kamu imkanlarıyla sağlanacaktır. Bu sayede fiziksel ve zihinsel olarak yıpranan kadınların yalnız bırakılmaması ve her türlü uzman desteğine kolayca ulaşabilmesi hedeflenmektedir.
Sistemde yer alan bir diğer hayati yenilik ise geçici bakım hizmeti veya bilinen adıyla mola bakımı uygulamasıdır. Günün tamamını evde bakım vererek geçiren vatandaşların biraz olsun nefes alabilmesi için kamu kurumları devreye girecek ve hastaların bakımını belirli sürelerle üstlenecektir. Bu dinlenme süreçlerinde kadınların almakta olduğu sosyal yardımlar veya bakım maaşları hiçbir şekilde kesintiye uğramayacak, hak kayıplarının önüne tamamen geçilecektir.
İş Sağlığı Ve Güvenliği Kapsamına Alınacaklar
Meclisteki 40 maddelik teklif, ev içi çalışmayı teknik anlamda da bir iş kolı olarak değerlendirip İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu sınırlarına dahil etmektedir. Ev işlerinin yaratabileceği fiziki rahatsızlıklar ve meslek hastalıkları konusunda farkındalık yaratılması ve kadınların koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanması amaçlanmaktadır. Yapılan bu köklü değişiklikler, ev kadınlarının toplumdaki statüsünü baştan aşağı yenileyecek niteliktedir.
Tasarının yasalaşması halinde, Türkiye genelinde yaşayan yüz binlerce ev kadını için yepyeni bir dönem resmen başlamış olacaktır. Kanun maddelerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte başvuru süreçleri ve yararlanma şartları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından detaylıca ilan edilecektir. Kamuoyunda büyük merak uyandıran bu tarihi habere ilişkin meclisteki komisyon görüşmeleri ve oylama takvimi vatandaşlar tarafından yakından takip edilmektedir.
