Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası (HKMO) Antalya Şube Başkanı Serter Kocababa, imar planlarında okul, park, yol gibi kamu hizmetlerine ayrılan ancak uzun süre kamulaştırılamayan taşınmazların ciddi bir mülkiyet sorunu yarattığını söyledi. Kocababa, bu durumun “kamulaştırmasız el atma” olarak tanımlandığını belirterek, taşınmaz sahiplerinin mülkiyet hakkını fiilen kullanamaz hale geldiğini, idarelerin ise yüksek tazminat riskleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Planlanan kamu yatırımlarının da bu nedenle geciktiğine dikkat çekti.
Yönetmelikte ilk kez yer aldı
Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklikle “imar hakkı aktarımı” kavramının ilk kez mevzuata girdiğini hatırlatan Kocababa, düzenlemenin özellikle imar hakkı kısıtlanan parseller için alternatif bir çözüm sunduğunu dile getirdi. Modelin temel mantığının, kamu hizmet alanında kalan ancak kamulaştırılamayan bir taşınmazın yapılaşma hakkının, planlı ve kontrollü şekilde başka bir parsele taşınması olduğunu belirten Kocababa, böylece mülk sahiplerinin yıllarca kamulaştırma bedelini beklemek zorunda kalmadığını söyledi. Bu uygulamayla taşınmazın ekonomik değerinin korunabildiğini vurgulayan Kocababa, çözümün mülkiyet hakkının özüne daha uygun bir yöntem sunduğunu kaydetti.
Uygulama her parsel için geçerli değil
İmar hakkı aktarımının sınırsız bir uygulama olmadığını belirten Kocababa, düzenlemenin teknik ve hukuki çerçevede sınırlandırıldığını aktardı. Kamu Ortaklık Payı (KOP) alanları, kamu eline geçirilemeyen kamu hizmet alanları, ikinci kez Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kesintisi yapılamayan parseller ile tek başına uygulama imkânı bulunmayan taşınmazların kapsam dahilinde değerlendirildiğini ifade etti. Uygulamanın keyfi değil, planlama ilkelerine bağlı yürütüleceğini vurguladı.
Belediyelere mali nefes
Kocababa’ya göre sistem yalnızca mülk sahiplerine değil, yerel yönetimlere de avantaj sağlıyor. Kamulaştırma bedeli ödenmeden kamu hizmet alanı elde edilmesinin, belediyelerin bütçeleri üzerindeki tazminat baskısını azaltacağını söyledi. Bu yönüyle imar hakkı aktarımının sadece bir planlama aracı değil, aynı zamanda mali sürdürülebilirliği destekleyen bir mekanizma olduğuna işaret etti.
“Şeffaflık olmazsa yeni sorunlar doğar”
HKMO Antalya Şubesi olarak düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını belirten Kocababa, uygulamanın mutlaka şeffaflık, teknik raporlama ve eşdeğerlik ilkesi gözetilerek yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde yeni mağduriyetlerin ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Kocababa, kamu yararı doğrultusunda tüm kurumlarla iş birliğine açık olduklarını sözlerine ekledi.
