Antalya'nın İbradı ilçesinde yaşayan çiftçiler, köklü bir geçmişe sahip geleneksel tarım kültürünü bugün de yaşatmaya devam ediyor. İlçe genelinde yaz aylarında hasat edilen yerli incirler, soğuk kış günlerinde tüketilmek üzere doğanın ve atalardan kalan mirasın izinde özenle muhafaza ediliyor. Ürünlü Mahallesi'nde yaşayan üreticiler, asırlık yöntemleri kuşaktan kuşağa aktararak bu eşsiz lezzeti koruyor.
Damlarda kiremit üstünde başlayan kurutma mesaisi
Hasat mevsiminde büyük bir titizlikle toplanan yerli incirler, ilk olarak köy evlerinin damlarına çıkarılıyor. Burada kiremitlerin üzerine serilen meyveler, güneşin altında tamamen kuruyuncaya kadar bekletiliyor. Kurutma safhasının ardından incirlerin bozulmadan uzun süre saklanabilmesi için özel bir aşamaya geçiliyor. Bölge halkı tarafından uzun yıllardır uygulanan bu süreç, sadece meyveyi kışa hazırlamakla kalmıyor, aynı zamanda geçmişten bugüne taşınan kültürel bir mirasın da yaşatılmasını sağlıyor. Aileler, büyüklerinden öğrendikleri bu bilgileri çocuklarına ve torunlarına aktararak geleneğin sürmesine öncülük ediyor.
Ürünlü Mahallesi'nde çiftçilik yapan Mesut Şanlı, yerli incirlerin hazırlık aşamasını şu sözlerle anlattı:
"Topladığımız yerli incirleri evlerimizin damlarında, kiremitlerin üzerinde kurutuyoruz. İncirler kuruduktan sonra güvelenmemesi için özel bir işlem uyguluyoruz. Bunun için Toros Dağları'nda yetişen incir kekiğini kullanıyoruz. Kekikli ve küllü suyu kazanda kaynatıyoruz. Kuruttuğumuz incirleri sepetlere koyarak kaynar suyun içine daldırıyoruz"
Kaynar suda 5 dakikalık aroma ve koruma banyosu
Kurutulan meyvelerin güvelenip bozulmaması için Toros Dağları'ndan toplanan özel bir kekik türü kullanılıyor. Yörede "incir kekiği" olarak bilinen bu bitki, kazanda kaynatılan suya eşsiz bir özellik kazandırıyor. Sepetlere doldurulan kurutulmuş incirler, bu kekikli ve küllü kaynar suyun içine daldırılarak yaklaşık 5 dakika boyunca bekletiliyor.
Uygulanan bu işlemin detaylarını aktaran Mesut Şanlı, şöyle konuştu:
"Sepetlere koyduğumuz incirleri kekikli kaynar suyun içine daldırıp yaklaşık 5 dakika bekletiyoruz. Ardından çıkarıp tekrar kurumaya bırakıyoruz. İncirler yeniden kuruduktan sonra saklamaya hazır hale geliyor. Bu işlem bizim yıllardır uyguladığımız bir yöntem. İncirlerimizi kışın tüketmek üzere bu şekilde muhafaza ediyoruz"
Şanlı, bu geleneksel uygulamanın kritik önemine dikkat çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu işlemi yapmadığımız zaman kuruttuğumuz incirler kısa sürede güvelenerek bozuluyor. Kullanılamaz hale gelen incirlerimizi bazen çöpe atmak zorunda kalıyoruz. Bu nedenle incirlerimizi mutlaka kekikli su işleminden geçiriyoruz. İncir kekiği, incirlerimizin muhafaza edilmesine yardımcı olurken meyveye ayrı bir lezzet ve aroma da katıyor. Bu kekiğin adı da zaten incir kekiği"
Atalardan miras kalan gelenek sofralara ulaşıyor
Yüzyıllardır devam eden bu uygulamanın kendilerine atalarından miras kaldığını belirten Şanlı, mahalledeki diğer ailelerin de aynı yöntemi uyguladığını ifade etti. Geleneğin yaşatılmasına büyük önem verdiklerini dile getiren Şanlı, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu gelenek bizim atalarımızdan geliyor. Büyüklerimiz incirlerini yıllar önce nasıl hazırlıyorsa biz de aynı şekilde hazırlıyoruz. Onlardan öğrendiğimiz bu yöntemi devam ettiriyoruz. Biz de çocuklarımıza ve torunlarımıza öğreterek geleneğimizin kaybolmamasını istiyoruz. Ürünlü Mahallesi'nde ve çevremizde yaşayan birçok aile incirlerini bu yöntemle kışa hazırlıyor"
Yaz aylarında binbir emekle toplanıp kurutulan ve ardından kekikli suyla işlenen incirler, kış boyunca ailelerin sofralarını süslüyor. Üreticiler, kendi ihtiyaçlarından arta kalan fazla ürünleri ise talep eden kişilere satarak aile bütçelerine katkı sağlıyor. Toroslar'ın tarım kültürünü yansıtan bu geleneksel yöntem, doğal ürünlerin korunmasındaki ustalığı gözler önüne seriyor.
