Batı Karadeniz'in kadim yerleşim merkezlerinden biri olan Kastamonu mülki sınırları içerisinde gerçekleştirilen kapsamlı sosyoekonomik araştırmalar kent merkezinden ziyade bazı ilçelerin beklenmedik bir yükseliş sergilediğini ortaya koydu. Yapılan güncel analizler neticesinde şehrin toplam on dokuz ilçesi arasında yaşam standartları ekonomik canlılık ve istihdam olanakları bakımından Seydiler ilçesinin zirveye yerleştiği tespit edildi. Yerel yönetimlerin ve sanayi yatırımlarının birleşmesiyle elde edilen bu başarı bölgedeki diğer yerleşim birimleri için de bir gelişim modeli olarak gösteriliyor. Şehrin kuzeyinden güneyine kadar uzanan geniş coğrafyada ilçeler arasındaki dengeli kalkınma hedefleri doğrultusunda yapılan bu ölçümler yerel dinamiklerin ne denli etkili olduğunu bir kez daha kanıtladı. Özellikle üretim odaklı projelerin hayata geçirilmesi Seydiler gibi butik görünen ancak ekonomik kapasitesi yüksek olan ilçeleri ön plana çıkarıyor.
Seydiler İlçesinin Ekonomik Yükselişindeki Temel Dinamikler
Kastamonu genelinde en yüksek sosyoekonomik skoru elde ederek dikkatleri üzerine çeken Seydiler başarısını sadece bir alandaki gelişmeye değil çok yönlü bir kalkınma stratejisine borçludur. İlçe Belediye Başkanı Mehmet Erdoğan tarafından yapılan değerlendirmelerde de vurgulandığı üzere bölgenin lojistik avantajları ve sanayi hamleleri bu sonucun alınmasında birincil rol oynamıştır. Kastamonu ile İnebolu limanı arasındaki stratejik geçiş güzergahında bulunması yatırımcılar için Seydiler'i bir cazibe merkezi haline getirmektedir. Organize Sanayi Bölgesi'ndeki doluluk oranlarının artması ve buna bağlı olarak gelişen yan sektörler hane halkı gelir seviyesini şehrin ortalamasının üzerine taşımıştır. Bu durum ilçenin sadece yerel bir tarım merkezi olmaktan çıkıp orta ölçekli bir sanayi üssüne dönüşme yolundaki kararlılığını simgelemektedir.
Pınarbaşı Ve Bölgesel Kalkınma İhtiyacı Olan Havzalar
Kastamonu'nun genel başarı tablosunun aksine bazı ilçelerde sosyoekonomik göstergelerin beklenen seviyenin altında kaldığı görülmektedir. Araştırma verilerine göre Pınarbaşı ilçesi şehrin en düşük sosyoekonomik skoruna sahip bölgelerinden biri olarak kaydedilmiştir. Doğal güzellikleri kanyonları ve turizm potansiyeli ile dünya çapında bir değere sahip olan Pınarbaşı'nın ekonomik verilere bu zenginliği tam olarak yansıtamamış olması bölgesel kalkınma politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini göstermektedir. Coğrafi zorluklar ve ulaşım ağlarındaki kısıtlılıklar bu tip ilçelerin ekonomik döngüye tam entegre olmasını zorlaştırmaktadır. Sadece Kastamonu özelinde değil Türkiye genelinde benzer kadere sahip olan Sinop'un Dikmen veya Çankırı'nın Bayramören gibi ilçeleriyle benzer bir profil sergileyen bu bölgeler için yeni yatırım teşvik paketlerinin hazırlanması gündemdedir.
Çevre İllerle Kıyaslamalı Sosyoekonomik Analiz Sonuçları
Kastamonu ilçelerindeki bu değişim sadece yerel bir durum olmaktan öte komşu illerdeki benzer karakterdeki ilçelerle paralellik göstermektedir. Araştırma sonuçları incelendiğinde Giresun'un Çamoluk Sivas'ın Doğanşar veya Kayseri'nin Felahiye gibi ilçelerinin de kendi bölgelerinde düşük skorlarla yer aldıkları görülmektedir. Bu benzerlik kırsal alanlardaki nüfus kaybı ve yaşlanan nüfus yapısının ekonomik canlılık üzerindeki negatif etkisini doğrulamaktadır. Seydiler'in yakaladığı ivme ise bu döngüyü kırmanın formülünü sanayileşme ve stratejik konumlandırma olarak sunmaktadır. Konya'nın Derebucak ilçesi gibi farklı bölgelerdeki örneklerle kıyaslandığında altyapı yatırımlarının tamamlandığı ve sanayiye yönelen küçük ölçekli ilçelerin sosyoekonomik açıdan daha hızlı refah seviyesine ulaştığı gözlemlenmektedir.
Gelecek Vizyonunda Yerel Yönetimlerin Rolü Ve Stratejileri
Kastamonu'nun on dokuz ilçesi arasındaki bu belirgin sosyoekonomik farklar yerel yönetimlerin sorumluluğunu daha da artırmaktadır. Seydiler modelinin başarısı diğer ilçeler için bir yol haritası niteliği taşırken zayıf kalan bölgeler için özel ihtisas alanlarının oluşturulması planlanmaktadır. Pınarbaşı gibi ilçelerde turizm odaklı kalkınma Taşköprü gibi bölgelerde ise tarımsal sanayinin derinleştirilmesi hedeflenmektedir. Belediye Başkanı Mehmet Erdoğan'ın da belirttiği üzere ekonomik potansiyelin doğru kullanılması sadece rakamsal bir başarı değil aynı zamanda göçün önlenmesi ve yerel istihdamın sürdürülebilirliği anlamına gelmektedir. Kastamonu genelindeki bu çeşitlilik doğru planlamalarla bir zenginliğe dönüştürüldüğü takdirde şehrin toplam kalkınma endeksinde Karadeniz'in en güçlü aktörlerinden biri olması kaçınılmaz görünmektedir. Devlet yatırımlarının yerel belediye projeleriyle uyumlu çalışması önümüzdeki on yıllık süreçte kentin ekonomik haritasını yeniden şekillendirecektir.
